İran: ABD ile müzakere yürütmüyoruz

İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, Washington yönetimiyle doğrudan müzakere yürütülmediğini açıkladı. Arabulucular üzerinden mesaj trafiğinin devam ettiğini belirten Arakçi, ABD’nin mutabakat kapsamındaki ihlallerini telafi etmeden müzakere masasına dönülmeyeceğini söyledi. İran yönetimi ayrıca Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması için öne sürdüğü şartların aracılar üzerinden ABD’ye iletildiğini duyurdu.

İran ile ABD arasındaki diplomatik temasların geleceğine ilişkin Tahran’dan kritik açıklamalar geldi. İran devlet televizyonuna konuşan Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, iki ülke arasında şu anda bir müzakere süreci bulunmadığını açık şekilde ifade etti. Taraflar arasında arabulucular üzerinden mesaj alışverişinin devam ettiğini doğrulayan Arakçi, bu temasların resmi müzakere olarak değerlendirilmemesi gerektiğini söyledi. İran’ın görüşmelerin yeniden başlaması için Washington yönetimine yönelik şartları bulunduğunu belirten Arakçi, Hürmüz Boğazı konusunda da ayrı koşulların masada olduğunu açıkladı.

İRAN: ABD İLE MÜZAKERE YOK

Abbas Arakçi, İran ile ABD arasında doğrudan bir müzakere yürütüldüğü yönündeki değerlendirmelere açıklık getirdi. İki ülke arasında mevcut durumda resmi görüşme yapılmadığını belirten Arakçi, diplomatik mesaj trafiğinin ise tamamen kesilmediğini söyledi. Arabulucu ülkeler üzerinden taraflar arasında mesajların iletildiğini doğruladı. Ancak bu mekanizmanın bir müzakere süreci anlamına gelmediğinin altını çizdi. Arakçi, “Şu anda ABD ile herhangi bir müzakere yürütmüyoruz” ifadelerini kullandı.

ARABULUCULAR ÜZERİNDEN MESAJ TRAFİĞİ SÜRÜYOR

Tahran ile Washington arasındaki doğrudan görüşmeler durmuş olsa da dolaylı diplomatik temaslar devam ediyor. Arakçi, arabulucuların iki taraf arasında mesaj iletmeyi sürdürdüğünü açıkladı. Bu temasların temel amacının yeniden karşılıklı anlayış zemini oluşturmak olduğunu belirtti. İran yönetimi buna rağmen mevcut mesaj alışverişini resmi görüşme olarak tanımlamıyor. Tahran’ın müzakere masasına dönmek için önce belirlediği şartların karşılanmasını beklediği ifade ediliyor.

TAHRAN MÜZAKERE İÇİN ŞART KOŞTU

İran yönetimi, ABD ile görüşmelerin yeniden başlamasını bazı koşullara bağladı. Arakçi’ye göre Washington’ın mutabakat kapsamında ihlal ettiği konularda gerekli adımları atması gerekiyor. Tahran, söz konusu ihlaller giderilmeden yeni bir müzakere sürecine başlanamayacağını savunuyor. İran Dışişleri Bakanı, bu konuda ABD tarafına açık bir mesaj verdi. Böylece müzakerelerin yeniden başlamasının Washington’ın atacağı adımlara bağlı olduğu ilan edildi.

“ABD İHLALLERİ TELAFİ ETMELİ”

Arakçi, Washington yönetiminin yalnızca yeni taahhütlerde bulunmasının yeterli olmayacağını belirtti. İran’ın beklentisinin mutabakat zaptında ihlal edildiğini söylediği hususların telafi edilmesi olduğunu açıkladı. Bu şart gerçekleşmediği sürece diplomatik görüşmelerin yeniden başlatılmasının mümkün olmadığını söyledi. Tahran böylece müzakere masasının yeniden kurulması için sorumluluğu ABD’nin atacağı adımlara bağladı. Arakçi, “ABD, mutabakat zaptında ihlal ettiği hususları telafi etmediği sürece müzakerelerin yeniden başlaması mümkün değil” dedi.

HÜRMÜZ BOĞAZI İÇİN AYRI MESAJ

İran Dışişleri Bakanı’nın açıklamalarında Hürmüz Boğazı da önemli bir yer tuttu. Arakçi, Umman ile gerçekleştirilen temasların boğazın yeniden açılmasıyla doğrudan ilişkilendirilmemesi gerektiğini söyledi. İran’ın Hürmüz konusunda ayrıca yerine getirilmesini istediği koşullar bulunduğunu açıkladı. Bu şartların sağlanmadan boğaz konusunda beklenen adımın atılmayacağı mesajını verdi. Böylece Tahran, diplomatik görüşmeler ile Hürmüz Boğazı meselesini birbirinden ayrı başlıklar olarak değerlendirdiğini ortaya koydu.

UMMAN İLE GÖRÜŞMELER DEVAM EDİYOR

Umman, İran’ın bölgesel diplomasi trafiğinde önemli aktörlerden biri olarak öne çıkıyor. Arakçi, Umman yönetimiyle görüşmeler gerçekleştirildiğini doğruladı ancak bu temasların sonucuna ilişkin önemli bir ayrım yaptı. Umman ile anlaşmaya varılmasının Hürmüz Boğazı’nın otomatik olarak yeniden açılması anlamına gelmediğini söyledi. İran’ın bunun için başka koşullarının da bulunduğunu ifade etti. Dolayısıyla Umman üzerinden yürütülen diplomasi, Tahran açısından tek başına Hürmüz meselesini çözecek bir süreç olarak görülmüyor.

