Akaryakıtta dev zam beklentisi

Motorindeki ÖTV’nin geçici olarak sıfırlanmasının ardından indirim bekleyen araç sahiplerini şaşırtan yeni bir fiyatlama gündeme geldi. Sektör kaynaklarının aktardığı son verilere göre 14 Ağustos Cuma gününden itibaren motorinin litre fiyatında 8,89 TL, benzinde ise 1,52 TL artış bekleniyor. Rakamların kesinleşmesi halinde motorindeki yükseliş son dönemin en dikkat çekici tek seferlik akaryakıt artışlarından biri olacak. ÖTV’nin sıfırlanması motorindeki maliyet artışının tamamını karşılamaya yetmezken, vergi düzenlemesinin daha büyük bir zammı frenlediği değerlendiriliyor.

Türkiye’de milyonlarca sürücüyü doğrudan ilgilendiren akaryakıt fiyatlarında gözler yeniden pompaya çevrildi. Motorine yönelik geçici ÖTV düzenlemesinin fiyatlarda önemli bir rahatlama sağlayacağı beklentisi oluşurken, uluslararası ürün fiyatlarındaki hareket bu hesabı değiştirdi. Yeni fiyatlamaya ilişkin sektör verileri motorinde litre başına 8,89 TL, benzinde ise 1,52 TL artış ihtimalini ortaya koydu. Beklenen değişikliğin 14 Ağustos Cuma günü pompa fiyatlarına yansıması öngörülüyor. Ancak fiyatların yürürlüğe gireceği ana kadar artışların kesinleşmiş zam olarak değil, sektör kaynaklarına dayanan güçlü bir beklenti olarak değerlendirilmesi gerekiyor.

MOTORİNDE 8,89 TL’LİK ARTIŞ BEKLENTİSİ

Yeni fiyatlamanın en çarpıcı bölümü motorin cephesinde ortaya çıktı. Sektörden gelen son hesaplamalar litre başına 8,89 TL seviyesinde artış ihtimaline işaret ediyor. Bu rakamın pompaya aynen yansıması halinde dizel araç kullanan sürücülerin yakıt maliyetlerinde tek gecede ciddi bir yükseliş yaşanacak. Artış yalnızca bireysel araç sahiplerini değil, taşımacılık ve lojistik sektörünü de yakından ilgilendiriyor. Motorinin birçok ekonomik faaliyette temel gider kalemlerinden biri olması nedeniyle gelişmenin etkisinin pompaların ötesine geçmesi bekleniyor.

BENZİNDE DE FİYAT YUKARI GİDİYOR

Motorindeki yüksek artışın gölgesinde benzinde de yeni bir zam beklentisi bulunuyor. Mevcut hesaplamalara göre benzinin litre fiyatına 1,52 TL eklenmesi gündemde. Motorine kıyasla daha sınırlı kalan bu artış da araç sahiplerinin kilometre başına yakıt maliyetini yukarı çekecek. Benzin fiyatlarında son dönemde yaşanan hareketlilik nedeniyle sürücüler yeni tarifenin uygulanıp uygulanmayacağını yakından takip ediyor. Beklenen değişikliğin kesinleşmesi durumunda yeni fiyatların cuma günü istasyon tabelalarına yansıması öngörülüyor.

ÖTV SIFIRLANDI AMA MALİYET ARTIŞINI KARŞILAMADI

Motorindeki gelişmeyi dikkat çekici hale getiren en önemli ayrıntı ÖTV düzenlemesi oldu. Cumhurbaşkanı Kararı ile motorinde uygulanan maktu ÖTV, ağustos ayının kalan bölümü için sıfır seviyesine indirildi. Normal koşullarda bu adımın pompa fiyatını aşağı yönlü desteklemesi bekleniyordu. Ancak uluslararası piyasalardan kaynaklanan maliyet artışı vergi avantajının üzerinde gerçekleşince fiyatlarda beklenen rahatlama oluşmadı. Böylece ÖTV’nin kaldırılması zam ihtimalini ortadan kaldırmak yerine yükselişin daha da büyümesini engelleyen bir unsur haline geldi.

VERGİ DÜZENLEMESİ OLMASAYDI ZAM DAHA YÜKSEK OLABİLİRDİ

Motorindeki 8,89 TL’lik artış beklentisi yüksek görünse de vergi düzenlemesinin olmadığı senaryoda tablonun daha ağır olabileceği değerlendiriliyor. ÖTV’nin sıfırlanması, uluslararası fiyatlardan kaynaklanan maliyetin bir kısmını fiyat mekanizmasının dışında bıraktı. Bu nedenle pompadaki olası artış, küresel maliyet değişiminin tamamını doğrudan yansıtmıyor. Vergi indiriminin sürücülere fiyat düşüşü olarak dönmemesi ise piyasa koşullarındaki yükselişin büyüklüğünü ortaya koyuyor. Önümüzdeki günlerde uluslararası ürün fiyatlarının seyri, vergi avantajının pompa üzerindeki gerçek etkisini daha net gösterecek.

