Vergi ve SGK borcu olan esnafa kredi

Vergi veya SGK prim borcu nedeniyle Hazine destekli finansmana ulaşmakta zorlanan esnaf ve sanatkârlar için kredi şartları değiştirildi. Resmî Gazete’de yayımlanan Cumhurbaşkanı Kararı ile borcu bulunan esnafa iki farklı yöntemle kredi kullanma imkânı getirildi. Kredinin belirli bir bölümü doğrudan kamu borcunun kapatılmasına yönlendirilebilecek, borcunu bu yöntemle kapatmak istemeyenler ise daha düşük Hazine faiz desteğiyle kredi kullanabilecek. Esnaf işletme kredilerinde 1,5 milyon liraya, yatırım kredilerinde ise 3,5 milyon liraya kadar finansmana ulaşabiliyor.

KARAR 27 AĞUSTOS 2026 TARİHLİ RESMÎ GAZETE’DE YAYIMLANDI

Esnafın kredi kullanım şartlarını değiştiren düzenleme 27 Ağustos 2026 Perşembe günü, 33353 sayılı Resmî Gazete’de yayımlandı. Düzenleme, 11648 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe girdi. Kararın resmi adı, “Türkiye Halk Bankası Anonim Şirketince Esnaf ve Sanatkârlara Hazine Faiz Destekli Yatırım ve İşletme Kredisi Kullandırılmasına İlişkin Kararda Değişiklik Yapılmasına Dair Karar” olarak yer aldı. Böylece Halkbank üzerinden kullandırılan Hazine faiz destekli esnaf kredilerinde vergi ve sosyal güvenlik prim borçlarına ilişkin kriterler yeniden düzenlendi.

VERGİ VE SGK BORCU OLAN ESNAF İÇİN KREDİ ENGELİ ESNETİLDİ

Önceki uygulamada kredi kullanacak esnafın vergi ve SGK borç durumunu belgelemesi temel şartlar arasında bulunuyordu. Yeni düzenlemede bu zorunluluk tamamen kaldırılmadı ancak borcu nedeniyle şartları karşılayamayan esnaf için yeni bir finansman yolu oluşturuldu. Böylece vadesi geçmiş vergi veya sosyal güvenlik prim borcu bulunanların da belirlenen yöntemlerden yararlanarak Hazine faiz destekli kredi sistemine girebilmesine imkân sağlandı. Ticaret Bakanlığı da düzenlemeyi, vergi ve SGK borcu bulunan esnafın krediye erişimini genişleten yeni seçenekler olarak duyurdu.

KREDİDEN ÖNCE BORÇ DURUMUNU GÖSTEREN BELGE İSTENECEK

Esnafın kredi kullanımından önce vergi ve SGK durumunu gösteren belge sunma uygulaması devam edecek. Belgenin, kredinin kullandırılacağı tarihten en fazla 15 gün önce alınmış olması gerekiyor. Vergi veya SGK prim borcu bulunmayan esnaf mevcut sistemdeki şartlarla kredi kullanabilecek. Borcunu daha önce yapılandıran ya da taksitlendiren ve ödeme planını bozmayan esnaf da şartları yerine getirmiş kabul edilerek mevcut avantajlardan yararlanmaya devam edebilecek.

BORCU BULUNAN ESNAFA İKİ AYRI SEÇENEK

Asıl değişiklik, bu şartları sağlayamayan yani vergi veya SGK borcu devam eden esnaf açısından yapıldı. Ticaret Bakanlığının açıklamasına göre bu kişiler için kredi kullandırımında iki ayrı seçenekten biri uygulanabilecek. İlk seçenekte kredinin belirli bir bölümü doğrudan vergi veya SGK borcuna yönlendirilecek. İkinci seçenekte ise borç kapatılmadan kredi kullanılabilecek ancak Hazine tarafından sağlanan faiz desteğinin oranı daha düşük olacak.

KREDİNİN YÜZDE 25’İNE KADAR OLAN TUTAR BORCA GİDEBİLECEK

Borç kapatma yönteminin seçilmesi halinde, kullandırılan kredinin en fazla yüzde 25’ine karşılık gelen bölüm esnafın eline geçmeden banka tarafından ilgili vergi dairesine veya sosyal güvenlik tahsil birimine aktarılabilecek. Böylece kredi kaynağının bir kısmıyla kamu borcu doğrudan kapatılmış olacak. Borç için ayrılan bölümün ardından kalan kredi tutarı esnafın kullanımına sunulacak. Borç ödemesine ilişkin kredi ve Hazine faiz desteği de ana kredi hesabından ayrı şekilde kayıt altına alınarak takip edilecek.

