Fon soruşturmasında ödeme hesabı değişiyor

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, fon soruşturması kapsamında yatırımcılara yapılması planlanan ödemelerin ayrıntılarını açıkladı. Meclis gündemindeki kanun teklifine göre, hesaplamalarda net yatırım tutarı esas alınacak; ana parasını daha önce geri almış yatırımcılar öngörülen ara ödemeden yararlanamayacak. Yılmaz, olağan ve olağanüstü tasfiye süreçlerinde kamu kaynağı kullanılmayacağını belirtirken, Devlet Denetleme Kurulunun yaklaşık 15 denetmen ve müfettişle incelemelere başladığını bildirdi.

Fon soruşturmasında denetim süreci genişletildi

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, Anadolu Ajansı Editör Masası’nda fon soruşturmasına ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Sürecin yalnızca fonların tasfiyesiyle sınırlı olmadığını belirten Yılmaz, sorumlulukların ve denetim süreçlerindeki olası eksikliklerin de incelendiğini açıkladı.

Yılmaz’ın verdiği bilgiye göre, Devlet Denetleme Kurulu yaklaşık 15 denetmen ve müfettişle sahada çalışmaya başladı. İncelemenin, bağımsız finansal otoriteler dahil ilgili kurumları kapsayacağı belirtildi. Çalışmayla hem idari süreçlerdeki eksikliklerin hem de kişilerin sorumluluklarının ortaya çıkarılması amaçlanıyor.

Yılmaz, hukuka aykırı işlemlerle veya aşırı getiriler üzerinden haksız kazanç elde edildiği değerlendirilen kişiler hakkında da soruşturma ve incelemelerin devam ettiğini bildirdi.

131 fon ve 455 binden fazla yatırımcı

Yılmaz’ın açıklamasına göre, yedi portföy yönetim şirketinin bünyesindeki toplam 131 fon için tedbir ve tasfiye kararları alındı. Söz konusu fonlardan etkilenen yatırımcı sayısının 455 bini aştığı ifade edildi.

A1 Capital, Bulls ve Pardus portföy yönetim şirketlerinin olağan tasfiye sürecine giren fonlarında işlemlerin tamamlandığını belirten Yılmaz, 8 Ekim itibarıyla yaklaşık 44 bin yatırımcıya yönelik ödeme sürecinin gerçekleştirildiğini söyledi. Bu üç şirket kapsamında 17 fonun tasfiye sürecinden çıktığı, böylece yaklaşık 46 bin kişinin olağan tasfiye kapsamındaki sürecinin tamamlandığı bilgisi paylaşıldı.

Yılmaz, kalan şirketler arasında Tera, Pusula, Hedef ve Atlas’ın bulunduğunu belirtti. Atlas ile olağan tasfiye konusunda görüşmelerin sürdüğünü, bu seçeneğin hayata geçmesi halinde yaklaşık 58 bin yatırımcının daha bu kapsama girebileceğini ifade etti.

Ödemelerde net yatırım tutarı esas alınacak

Fon soruşturmasının en önemli başlıklarından biri, yatırımcıların ne kadar ödeme alabileceği. Yılmaz, TBMM gündemindeki kanun teklifinde net yatırım tutarı üzerinden ana paranın hesaplanmasını öngören bir sistem bulunduğunu açıkladı.

Bu sistemi örnekle anlatan Yılmaz, bir yatırımcının fona 1 milyon lira yatırdığını, daha sonra 2 milyon lira kazanç elde ettiğini ve bu kazancını çektiğini varsaydı. Hesabında başlangıçta yatırdığı 1 milyon lira kalmış olsa bile, daha önce ana parasını geri almış sayılan yatırımcıya yeni sistem kapsamında yeniden ödeme yapılmayacağını belirtti.

Buradaki temel ölçütün, yatırımcının geçmişte yaptığı para çekme işlemleri de dikkate alınarak hesaplanacak net yatırım tutarı olduğu ifade edildi. Dolayısıyla yalnızca hesapta görünen bakiyeye bakılarak ödeme yapılması öngörülmüyor.