İRAN ŞARTLARINI ABD’YE İLETTİ

Tahran yönetiminin Hürmüz Boğazı konusunda hangi adımları beklediği ABD tarafına iletildi. Arakçi, İran’ın şartlarının arabulucular vasıtasıyla Washington yönetimine aktarıldığını açıkladı. Böylece taraflar doğrudan müzakere yürütmese de kritik başlıklardaki mesaj trafiğinin sürdüğü ortaya çıktı. İran’ın bundan sonraki adımlarında ABD’den gelecek karşılığın belirleyici olması bekleniyor. Tahran ise şartları karşılanmadan geri adım atılmayacağı mesajı veriyor.

HÜRMÜZ İÇİN “BAŞKA ŞARTLAR” VURGUSU

Arakçi, Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması konusunda yalnızca Umman ile varılabilecek bir mutabakatın yeterli olmayacağını söyledi. İran’ın boğaz konusunda yerine getirilmesini beklediği başka şartların bulunduğunu belirtti. Bu şartların ayrıntılarını kamuoyuyla paylaşmadı ancak ABD yönetiminin bunlardan haberdar olduğunu ifade etti. Tahran böylece Hürmüz dosyasını Washington üzerindeki diplomatik baskının önemli unsurlarından biri olarak gündemde tutuyor. Boğazın geleceğine ilişkin gelişmeler, taraflar arasındaki dolaylı temasların seyrine bağlı olacak.

TAHRAN GERİ ADIM ATMADI

İran’dan gelen açıklamalar, Tahran’ın mevcut koşullar altında müzakere masasına dönmeye hazır olmadığını ortaya koydu. Arakçi’nin ifadeleri, öncelikle ABD’den somut adımlar beklendiğini gösterdi. İran yönetimi, arabulucular üzerinden sürdürülen mesaj alışverişini diplomatik kanal olarak açık tutuyor. Buna karşılık resmi müzakerelerin başlaması için kendi şartlarının yerine getirilmesini istiyor. Bu yaklaşım, İran’ın Washington karşısındaki mevcut pozisyonunu koruduğunu gösteriyor.

WASHINGTON’IN ATACAĞI ADIMLAR BELİRLEYİCİ OLACAK

İran’ın ortaya koyduğu şartların ardından gözler ABD yönetimine çevrildi. Tahran, mutabakat kapsamında ihlal edildiğini belirttiği konuların telafi edilmesini müzakerelerin ön koşulu haline getirdi. Bu nedenle tarafların yeniden doğrudan masaya oturup oturmayacağı Washington’ın vereceği karşılığa bağlı görünüyor. Arabulucuların ise iki ülke arasında diplomatik iletişim kanallarını açık tutmaya devam ettiği belirtiliyor. Önümüzdeki süreçte ABD’nin İran’ın taleplerine nasıl yanıt vereceği önem taşıyacak.

İKİ KRİTİK DOSYA AYNI ANDA MASADA

İran’ın açıklamaları, ABD ile ilişkilerde iki ayrı kritik başlığın öne çıktığını gösterdi. Bunlardan ilki iki ülke arasındaki müzakerelerin hangi şartlarda yeniden başlayacağı konusu oldu. İkinci önemli başlık ise Hürmüz Boğazı’nın geleceği olarak öne çıktı. Tahran her iki konuda da kendi şartlarını Washington’a ilettiğini açıklarken henüz resmi müzakereye dönülmediğini vurguladı. Bu nedenle diplomatik trafik sürmesine rağmen taraflar arasında temel anlaşmazlıkların devam ettiği görülüyor.

ARAKÇİ’DEN NET MESAJ: “BUNUN ADI MÜZAKERE DEĞİL”

Arakçi’nin açıklamasındaki en net mesajlardan biri, arabulucular üzerinden yürütülen temasların niteliğine ilişkin oldu. İran Dışişleri Bakanı, mesaj alışverişi yapılmasını iki ülke arasında müzakere başladığı şeklinde yorumlamadı. Tahran’ın bu ayrımı özellikle vurgulaması, resmi görüşmelere dönüş için şartlarında ısrar ettiğini ortaya koydu. ABD’nin ihlal edildiği belirtilen yükümlülükleri telafi etmesini isteyen İran, Hürmüz konusunda da koşullarını koruyor. Arakçi, mevcut tabloyu “Mesaj alışverişi yapılıyor ancak bunun adı müzakere değil” sözleriyle özetledi.

İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi’nin açıklamaları, Tahran ile Washington arasında diplomatik kanalların tamamen kapanmadığını ancak resmi müzakere sürecinin durduğunu ortaya koydu. İran, görüşmelerin yeniden başlamasını ABD’nin mutabakat kapsamında ihlal edildiğini söylediği yükümlülükleri telafi etmesine bağlıyor. Hürmüz Boğazı konusunda da Umman ile yürütülen temasların tek başına yeterli olmayacağını açıklayan Tahran, ilave şartlarını arabulucular üzerinden ABD’ye iletti. İran’ın mevcut tutumunu koruması nedeniyle bundan sonraki aşamada Washington’dan gelecek yanıt kritik önem taşıyor. Taraflar arasında mesaj trafiği devam ederken doğrudan müzakereye dönüş için henüz ortak bir zeminin oluşmadığı görülüyor.