BORÇ ÖDEMESİNDE ÜST SINIR 300 BİN LİRA

Düzenlemenin en önemli sınırlarından biri ise 300 bin liralık tavan oldu. Kredinin büyüklüğü ne kadar yüksek olursa olsun banka tarafından vergi veya SGK borcunun kapatılması amacıyla aktarılabilecek toplam tutar bir yıl içerisinde 300 bin lirayı geçemeyecek. Dolayısıyla yüzde 25 hesabı 300 bin liranın üzerinde bir rakam ortaya çıkarsa dahi borca aktarılabilecek miktar 300 bin lirayla sınırlı olacak. Bu bölüm için Hazine tarafından uygulanacak faiz indirim oranı ise yüzde 25 olarak belirlendi.

BORCU KAPATMAYAN DA KREDİ KULLANABİLECEK

Yeni sistem yalnızca krediden borç kapatma yöntemine dayanmıyor. Vergi veya SGK borcunu bu yöntemle kapatmak istemeyen ya da gerekli şartı karşılayamayan esnafın da daha düşük Hazine desteğiyle finansmana erişmesinin önü açıldı. Normal şartlarda yüzde 50 olan Hazine faiz indirimi bu grupta yüzde 40 olarak uygulanacak. Ticaret Bakanlığının güncel hesaplamasına göre yüzde 50 destekten yararlanan esnafa mevcut durumda yüzde 20 seviyesinde faiz yansırken, yüzde 40 destek uygulanacak borçlu esnafta oran yüzde 24 seviyesine çıkacak.

ÖZEL KREDİLERDE DE FAİZ DESTEĞİ DEĞİŞİYOR

Karar yalnızca standart yüzde 50 faiz desteğini değiştirmedi. Belirli özel gruplara yönelik kredilerde uygulanan Hazine faiz indirim oranlarında da borç kriterlerinin karşılanamaması halinde yeni oranlar getirildi. Buna göre yüzde 100 olarak uygulanan destek bazı durumlarda yüzde 80’e, yüzde 60 olan destek ise yüzde 48’e indirilecek. Böylece vergi veya SGK borcu bulunması kredi sisteminin tamamen dışında kalınması yerine, daha düşük destek oranıyla kredi kullanılmasına yol açacak.

BORCU OLMAYAN VEYA YAPILANDIRMASINI BOZMAYANIN AVANTAJI DEVAM EDİYOR

Yeni karar, borcunu düzenli ödeyen esnafın mevcut faiz avantajını ortadan kaldırmıyor. Vergi ve SGK borcu bulunmayanlarla, borcunu yapılandırarak taksitlerini aksatmayan esnaf için yüzde 50 Hazine faiz indirimi devam ediyor. Ticaret Bakanlığı mevcut koşullarda bunun esnafa yansıyan yaklaşık yüzde 20 faiz oranına karşılık geldiğini açıkladı. Dolayısıyla yeni sistemde borç durumuna göre farklı faiz destekleri uygulanacak.

İŞLETME KREDİSİNDE ÜST LİMİT 1,5 MİLYON LİRA

Esnaf kredilerinde kullanılan üst limitler de kısa süre önce artırılmıştı. Ticaret Bakanlığı tarafından 31 Temmuz 2026’da açıklanan düzenlemeyle Hazine faiz destekli işletme kredisinin üst sınırı 1 milyon liradan 1,5 milyon liraya yükseltildi. Bu limit artışı, 27 Ağustos’taki vergi ve SGK borcu düzenlemesinden ayrı olarak daha önce yürürlüğe konulan finansman düzenlemesine dayanıyor. Böylece işletme sermayesine ihtiyaç duyan esnafın kullanabileceği azami kredi miktarı yüzde 50 artırılmış oldu.

İŞ YERİ, ARAÇ VE MAKİNE YATIRIMINA 3,5 MİLYON LİRA

Yatırım kredilerindeki üst sınır da 2,5 milyon liradan 3,5 milyon liraya çıkarıldı. Bu kredi; iş yeri edinme, ticari taşıt alımı ile makine ve teçhizat yatırımları gibi alanlarda kullanılabiliyor. Ticaret Bakanlığının açıklamasına göre işletme kredilerinde vade 48 aya kadar çıkarken, taşıt ile makine-teçhizat kredilerinde 60 aya, iş yeri edindirme kredilerinde ise 72 aya kadar vade uygulanabiliyor. Böylece yeni borç düzenlemesi, daha önce artırılmış olan kredi limitleriyle birlikte esnaf açısından daha geniş bir finansman imkânı oluşturuyor.