Ancak Yılmaz’ın açıkladığı sistem, henüz yasalaşmamış kanun teklifinde yer alan düzenlemeyi anlatıyor. Bu nedenle ödeme koşulları ve uygulamanın kesin çerçevesi, TBMM’deki yasama sürecinin sonucuna bağlı.

Bir milyon liraya kadar ara ödeme planlanıyor

Yılmaz, olağanüstü tasfiye için hazırlanan düzenlemede yatırımcılara 1 milyon liraya kadar ara ödeme yapılmasının öngörüldüğünü söyledi. Bu uygulamada küçük yatırımcıların ve para piyasası fonlarında bulunan yatırımcıların önceliklendirilmesi hedefleniyor.

Planlanan sistemde, net yatırım tutarı hesaplanacak ve daha önce ana parasını geri alanlar ara ödeme kapsamının dışında tutulacak. Ödeme alanların hak ve yükümlülükleri nihai tasfiye sırasında yeniden hesaplanacak; yapılan ara ödemeler de bu hesaplaşmada dikkate alınacak.

Yılmaz, düzenlemenin Meclis’ten geçmesi halinde yatırımcı sayısının 100 binin altına düşebileceğini değerlendirdi. Bu ifade, yürürlüğe girmiş kesin bir sonuç değil, teklifin uygulanması halinde ortaya çıkabileceği öngörülen tabloyu yansıtıyor.

Ödemeler için hangi kaynaklar kullanılacak?

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz, yatırımcılara yapılacak ödemeler için Hazine veya başka bir kamu kaynağının kullanılmayacağını vurguladı. Olağan tasfiyede olduğu gibi planlanan olağanüstü tasfiyede de ödemelerin farklı kaynaklardan karşılanması hedefleniyor.

Yılmaz’ın açıklamasına göre bu kaynaklar üç başlıkta toplanıyor:

• Tasfiye edilen fonlarda kalan ve nakde dönüştürülebilecek varlıklar.
• Haksız veya fahiş kazançların iadesiyle oluşturulacak kaynaklar.
• Sorumlu kişi ve şirketlerin mal varlıklarının değerlendirilmesiyle elde edilecek gelirler.

Her fonun hukuki durumunun farklı olması nedeniyle Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu bünyesinde fonlara özel hesaplar oluşturulduğu da belirtildi. Fonlarla doğrudan ilişkilendirilemeyen bazı iadeler ve gelirler için ayrıca genel bir hesap açıldığı açıklandı.

Haksız kazançların iadesi sorumluluğu ortadan kaldırmayacak

Yılmaz, haksız kazançların geri verilmesinin hukuki sorumlulukları otomatik olarak sona erdirmeyeceğini de belirtti. Hukuka aykırı işlem bulunmayan durumlarla suç şüphesi taşıyan işlemlerin birbirinden ayrılması gerektiğini ifade etti.

Açıklamaya göre, hukuka aykırı işlemlerle bağlantılı kişiler hakkında adli süreçler devam edebilecek. Mal varlıklarına tedbir konulması ve yürütülen soruşturmalar da bu sürecin parçaları arasında yer alıyor.

Son karar Meclis’te verilecek

Fon tasfiyesine ilişkin kanun teklifi henüz yasalaşmadı. Bu nedenle 1 milyon liraya kadar ara ödeme, net yatırım tutarının hesaplanması ve olağanüstü tasfiye kapsamında uygulanacak yöntem, Meclis’te yapılacak görüşmelerin ardından kesinleşecek.

Cevdet Yılmaz’ın açıklamaları, yatırımcılara ödeme yapılması için bir mekanizma oluşturulmasının hedeflendiğini ortaya koyarken, herkesin aynı tutarda veya otomatik olarak ödeme alacağı anlamına gelmiyor. Yatırımcının geçmişte yaptığı para çekme işlemleri, net yatırım tutarı ve tasfiye kapsamındaki hukuki durumu, teklifin yasalaşması halinde hesaplamalarda belirleyici olacak.