TESK’ten akaryakıt çıkışı: Eşel mobil çağrısı

Türkiye Esnaf ve Sanatkarları Konfederasyonu Genel Başkanı Bendevi Palandöken, akaryakıt fiyatlarında vergi kaynaklı yükselişlerin hem esnafın giderlerini hem de piyasadaki genel fiyat seviyesini yukarı çektiğine dikkat çekti. Palandöken, özellikle motorin üzerindeki ÖTV artışlarının önümüzdeki aylarda yeni maliyet baskıları oluşturabileceğini belirtti. Akaryakıttaki yükselişin yalnızca araç sahiplerini değil, taşımacılıktan gıdaya kadar birçok sektörü doğrudan etkilediğini vurguladı. Bu nedenle fiyat artışlarının zincirleme biçimde tüketiciye yansımasının önüne geçilmesi gerektiğini ifade etti. TESK, çözüm olarak yeniden eşel mobil sisteminin devreye alınmasını gündeme taşıdı.

MOTORİNE 3 LİRA 60 KURUŞLUK ARTIŞ

Palandöken’in paylaştığı bilgilere göre 1 Eylül itibarıyla motorinin litre fiyatına KDV dahil 3 lira 60 kuruşluk artış yansıdı. Vergi takviminin devam etmesi halinde motorindeki ÖTV yükünün önümüzdeki aylarda daha da büyümesi bekleniyor. TESK’in hesabına göre bu rakamın ekimde 6 liraya, kasımda 9 liraya ve aralıkta 12 liraya kadar çıkabileceği öngörülüyor. Akaryakıttaki bu yükselişin özellikle ticari araç kullanan esnaf için ciddi bir maliyet oluşturacağı belirtiliyor. Artan yakıt giderlerinin ürün ve hizmet fiyatlarına eklenmesi halinde vatandaşın da doğrudan etkileneceğine dikkat çekiliyor.

AKARYAKIT ZAMMI TÜM SEKTÖRLERE YANSIYOR

Yakıt fiyatlarındaki artış, ekonomide yalnızca ulaşım gideri olarak kalmıyor. Nakliye maliyetinin yükselmesi tarım ürünlerinden market raflarına, sanayi üretiminden hizmet sektörüne kadar geniş bir alanda fiyatları etkileyebiliyor. Özellikle küçük işletmeler, artan giderleri karşılamakta büyük firmalara kıyasla daha fazla zorlanabiliyor. TESK yönetimi, bu nedenle akaryakıt maliyetlerinin enflasyon üzerinde önemli bir baskı unsuru haline geldiği görüşünde. Vergi artışlarının devam etmesi durumunda piyasadaki maliyet zincirinin daha da ağırlaşabileceği değerlendiriliyor.

EŞEL MOBİL SİSTEMİ YENİDEN GÜNDEMDE

TESK’in önerdiği eşel mobil sistemi, petrol fiyatı veya döviz kurundaki sert yükselişlerin pompa fiyatlarına doğrudan yansımasını sınırlamayı amaçlıyor. Sistem kapsamında fiyatları yukarı çeken gelişmeler yaşandığında akaryakıttaki ÖTV yükü azaltılarak dengeleme sağlanıyor. Böylece vatandaşın ve işletmelerin karşılaştığı zamların daha sınırlı tutulması hedefleniyor. Palandöken, mevcut koşullarda bu mekanizmanın yeniden uygulanmasının piyasayı rahatlatabileceği görüşünü dile getirdi. TESK’e göre vergi yükünün dengelenmesi, maliyet artışlarının enflasyona dönüşmesini de sınırlayabilir.

ESNAFIN EN BÜYÜK GİDERLERİNDEN BİRİ

Ticari araç kullanan taksici, servisçi, nakliyeci, kurye ve benzeri meslek gruplarında yakıt giderleri işletme bütçesinin önemli bölümünü oluşturuyor. Motorin ve benzin fiyatlarındaki her yükseliş, bu kesimlerin günlük çalışma maliyetini doğrudan artırıyor. Esnafın artan gideri kendi bütçesinden karşılayamadığı noktada fiyatlara yansıtması ise kaçınılmaz hale gelebiliyor. Bu durum ulaşım ve hizmet ücretlerinden ürün fiyatlarına kadar geniş bir alanda yeni zamları beraberinde getirebiliyor. TESK, bu zincirin kırılması için akaryakıt vergilerinde daha dengeli bir model uygulanmasını istiyor.

ENFLASYONLA MÜCADELE İÇİN VERGİ VURGUSU

Palandöken, enflasyonla mücadelede yalnızca talebi sınırlayan önlemlerin yeterli olmayacağını, maliyet artışlarının da kontrol altında tutulması gerektiği görüşünde. Akaryakıttaki vergi artışlarının üretim ve hizmet maliyetlerini yükseltmesi halinde fiyat istikrarının sağlanmasının zorlaşabileceğine dikkat çekiliyor. TESK bu nedenle akaryakıt üzerindeki vergi yükünün makul seviyelere çekilmesini talep ediyor. Eşel mobil sisteminin devreye alınmasıyla hem esnafın giderlerinin hem de vatandaşın karşılaştığı fiyat baskısının azaltılması hedefleniyor. Kurumun çağrısı, önümüzdeki aylarda planlanan yeni ÖTV artışları öncesinde yeniden ekonomi gündeminin önemli başlıklarından biri oldu.