Türkiye, Ukrayna ve Rusya için güvenli geçiş planı

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, Karadeniz’de tahıl sevkiyatını yeniden başlatmak amacıyla Türkiye, Hindistan ve Mısır ile görüşmeler yürüttüklerini açıkladı. Plan kapsamında, Ukrayna ve Rusya limanlarına giden ticari gemilere karşılıklı saldırı düzenlenmemesi hedefleniyor. Zelenskiy, girişime rağmen Rusya’nın öneriye karşı çıktığını öne sürdü.
Karadeniz’de ticari gemiler için saldırmazlık önerisi
Rusya ile Ukrayna arasındaki savaş, Karadeniz’deki liman faaliyetlerini ve tarım ürünlerinin deniz yoluyla taşınmasını olumsuz etkiliyor. Liman altyapısına ve ticari gemilere yönelik saldırılar nedeniyle aksayan sevkiyatların yeniden başlatılması için Ukrayna yeni diplomatik temaslarda bulunuyor.
Bloomberg’e konuşan Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, Türkiye, Hindistan ve Mısır ile sivil deniz taşımacılığının güvenliğini sağlamaya yönelik görüşmeler yaptıklarını belirtti. Açıklamaya göre girişimin temel amacı, tahıl ve diğer tarım ürünlerini taşıyan gemilerin Karadeniz’de daha güvenli hareket edebilmesini sağlamak.
Türkiye, Hindistan ve Mısır devrede
Zelenskiy’nin aktardığına göre üç ülke, kendi bayraklarını taşıyan gemilerin hem Ukrayna hem de Rusya limanlarına güvenli biçimde ulaşabilmesine yönelik bir düzenleme önerdi. Plan, belirlenen ticari gemilerin karşılıklı saldırıların hedefi olmamasını öngörüyor.
Ukrayna lideri, önerinin işleyişini iki ülkenin limanlarına giden gemilerin birbirine saldırılmaması konusunda anlaşması üzerinden anlattı. Böyle bir düzenlemenin hayata geçirilmesi durumunda, Karadeniz’deki ticari taşımacılığın sürdürülmesi ve tarım ürünlerinin uluslararası pazarlara ulaştırılması kolaylaşabilir.
Rusya’nın tutumu anlaşmanın önündeki engel
Zelenskiy, Türkiye, Hindistan ve Mısır ile temaslar sürmesine rağmen Rusya’nın öneriye karşı çıktığını söyledi. Bu açıklama, planın henüz taraflar arasında uzlaşmaya dönüşmediğini gösteriyor.
Güvenli geçiş düzenlemesinin uygulanabilmesi için ilgili tarafların hangi gemilerin kapsama alınacağı, güvenli geçiş koşulları ve saldırıların önlenmesine ilişkin taahhütler konusunda anlaşması gerekiyor. Paylaşılan bilgilerde, önerinin kabul edildiğine veya yürürlüğe girdiğine ilişkin bir açıklama bulunmuyor.
Tahıl sevkiyatının yeniden başlaması hedefleniyor
Karadeniz, Ukrayna’nın tarım ürünlerini dünya pazarlarına ulaştırması açısından önemli bir güzergâh. Deniz taşımacılığının aksaması, ihracat faaliyetlerinin yanı sıra uluslararası gıda tedariki bakımından da önem taşıyor.
Türkiye, Hindistan ve Mısır’ın gündeme getirdiği belirtilen öneri, Ukrayna ve Rusya limanlarına giden ticari gemilerin güvenliğini sağlamaya odaklanıyor. Ancak görüşmelerin sonucu ve Rusya’nın tutumunda bir değişiklik olup olmayacağı henüz netleşmiş değil.