KAYBOLMAYA YÜZ TUTAN MESLEKLERE ÖZEL UYGULAMA UZATILDI

Kararla gelen bir başka değişiklik, geleneksel ve kültürel değeri bulunan bazı meslek gruplarını ilgilendiriyor. El dokumacılığı, bakır işlemeciliği, çini ve çömlek yapımı, sedef kakma, ahşap oyma, kaşıkçılık ve yorgancılık gibi kaybolmaya yüz tutan mesleklerde kredi kullanımı için uygulanan bazı şartların aranmayacağı süre uzatıldı. Daha önce 31 Aralık 2026’da sona erecek uygulama 31 Aralık 2027’ye kadar devam edecek. Böylece söz konusu mesleklerin finansmana erişiminde sağlanan özel kolaylık bir yıl daha korunmuş oldu.

2026’DA ESNAFA 75 MİLYAR LİRALIK KREDİ KULLANDIRILDI

Hazine destekli esnaf kredilerinin ulaştığı büyüklük de dikkat çekiyor. Hazine ve Maliye Bakanlığı verilerine göre 2025 yılında 257 bin 709 esnaf ve sanatkâr 176 milyar lira tutarında Hazine faiz destekli kredi kullandı. 2026 yılının Haziran ayı sonuna kadar ise 98 bin 677 esnaf ve sanatkâra 75 milyar lira kredi kullandırıldığı bildirildi. Aynı dönem itibarıyla Hazine destekli kredi bakiyesi bulunan 760 bin 117 esnafın toplam kredi bakiyesi yaklaşık 299 milyar liraya ulaştı.

FAİZ DESTEĞİ İÇİN 70 MİLYAR LİRALIK KAYNAK

2026 yılının ilk yarısı sonunda esnaf kredilerine sağlanan Hazine faiz desteğinin yaklaşık 33,4 milyar liraya ulaştığı açıklandı. Yılın tamamında bu amaçla kullanılmak üzere 2026 bütçesinde 70 milyar liralık kaynak öngörüldü. Hazine faiz desteği sayesinde ticari kredi faizinin belirli bir bölümünün kamu tarafından karşılanması ve esnafın daha düşük maliyetle finansmana ulaşması amaçlanıyor. Yeni düzenlemeyle bu sistemin vergi veya SGK borcu nedeniyle finansman dışında kalan daha geniş bir esnaf kesimine açılması hedefleniyor.

PAZARCILAR İÇİN VERGİ UYGULAMASI KREDİ KARARINDAN AYRI

Pazarcı esnafına ilişkin vergi uygulamasının ise 27 Ağustos tarihli kredi kararından ayrı değerlendirilmesi gerekiyor. Gelir İdaresi Başkanlığı düzenlemelerine göre büyükşehir belediyesi sınırları içerisinde bazı ticari faaliyetler gerçek usulde vergilendirilirken, münhasıran bir iş yeri açmadan gezici şekilde veya pazar takibi yoluyla perakende emtia ticareti yapanlar bu kapsamın dışında tutulabiliyor. Basit usul şartlarını taşıyan bu mükelleflerin basit usulde tespit edilen ticari kazançları gelir vergisi istisnasından yararlanabiliyor. Dolayısıyla “bütün pazarcılar vergiden muaf” şeklinde genel bir ifade yerine, avantajın mevzuattaki şartları taşıyan pazarcılar için geçerli olduğunun altının çizilmesi gerekiyor.

YENİ SİSTEM ESNAF İÇİN NE ANLAMA GELİYOR?

Düzenlemenin en önemli sonucu, vergi veya SGK borcunun Hazine destekli esnaf kredisine erişimde mutlak bir engel olmaktan çıkarılması oldu. Borcu bulunmayan veya yapılandırmasını düzenli sürdüren esnaf mevcut yüksek faiz desteğinden yararlanmayı sürdürecek. Borcu bulunan esnaf ise ya kredinin belirlenen bölümünü borcuna aktararak ya da daha düşük Hazine faiz desteğini kabul ederek kredi sistemine girebilecek. İşletme kredilerindeki 1,5 milyon liralık ve yatırım kredilerindeki 3,5 milyon liralık güncel üst limitlerle birlikte düzenleme, özellikle vergi ve prim borcu nedeniyle finansmana ulaşmakta zorlanan işletmeler açısından yeni bir kredi kanalı oluşturuyor.