Aile Hekimlerinde Yeni Dönem! 1 Kasım Öncesi Kritik Uyarı

Aile Sağlığı Merkezlerinde 1 Kasım 2026’da başlaması planlanan uzaktan sağlık hizmeti uygulaması öncesinde Aile Hekimliği Çalışanları Sendikası’ndan (AHESEN) önemli uyarılar geldi. AHESEN Yönetim Kurulu Üyesi Dr. İlkay Eren, yaşlı, engelli, yatağa bağımlı ve kronik hastaların önceliklendirilmesini isterken, günlük en az üç uzaktan muayene randevusu açılması planına da itiraz etti. Sendika, hekimlerin hukuki sorumluluklarının netleştirilmesi, hasta bilgilerinin korunması ve Sağlık Bakanlığı ile SGK mevzuatının uyumlu hale getirilmesi çağrısı yaptı.

Uzaktan sağlık hizmeti için geri sayım başladı

Aile hekimliğinde uzaktan sağlık hizmeti uygulamasının 1 Kasım 2026’da devreye alınması planlanıyor. Uygulamanın hayata geçirilmesine kısa süre kala sistemin nasıl işleyeceği, hangi hastaların uzaktan muayeneden yararlanacağı ve aile hekimlerinin mevcut görevlerine ek olarak üstleneceği sorumluluklar tartışma konusu oldu.

Aile Hekimliği Çalışanları Sendikası (AHESEN), teknik altyapı ve hukuki düzenlemeler tamamlanmadan uygulamaya geçilmesinin hem sağlık çalışanları hem de vatandaşlar açısından sorunlara yol açabileceği görüşünü dile getirdi.

AHESEN Yönetim Kurulu Üyesi ve Hukuk ve Mevzuat Sekreteri Dr. İlkay Eren, uzaktan sağlık hizmetlerinin doğru planlandığında hastaların sağlık hizmetlerine erişimini kolaylaştırabileceğini belirtti. Ancak Eren’e göre sistemin başarılı olabilmesi için yalnızca görüntülü görüşme imkânı sunulması yeterli değil; hastaların ihtiyaçlarına göre yönlendirilmesi, hekimlerin yetki ve sorumluluklarının belirlenmesi ve mevcut sağlık hizmetlerinin aksamaması gerekiyor.

Yaşlı ve engelli hastalar öncelikli olmalı

Dr. İlkay Eren’in öne çıkardığı konuların başında, uzaktan muayene randevularının kimlere öncelik verilerek oluşturulacağı geliyor. Eren, dijital sistemleri daha kolay kullanabilen kişilerin randevulara daha hızlı ulaşması halinde sağlık hizmetine erişmekte zaten güçlük yaşayan hastaların geri planda kalabileceğine dikkat çekti.

Bu nedenle uzaktan sağlık hizmetinde akıllı bir triyaj, yani hastaların ihtiyaçlarına göre değerlendirilip doğru hizmete yönlendirilmesini sağlayan bir sistem kurulmasını önerdi.

AHESEN’in yaklaşımına göre yaşlılar, yatağa bağımlı hastalar, engelliler, hareket kısıtlılığı bulunan kişiler ve kronik hastalığı olanlar sistemde öncelikli olarak değerlendirilmelidir. Böylece uzaktan muayene, yalnızca dijital kanallara kolay erişen kişilerin kullandığı bir hizmet olmaktan çıkarılarak sağlık hizmetine ulaşmakta zorlanan kişilere de katkı sağlayabilir.

Eren, sistemin hasta ihtiyaçlarını esas alması gerektiğini vurgulayarak, randevu dağılımının yalnızca başvuru sırasına veya sayısal hedeflere göre yapılmasının doğru olmayacağını belirtti.

Her hastalık görüntülü muayeneyle değerlendirilemez

Sendikanın dikkat çektiği bir diğer konu, uzaktan muayenenin tıbbi sınırları. Görüntülü görüşme bazı sağlık sorunlarının değerlendirilmesini ve hastanın takip edilmesini kolaylaştırabilir. Ancak fiziksel muayene, tetkik veya doğrudan sağlık kuruluşunda değerlendirme gerektiren durumlarda uzaktan görüşmenin tek başına yeterli olmayabileceği belirtiliyor.

