Emekli Maaşlarında Otomatik Kesinti Resmen Başladı

Emekli maaşlarıyla ilgili milyonlarca kişiyi ilgilendiren yeni uygulama resmen yürürlüğe girdi. Yapılan yasal düzenleme sonrasında Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), emekli gelir ve aylıklarından belirli SGK borçlarının otomatik olarak tahsil edilmesine ilişkin usul ve esasları belirledi. Yeni sistemle birlikte, belirlenen kapsamda borcu bulunan kişilerin maaşlarından herhangi bir icra takibi başlatılmadan ve ayrıca muvafakat alınmasına gerek kalmadan kesinti yapılabilecek.

KESİNTİLER İÇİN İCRA TAKİBİ ŞARTI KALDIRILDI

Yeni uygulamanın en dikkat çeken yönlerinden biri, SGK’nın alacaklarını tahsil edebilmesi için artık icra süreci başlatmak zorunda olmaması oldu. Daha önce uzun sürebilen tahsil süreçleri, yeni düzenlemeyle birlikte doğrudan maaş kesintisi yöntemiyle gerçekleştirilecek. Böylece SGK, kanun kapsamında doğan alacaklarını daha hızlı şekilde tahsil edebilecek.

KESİNTİ ORANI STANDART OLARAK YÜZDE 10 OLACAK

Türkiye Gazetesi’ne değerlendirmelerde bulunan Sosyal Güvenlik Uzmanı İsa Karakaş, yasal olarak maaşlardan en fazla yüzde 25 oranında kesinti yapılmasına izin verildiğini ancak uygulamada standart kesinti oranının yüzde 10 olarak belirlendiğini ifade etti. Böylece borç tahsil edilirken emeklilerin gelirlerinin tamamen etkilenmesinin önüne geçilmesi amaçlanıyor.

EMEKLİLERİN RIZASI ARANMAYACAK

Düzenleme kapsamında dikkat çeken bir diğer değişiklik ise maaş kesintisi için emeklinin ayrıca onay vermesinin gerekmemesi oldu. Kanunun belirlediği şartların oluşması halinde SGK, herhangi bir muvafakat almadan kesinti işlemini başlatabilecek. Bu uygulama yalnızca yasa kapsamındaki borçlar için geçerli olacak.

HANGİ BORÇLAR MAAŞTAN TAHSİL EDİLECEK?

Yeni sistemde özellikle SGK’ya olan geçmiş dönem borçları doğrudan maaşlardan tahsil edilebilecek. Emekli aylığı bağlandıktan sonra ortaya çıkan genel sağlık sigortası (GSS) prim borçları da bu kapsamda değerlendirilecek. Böylece sonradan tespit edilen borçlar için de maaştan kesinti yapılabilecek.

İŞ GÖREMEZLİK GELİRİ ALANLAR DA KAPSAMDA

Sadece emekliler değil, iş kazası veya meslek hastalığı nedeniyle sürekli iş göremezlik geliri alan kişiler de yeni düzenlemenin kapsamına alındı. Bu kişilerin SGK’ya olan borçları da belirlenen oranlarda gelirlerinden tahsil edilebilecek.

MALULLÜK VE YAŞLILIK AYLIKLARI DA DAHİL EDİLDİ

Malullük aylığı, vazife malullüğü aylığı, yaşlılık aylığı ve diğer emeklilik gelirlerinden yararlanan kişiler de uygulamadan etkilenecek gruplar arasında bulunuyor. Bu kapsamda borç tespit edilmesi halinde maaşlardan otomatik kesinti yapılabilecek.

ÖLÜM AYLIĞI ALAN HAK SAHİPLERİ İÇİN DE UYGULANACAK

Düzenleme yalnızca emeklileri değil, ölüm aylığı alan hak sahiplerini de kapsıyor. Aktif olarak çalışırken hayatını kaybeden sigortalıların eşi, çocukları ile gerekli şartları taşıyan anne ve babalarına bağlanan aylıklardan da belirli durumlarda kesinti yapılabilecek.

VEFAT EDEN SİGORTALININ BORCU DA TAHSİL EDİLECEK

Eğer hayatını kaybeden sigortalının SGK’ya geçmişten kalan prim borcu bulunuyorsa, bu borç hak sahiplerine bağlanan ölüm aylığından tahsil edilecek. Böylece sigortalının SGK borçları, bağlanan aylıklar üzerinden ödenmiş olacak.

HAK SAHİBİNİN KENDİ BORCU DA KESİNTİYE TABİ OLACAK

Ölüm aylığı alan kişinin kendisine ait SGK borcu bulunması halinde ise yalnızca kendi adına bağlanan aylıktan kesinti yapılacak. Böylece borç kişisel olarak değerlendirilecek ve başka hak sahiplerinin gelirleri bu borçtan etkilenmeyecek.

BİRDEN FAZLA MAAŞ ALANLAR İÇİN ÖNEMLİ DETAY

Bir kişinin birden fazla SGK aylığı alması halinde kesinti her aylık için ayrı ayrı yüzde 10 oranında uygulanabilecek. Ancak borçlu olmayan eş, çocuk veya diğer yakınların kendi adlarına bağlanan maaşlarından herhangi bir kesinti yapılmayacak. SGK yalnızca borcun ait olduğu kişi üzerinden bağlanan gelir veya aylığa işlem uygulayacak.

UZMANLARDAN EMEKLİLERE UYARI

Sosyal Güvenlik Uzmanı İsa Karakaş, emeklilerin ve hak sahiplerinin e-Devlet ile SGK kayıtlarını düzenli olarak kontrol etmelerinin önem taşıdığını belirtti. Özellikle geçmiş dönem GSS prim borçları veya sonradan ortaya çıkabilecek SGK alacaklarının maaşlardan otomatik olarak tahsil edileceğini hatırlatan Karakaş, vatandaşların olası kesintilerle karşılaşmamak için borç durumlarını önceden sorgulamalarının faydalı olacağını ifade etti.

Yasal düzenlemeyle birlikte SGK’nın alacaklarının tahsil sürecinde önemli bir değişikliğe gidildi. Artık belirlenen kapsamda SGK borcu bulunan emekliler, sürekli iş göremezlik geliri alanlar ve bazı hak sahiplerinin aylıklarından, icra takibine gerek kalmaksızın otomatik kesinti yapılabilecek. Standart kesinti oranı yüzde 10 olarak uygulanacak olsa da, düzenleme milyonlarca emekli ve hak sahibini yakından ilgilendiriyor. Uzmanlar ise vatandaşların SGK borç durumlarını düzenli olarak kontrol etmeleri ve olası kesintilere karşı hazırlıklı olmaları gerektiğini vurguluyor.