Elektronikte cayma hakkı geri geldi

Tüketicileri doğrudan ilgilendiren önemli bir karar yürürlüğe girdi. Tüketiciler Birliği Genel Başkanı Mahmut Şahin, Danıştay’ın kararı sonrasında akıllı saat, cep telefonu, tablet, bilgisayar ve motosiklet gibi ürünlerde cayma hakkını sınırlayan düzenlemelerin kaldırıldığını açıkladı. Buna göre internet üzerinden yapılan alışverişlerde söz konusu ürünlerin şartları karşılaması halinde iadesi yeniden mümkün olacak. Cayma hakkı kapsamında gerçekleştirilen geri gönderimlerde kargo bedelinin de tüketiciye yüklenemeyeceği belirtildi.

CAYMA HAKKINI SINIRLAYAN DÜZENLEME İPTAL EDİLDİ

Tüketiciler Birliği Genel Başkanı Mahmut Şahin, Kayseri’de düzenlenen basın toplantısında Danıştay sürecine ilişkin ayrıntıları paylaştı. Şahin, Ticaret Bakanlığı tarafından hazırlanan yönetmelikte tüketicilerin bazı ürünlerde sahip olduğu cayma hakkının sınırlandırıldığını belirtti. Tüketiciler Birliği’nin söz konusu düzenlemeye karşı hukuki mücadele başlattığını ifade eden Şahin, davanın Danıştay tarafından sonuçlandırıldığını bildirdi. Kararla birlikte tüketici aleyhine olduğu savunulan hükümler kaldırılmış oldu.

CEP TELEFONU, TABLET VE BİLGİSAYAR DA KAPSAMDA

Kararın özellikle elektronik ürün satın alan tüketicileri yakından ilgilendirdiği belirtildi. Şahin’in verdiği bilgiye göre cep telefonu, akıllı saat, tablet ve bilgisayar gibi ürünlerde cayma hakkını ortadan kaldıran hükümler artık uygulanmayacak. Motosiklet alışverişlerinde de benzer sınırlamanın kaldırıldığı ifade edildi. Böylece mesafeli satış kapsamında yapılan alışverişlerde tüketiciler yeniden cayma hakkından yararlanabilecek.

İADEDE KARGO ÜCRETİ TÜKETİCİDEN ALINMAYACAK

Düzenlemenin dikkat çeken bir diğer bölümü ise iade kargosuna ilişkin oldu. Önceki yönetmelikte bazı durumlarda geri gönderim masrafının tüketiciye bırakılmasına yönelik hükümler bulunuyordu. Tüketiciler Birliği’nin açtığı dava sonrasında bu konuda yürütmenin durdurulduğu ve ilgili düzenlemenin daha sonra yönetmelikten çıkarıldığı belirtildi. Böylece cayma hakkı kapsamında yapılan iadelerde kargo bedelinin tüketiciden tahsil edilmesinin önüne geçilmiş oldu.

DAVA SÜRECİNDE YÖNETMELİK BİRKAÇ KEZ ERTELENDİ

Mahmut Şahin, dava açıldıktan sonra yönetmeliğin yürürlüğe giriş tarihinin birkaç kez ertelendiğini söyledi. Sürecin devam ettiği dönemde bazı maddelerin yeniden ele alındığını belirten Şahin, tüketici haklarını daralttığını düşündükleri hükümlerin yargı denetimine taşındığını aktardı. Danıştay’ın verdiği kararın ardından kalan tartışmalı maddelerin de ortadan kaldırıldığını ifade etti. Böylece uzun süredir devam eden hukuki süreç tüketiciler lehine sonuçlandı.

“TÜKETİCİNİN HAKKI YÖNETMELİKLE DARALTILAMAZ”

Toplantıda konuşan avukat Kerim Bahadır Ertaş da kararın tüketici hukuku açısından önemli bir sonuç doğurduğunu belirtti. Ertaş, kanunlarla tanınan temel tüketici haklarının daha alt seviyedeki düzenlemelerle sınırlandırılamayacağına dikkat çekti. İnternet üzerinden yapılan alışverişlerde cayma hakkının tüketiciyi koruyan temel mekanizmalardan biri olduğunu vurguladı. Danıştay kararının bu açıdan emsal niteliğinde önemli bir hukuki sonuç doğurduğunu savundu.

MESAFELİ SATIŞLARDA TÜKETİCİ KORUMASI GÜÇLENDİ

Kararla birlikte özellikle internet üzerinden yapılan alışverişlerde tüketicinin elindeki seçeneklerin yeniden genişlediği belirtiliyor. Ürünü fiziksel olarak görmeden satın alan tüketicinin belirli koşullarda sözleşmeden dönmesini sağlayan cayma hakkı, mesafeli satışların en önemli koruma araçlarından biri olarak kabul ediliyor. Yeni durumla birlikte elektronik ürünler dahil daha geniş bir ürün grubunda bu hakkın kullanılmasının önü açılmış oldu. İade sürecindeki kargo maliyetinin tüketiciye yüklenmemesi de kararın ekonomik açıdan en dikkat çeken sonuçlarından biri oldu.

TÜKETİCİLER İADE ŞARTLARINI YİNE KONTROL ETMELİ

Danıştay kararı bazı ürünlerde cayma hakkını yeniden mümkün hale getirirken, her iade işleminin koşulsuz ve sınırsız olmadığına dikkat edilmesi gerekiyor. Mesafeli satış sözleşmelerindeki yasal süreler, ürünün kullanım durumu ve mevzuatta yer alan diğer istisnalar geçerliliğini sürdürüyor. Bu nedenle tüketicilerin iade başvurusu yapmadan önce satın alma tarihini, satışın hangi yöntemle gerçekleştirildiğini ve ürünün cayma hakkı kapsamındaki durumunu kontrol etmesi önem taşıyor.

KARAR MİLYONLARCA TÜKETİCİYİ İLGİLENDİRİYOR

Cep telefonu, bilgisayar, tablet ve akıllı saat gibi ürünlerin internet üzerinden yoğun şekilde satın alınması nedeniyle kararın geniş bir tüketici kitlesini etkilemesi bekleniyor. Bundan sonraki süreçte e-ticaret şirketleri ve satıcıların iade prosedürlerini Danıştay kararı doğrultusunda uygulaması gerekecek. Tüketiciler ise cayma hakkı kapsamında yaptıkları başvurularda hem ürün iadesi hem de geri gönderim masrafları konusunda yeniden yasal korumadan yararlanabilecek.