AYM’den 26 siyasi parti hakkında suç duyurusu kararı

Anayasa Mahkemesinin 26 siyasi partinin mali hesaplarına ilişkin 30 ayrı denetim kararı, 15 Ekim 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlandı. İncelemelerde onay belgelerinin bulunmaması, banka kayıtlarıyla hesapların karşılaştırılmasını sağlayan evrakların eksikliği ve bazı gelir-gider işlemlerinin kayıtlarda yer almaması öne çıktı. Kararların hukuki sonuçları dosyalara göre değişirken, bazı sorumlular hakkında suç duyurusu yapılmasına, bazı dosyalarda ise Ankara Valiliğine bildirimde bulunulmasına hükmedildi.

Aynı parti için birden fazla denetim kararı verildi

Anayasa Mahkemesi, siyasi partilerin mali hesaplarına ilişkin incelemelerini 26 Mart 2026 tarihinde karara bağladı. Bu kararların 30’u, 15 Ekim’de Resmî Gazete’nin 33401 sayılı nüshasında yayımlandı. Dosyalar 2022, 2023 ve 2024 yıllarına ait hesapları kapsarken, incelenen siyasi parti sayısı 26 olarak kayda geçti.

Karar sayısının parti sayısından fazla olmasının nedeni, bazı siyasi oluşumların farklı yıllara ait hesaplarının ayrı ayrı değerlendirilmesi oldu. Milliyetçi Cumhuriyet Partisinin üç farklı yıla ilişkin hesapları ayrı kararlara konu edilirken, Umuda Yürüyüş Partisi ile Küresel Adalet ve Liyakat Partisinin 2023 ve 2024 hesapları ayrı dosyalarda ele alındı.

Denetimde yalnızca rakamlar değil, belgeler de incelendi

Siyasi partilerin mali denetiminde, gelir ve gider toplamlarının bildirilmesi tek başına yeterli görülmüyor. Hesapların hangi parti organlarınca kabul edildiğini gösteren belgeler, banka kayıtları, kasa sayım tutanakları ve il teşkilatlarının mali evrakı da incelemenin önemli parçalarını oluşturuyor.

Yayımlanan kararlarda bazı partilerin genel merkez ve il örgütlerine ait kesin hesapların yetkili organlarca onaylandığını gösteren belgeleri sunamadığı belirtildi. Bazı dosyalarda banka mutabakat yazıları ve yıl sonu kasa sayım tutanakları da bulunamadı.

Mahkemenin dikkat çektiği konulardan biri de faaliyet gösteren parti teşkilatlarının olağan giderlerinin mali tablolarda görünmemesiydi. Kira, elektrik, su, telefon ve kırtasiye gibi giderlerin hesaplarda yer almaması, diğer belge eksiklikleriyle birlikte değerlendirildi. Bazı dosyalarda bu durum, kayıt dışı gelir veya gider işlemleri bakımından incelemeye konu oldu.

Anahtar Partinin hesabında 707 bin 500 liralık fark

Kararlar arasında Anahtar Partinin 2024 yılı mali hesabına ilişkin inceleme de bulunuyor. Yayımlanan karara ilişkin haberde, partinin gelir ve bağış hesaplarında 707 bin 500 liralık tutar farklılığı tespit edildiği, borç kayıtlarında da aynı miktarda fark bulunduğu aktarıldı.

İncelemede ayrıca zorunlu mali belgelerden birinin sunulmadığı belirtildi. Anayasa Mahkemesi, hesapların denetlenmesini engelleyen eksiklikler kapsamında Ankara Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulmasına oybirliğiyle karar verdi. Bu dosyadaki tespitler, diğer partilerin hesapları hakkında aynı miktarda veya aynı türde bir sorun bulunduğu anlamına gelmiyor.

Suç duyurusu ile kesinleşmiş suç birbirinden farklı

Anayasa Mahkemesinin kararlarında, mali denetimin yapılabilmesi için gerekli kayıtların oluşturulmaması, istenen bilgilerin sunulmaması ve hesap dışında gelir-gider işlemleri gerçekleştirilmesi gibi konular ele alındı.

2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu’nun 111’inci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi, mali denetimi engelleyen veya istenen bilgileri vermeyen sorumlular bakımından uygulanabilecek hükümler arasında yer alıyor. Mahkemenin suç duyurusu kararı, ilgili hususların adli makamlarca değerlendirilmesi için hukuki sürecin önünü açıyor; tek başına ceza mahkûmiyeti anlamına gelmiyor.

Ayrıca yayımlanan kararların tümünü aynı hukuki sonuç altında toplamak doğru değil. Bazı dosyalarda Ankara Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusu yapılırken, bilgilerin süresinde sunulmamasıyla ilgili bazı dosyaların Ankara Valiliğine bildirilmesine karar verildi.

Mali denetim kararlarında adı geçen 26 siyasi parti

Anayasa Mahkemesinin yayımlanan mali denetim kararlarında yer alan siyasi partiler şöyle:

1. Türkiye Yüzüncü Yıl Partisi
2. Kızılelma Partisi
3. Milliyetçi Cumhuriyet Partisi
4. Çağdaş Türkiye Partisi
5. Umuda Yürüyüş Partisi
6. Küresel Adalet ve Liyakat Partisi
7. As Parti
8. Kürdistan Komünist Partisi
9. İşçinin Kendi Partisi
10. Anadolu Cumhuriyet Partisi
11. Türkiye Ekonomi ve Kalkınma Partisi
12. Anahtar Parti
13. Genç Türkiye Partisi
14. Hak ve Adalet Partisi
15. Doğuş Partisi
16. Bağımsız Cumhuriyet Partisi
17. Cumhuriyetçi Aydınlık Partisi
18. Türkiye Emekliler ve Emekçiler Partisi
19. Türkiye’m Partisi
20. Cumhuriyet ve İstiklal Partisi
21. Hak ve Huzur Partisi
22. Adalet ve Demokrasi Partisi
23. Türkiye Emekliler Partisi
24. Sağ Parti
25. Anadolu Birliği Partisi
26. Ana Yol Partisi

Kararların ortak noktası, siyasi partilerin mali hesaplarının yasal yükümlülükler çerçevesinde incelenmesi ve denetimin sağlıklı yürütülmesi için gerekli kayıtların aranması oldu. Dosyalarda belirlenen eksiklikler ve bunlara ilişkin hukuki işlemler ise her partinin kendi mali hesapları ve ilgili kararın gerekçesi üzerinden değerlendirilmek durumunda.