Dr. Eren, hangi durumlarda fiziksel muayenenin zorunlu olduğunun açık biçimde tanımlanmasını istiyor. Uzaktan görüşme sırasında hastanın yüz yüze değerlendirilmesi gerektiğine karar veren hekimin, hastayı sağlık kuruluşuna yönlendirebilmesi ve gerektiğinde uzaktan muayeneyi sonlandırabilmesi için açık mevzuat hükümleri oluşturulmasını talep ediyor.

Bu düzenlemenin hasta güvenliği açısından önem taşıdığını belirten Eren, görüntülü görüşme sırasında fark edilemeyebilecek ani sağlık sorunlarına da dikkat çekti. Ayrıca hastayı yeterince değerlendirmeden reçete veya rapor düzenlenmesinin doğurabileceği sonuçların önlenmesi gerektiğini ifade etti.

AHESEN, hekimlerin tıbbi değerlendirmelerini hasta güvenliği doğrultusunda yapabilmeleri için hangi işlemleri hangi koşullarda gerçekleştirebileceklerinin belirlenmesini ve sağlık çalışanlarına yol gösterecek tıbbi ve hukuki rehberlerin hazırlanmasını istiyor.

Günlük en az üç randevu zorunluluğuna itiraz

AHESEN’in itiraz ettiği başlıklardan biri de aile hekimlerine günlük en az üç uzaktan muayene randevusu açılması planı oldu.

Dr. İlkay Eren, aile sağlığı merkezlerinde (ASM) uzaktan görüşmelerin yanı sıra çok sayıda yüz yüze sağlık hizmetinin de yürütüldüğünü hatırlattı. Aşı uygulamaları, gebe ve bebek izlemleri, kronik hastalık takipleri ve doğrudan başvuran hastaların değerlendirilmesi, aile hekimlerinin günlük iş yükünün önemli bölümünü oluşturuyor.

Mevcut hizmetlere ek olarak zorunlu uzaktan muayene randevuları getirilmesinin sağlık çalışanlarının iş yükünü artırabileceğini belirten Eren, hizmetin niteliğinin yalnızca belirli bir sayıya ulaşılması üzerinden değerlendirilmemesi gerektiğini savundu.

AHESEN’e göre uzaktan muayene randevularının sayısı, her aile sağlığı merkezinin çalışma koşulları ve hastaların gerçek ihtiyaçları dikkate alınarak planlanmalı. Aksi halde mevcut görevlerle yeni yükümlülüklerin aynı anda yürütülmesi hizmet sunumunda aksamalara ve hasta-hekim ilişkilerinde sorunlara neden olabilir.

AHESEN’den beş maddelik düzenleme talebi

Dr. İlkay Eren, uzaktan sağlık hizmetinin hem vatandaşların hem de sağlık çalışanlarının haklarını koruyacak şekilde uygulanabilmesi için beş temel düzenleme yapılmasını istedi.

1. Akıllı triyaj sistemi kurulmalı: Yaşlı, yatağa bağımlı, engelli ve kronik hastalığı bulunan kişilerin ihtiyaçları belirlenerek randevu planlamasında öncelik tanınmalı.

2. Tıbbi ve hukuki rehber hazırlanmalı: Hangi durumlarda fiziksel muayene gerektiği açıklığa kavuşturulmalı. Hastayı yüz yüze değerlendirmeye yönlendiren hekimlerin yetki ve sorumlulukları netleştirilmeli.

3. Sağlık Bakanlığı ve SGK mevzuatı uyumlaştırılmalı: Uzaktan muayene sonucunda reçete ve rapor düzenlenmesi, ilaçlara erişim ve geri ödeme süreçlerinde uygulanacak kurallar açık biçimde belirlenmeli.

4. Kişisel veriler ve hasta mahremiyeti korunmalı: Kimlik doğrulama, görüntülü görüşmelerin güvenliği ve hasta-hekim arasındaki bilgilerin gizliliği için gerekli önlemler alınmalı.

5. Zorunlu randevu kotası yeniden değerlendirilmeli: Uzaktan muayene sayısı, günlük sayısal hedeflerden ziyade tıbbi gereklilikler ve aile sağlığı merkezlerinin mevcut çalışma koşulları esas alınarak belirlenmeli.