ÖTV EYLÜLDEN İTİBAREN KADEMELİ GERİ DÖNECEK

Motorindeki sıfır ÖTV uygulamasının kalıcı olmadığı da fiyat hesaplamalarında önem taşıyor. Mevcut düzenlemeye göre vergi eylül ayında litre başına 3 TL olarak yeniden uygulanmaya başlanacak. ÖTV tutarının ekimde 6 TL, kasımda 9 TL ve aralıkta 12 TL seviyesine yükselmesi öngörülüyor. Bu kademeli yapı nedeniyle uluslararası enerji fiyatları gerilemezse motorin fiyatları önümüzdeki aylarda yeni bir maliyet baskısıyla karşı karşıya kalabilir. Sürücüler açısından yalnızca cuma günü beklenen artış değil, yılın kalan bölümündeki fiyat hareketleri de kritik hale geldi.

YENİ FİYATLAR CUMA GÜNÜ POMPAYA YANSIYABİLİR

Sektör kaynaklarının mevcut fiyatlama takvimine göre değişikliklerin 14 Ağustos Cuma gününden itibaren geçerli olması bekleniyor. Akaryakıt fiyatlarında hesaplamalar uluslararası ürün fiyatları, döviz kuru ve vergilerin birlikte değerlendirilmesiyle şekilleniyor. Bu nedenle gün içinde meydana gelebilecek piyasa hareketleri nihai fiyat üzerinde değişikliğe neden olabiliyor. Daha önce beklenen bazı fiyat değişikliklerinin son aşamada gerçekleşmemiş olması da kesin rakam için pompa fiyatlarının görülmesini önemli hale getiriyor. Bu nedenle 8,89 TL ve 1,52 TL’lik rakamlar şu aşamada güçlü zam beklentisi olarak takip ediliyor.

MOTORİNİN 80 TL SINIRINA YAKLAŞMASI BEKLENİYOR

Beklenen artışın uygulanması halinde motorin fiyatları büyükşehirlerde yeniden 80 TL seviyesine yaklaşacak. İstanbul’da litre fiyatının yaklaşık 79,7 TL civarına çıkması öngörülürken, Ankara ve İzmir’de 80 TL sınırının aşılması bekleniyor. Şehirler arasındaki fiyat farkları nakliye ve dağıtım maliyetlerinden kaynaklanıyor. Özellikle yüksek kilometre yapan ticari araçlar açısından birkaç liralık fiyat hareketi bile aylık giderlerde önemli değişiklik yaratabiliyor. 8,89 TL’lik tek seferlik yükselişin gerçekleşmesi halinde bu etkinin çok daha belirgin olması bekleniyor.

ZAM SADECE SÜRÜCÜYÜ DEĞİL PİYASAYI DA İLGİLENDİRİYOR

Motorin fiyatlarındaki sert değişimler doğrudan taşımacılık maliyetlerine yansıdığı için ekonomi açısından geniş bir etki alanına sahip. Şehirler arası taşımacılıktan tarımsal üretime, kargo hizmetlerinden toplu ulaşıma kadar birçok sektör motorini yoğun biçimde kullanıyor. Akaryakıt maliyetlerindeki hızlı yükseliş işletmelerin gider hesaplarını yeniden yapmasına neden olabiliyor. Bu durumun mal ve hizmet fiyatlarına hangi ölçüde yansıyacağı ise sektörlerin maliyet yapısına göre değişecek. Benzin ve motorindeki yeni fiyatların kesinleşmesi bu nedenle yalnızca araç sahipleri tarafından değil, piyasanın tamamı tarafından yakından izleniyor.

Akaryakıt piyasasında 14 Ağustos öncesi oluşan tablo, ÖTV indiriminin tek başına pompa fiyatlarını aşağı çekmeye yetmeyebileceğini gösterdi. Motorinde 8,89 TL, benzinde 1,52 TL olarak hesaplanan artışların uygulanması halinde sürücüler cuma günü önemli ölçüde değişmiş fiyatlarla karşılaşacak. Motorindeki ÖTV’nin sıfırlanmış olması ise daha yüksek bir artış ihtimalini sınırlayan temel unsur olarak öne çıkıyor. Bununla birlikte akaryakıt fiyatlarının güncel piyasa koşullarına bağlı olarak son ana kadar değişebilmesi nedeniyle rakamların pompaya yansımadan kesinleşmiş kabul edilmemesi gerekiyor. Gözler şimdi 14 Ağustos Cuma günü istasyon tabelalarında oluşacak yeni fiyatlara çevrildi.