Ankara’dan Tepki Bakü’den yanıt, Başörtüsü tartışması

Azerbaycan’da başörtülü öğrencilerin okullara alınmadığı yönündeki haberler, Türkiye’den gelen siyasi tepkilerin ardından iki ülkenin iktidar partileri arasında açıklama gerilimine dönüştü. Cumhurbaşkanı İlham Aliyev’in liderliğindeki Yeni Azerbaycan Partisi, Cumhurbaşkanı Başdanışmanı Oktay Saral ve AK Parti milletvekillerinin eleştirilerine karşı çıktı. Dışişleri Bakanı Hakan Fidan ise tartışmaların sürdüğü dönemde, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ı temsilen katılacağı uluslararası zirve için 15 Ekim’de Bakü’ye gidiyor.
Okullardaki başörtüsü uygulaması Türkiye’den tepki çekti
Azerbaycan’da eğitim kurumlarında uygulanan kıyafet kuralları, Ankara ile Bakü arasında siyasi tartışmanın konusu oldu. Başörtülü öğrencilerin ve öğretmenlerin okullara alınmadığı yönündeki haberlerin ardından Türkiye’de iktidar çevrelerinden Azerbaycan yönetimine yönelik eleştiriler geldi.
Cumhurbaşkanı Başdanışmanı Oktay Saral, 13 Ekim’de yaptığı açıklamada başörtülü öğrencilerin eğitim hakkının engellenmesine karşı çıktı. AK Parti milletvekillerinden de uygulamanın sona erdirilmesi yönünde çağrılar geldi.
Türkiye’den yapılan bu açıklamalar, kısa süre içinde yalnızca eğitim politikası üzerinden yürüyen bir tartışma olmaktan çıktı. Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev’in genel başkanlığını yaptığı Yeni Azerbaycan Partisi, Türkiye’deki siyasi çevrelerin açıklamalarına doğrudan yanıt verdi.
Aliyev’in partisinden AK Parti yönetimine çağrı
Yeni Azerbaycan Partisi, 13 Ekim’de yayımladığı açıklamada Oktay Saral ve AK Parti milletvekillerinin Azerbaycan hakkındaki değerlendirmelerini eleştirdi. Parti, Türkiye’deki bazı medya kuruluşları ve siyasi çevrelerin Azerbaycan hakkında gerçeğe aykırı ve taraflı bilgiler yaydığını savundu.
Açıklamada, iki ülke arasındaki tarihî bağlara ve siyasi ortaklığa dikkat çekilirken Azerbaycan’ın iç politikasıyla ilgili tartışmalara başka ülkelerden müdahale edilmesine karşı çıkıldı. Parti, başörtüsü meselesinin siyasi ayrışma yaratacak biçimde gündeme getirilmesini de eleştirdi.
Yeni Azerbaycan Partisi, açıklamasında hiçbir devletin başka bir halkın iradesini belirlemeye veya başka bir ülkenin içişlerine müdahale etmeye hakkı bulunmadığı görüşünü dile getirdi. Açıklamanın sonunda ise AK Parti yönetimine yönelik doğrudan bir çağrı yapılarak bu siyasetten vazgeçilmesi istendi.
Böylece Azerbaycan’daki okul kıyafetleri üzerinden başlayan tartışma, iki ülkenin iktidar partilerinin karşılıklı açıklamalarına taşındı.
Aliyev’in egemenlik mesajı yeniden gündemde
Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev’in daha önce ülkesinin bağımsız dış politika anlayışına ve içişlerine müdahaleye izin verilmeyeceğine ilişkin açıklamaları da tartışmalar sırasında yeniden gündeme geldi.
Aliyev, 2 Ekim’de Yeni Azerbaycan Partisinin kurultayında yaptığı konuşmada Azerbaycan’ın kendi kararlarını bağımsız biçimde alacağını ve ülkenin içişlerine müdahaleye karşı duracaklarını ifade etmişti. Bu yaklaşım, başörtüsü uygulaması hakkında Türkiye’den gelen eleştirilerin ardından iktidar partisinin yayımladığı açıklamayla birlikte yeniden tartışılmaya başlandı.
Ancak iki ülke arasında karşılıklı açıklamalar yapılması, diplomatik ilişkilerde alınmış yeni bir karar veya resmî bir yaptırım bulunduğu anlamına gelmiyor. Gündemdeki somut gelişme, başörtüsü uygulamasına yönelik eleştirilerin ardından siyasi partiler arasında yayımlanan karşılıklı açıklamalar oldu.
Hakan Fidan 15 Ekim’de Bakü’de olacak
Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Türkiye ile Azerbaycan arasında bu tartışmalar yaşanırken 15 Ekim Perşembe günü Bakü’de düzenlenecek Asya’da İşbirliği ve Güven Artırıcı Önlemler Konferansı (CICA) Devlet ve Hükümet Başkanları Konseyi Yedinci Toplantısı’na katılacak.
Dışişleri Bakanlığının açıklamasına göre Fidan, zirvede Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ı temsil edecek. Azerbaycan’ın dönem başkanlığında gerçekleştirilecek toplantıda Fidan’ın konuşma yapması ve katılımcı ülkelerin temsilcileriyle ikili görüşmeler gerçekleştirmesi planlanıyor.
Fidan’ın ziyareti, Yeni Azerbaycan Partisinin Türkiye’deki iktidar çevrelerine yönelik açıklamasından iki gün sonra gerçekleşiyor. Bu zamanlama, Bakü’deki temasları siyasi açıdan dikkat çekici hâle getiriyor. Bununla birlikte, Bakanlığın duyurusunda ziyaretin başörtüsü tartışmasını çözmek amacıyla düzenlendiğine ilişkin bir açıklama bulunmuyor.
Ankara-Bakü hattında gözler yeni açıklamalarda
Başörtülü öğrencilerin eğitim kurumlarına alınmadığı yönündeki haberlerle başlayan tartışmada, Türkiye’den gelen eleştiriler Azerbaycan iktidar partisinin egemenlik ve içişlerine müdahale vurgusuyla karşılandı. Hakan Fidan’ın Bakü’de katılacağı zirve ve gerçekleştirmesi planlanan ikili görüşmeler, bu gelişmelerin yaşandığı dönemde Türkiye-Azerbaycan temaslarının gündeminde yer alacak.
Ziyaretin ardından iki ülke arasındaki tartışmaya ilişkin yeni bir açıklama yapılıp yapılmayacağı ise henüz belli değil.