Sendika, bu başlıkların uygulama öncesinde netleştirilmesinin hem hastaların güvenli sağlık hizmeti alması hem de sağlık çalışanlarının mesleki sorumluluklarını yerine getirebilmesi açısından gerekli olduğunu savunuyor.

Reçete, rapor ve geri ödeme kuralları netleşmeli

Uzaktan sağlık hizmetinin yalnızca hekim ile hastanın görüntülü görüşmesinden ibaret olmadığına dikkat çeken AHESEN, uygulamanın idari ve mali boyutlarının da açıklığa kavuşturulmasını istiyor.

Özellikle uzaktan değerlendirme sonrasında reçete ve rapor düzenlenmesi, hastaların ilaçlara erişimi ve SGK kapsamındaki geri ödeme işlemlerinin hangi kurallara göre yürütüleceği önem taşıyor. Sağlık Bakanlığı düzenlemeleriyle SGK uygulamaları arasında uyumsuzluk yaşanması halinde hem hekimlerin işlem yaparken tereddüt yaşayabileceği hem de hastaların hizmete erişiminde güçlüklerle karşılaşabileceği belirtiliyor.

Eren, mevzuatın birbiriyle uyumlu hale getirilmesini ve sağlık çalışanlarının hangi işlemlerden hangi koşullarda sorumlu tutulacağının açıkça belirlenmesini talep ediyor.

Hasta bilgilerinin güvenliği de gündemde

Uzaktan sağlık hizmetlerinde görüşmelerin dijital ortamda yürütülmesi, kişisel verilerin korunmasını da önemli bir başlık haline getiriyor. AHESEN, hastanın kimliğinin doğru biçimde doğrulanması, görüşme sırasında paylaşılan sağlık bilgilerinin gizli tutulması ve hasta-hekim mahremiyetinin korunması için etkili güvenlik önlemleri alınmasını istiyor.

Sağlık bilgilerinin hassas niteliği nedeniyle dijital altyapının güvenilir olması ve görüşmelerin uygun koşullarda gerçekleştirilmesi gerekiyor. Sendikanın talepleri arasında, uzaktan sağlık hizmetinin teknik işleyişinin yanı sıra hasta bilgilerinin korunmasına ilişkin güvencelerin de açık biçimde düzenlenmesi bulunuyor.

AHESEN Genel Başkanı Kandemir’den sistem uyarısı

AHESEN Genel Başkanı Ahmet Kandemir de aile hekimliği sistemindeki mevcut sorunlar giderilmeden yeni uygulamaların devreye alınmasının birinci basamak sağlık hizmetlerini daha da zorlaştırabileceği uyarısında bulundu.

Kandemir, yeni yükümlülükler getirilmeden önce sahadaki çalışma koşullarının, sağlık çalışanlarının mevcut iş yükünün ve hasta güvenliğinin dikkate alınması gerektiğini belirtti. Aile hekimliğini güçlendirmek için öncelikle mevcut aksaklıkların giderilmesini, uygulanabilir ve sürdürülebilir çözümler geliştirilmesini istedi.

Kandemir’in değerlendirmesine göre, mevcut sorunların üzerine yeni görevler eklemek yerine sistemin işleyişini iyileştirecek düzenlemelere öncelik verilmesi gerekiyor.

1 Kasım öncesinde gözler yapılacak düzenlemelerde

Aile Sağlığı Merkezlerinde uzaktan sağlık hizmetinin 1 Kasım 2026’da başlaması planlanırken, AHESEN uygulamanın hasta ihtiyaçlarını esas alan, hekimlerin hukuki güvencesini sağlayan ve mevcut hizmetleri aksatmayan bir modelle yürütülmesini istiyor.

Sendikanın çağrısı; yaşlı ve engelli hastaların önceliklendirilmesi, fiziksel muayene gerektiren durumların belirlenmesi, günlük randevu kotasının yeniden değerlendirilmesi, kişisel verilerin korunması ve Sağlık Bakanlığı ile SGK kurallarının uyumlaştırılması üzerinde yoğunlaşıyor.

Uygulamanın hangi ayrıntılarla yürürlüğe gireceği ve sendikanın talepleri doğrultusunda ek düzenleme yapılıp yapılmayacağı ise açıklanan bilgiler kapsamında henüz netleşmiş değil.