Sahte yorum ve takipçi listelerine erişim engeli

Ticaret Bakanlığı Reklam Kurulu, internet alışverişlerinde tüketicilerin kararlarını yapay biçimde etkilemeye yönelik uygulamalara inceleme başlattı. Sahte yorum, beğeni, takipçi ve 5 yıldız gibi etkileşimlerin yanı sıra ürünlerin görüntülenme, favoriye eklenme ve sepete atılma sayılarını ücret karşılığında artıran hizmetler de mercek altına alındı. Mevzuata aykırı olduğu belirlenen ilanların bulunduğu çok sayıda internet adresi için erişim engeli kararı uygulandı.

İnternette “popülerlik” görüntüsü de inceleme kapsamında

Reklam Kurulu’nun çalışmasında, bir ürünün veya işletmenin internet ortamındaki görünürlüğünü gerçekte olduğundan daha yüksek göstermek amacıyla kullanılan yapay etkileşimler incelendi. Özellikle e-ticaret platformlarında tüketicilerin satın alma kararında etkili olabilecek yorum, yıldız, beğeni ve takipçi sayılarının dışarıdan hizmet satın alınarak artırılması üzerinde duruldu.

İnceleme kapsamında yalnızca olumlu yorumların çoğaltılması değil, ürünlerin daha fazla kişi tarafından görüntülenmiş gibi gösterilmesi, kullanıcıların soru sorma ve etkileşim sayılarının yükseltilmesi, ürünlerin favorilere veya sepete eklenme oranlarının yapay biçimde artırılması gibi yöntemlerin de ele alındığı belirtildi.

Ürünü satın almayan kişilerin yorumları da mercek altında

Kurulun değerlendirdiği uygulamalardan biri de gerçek bir müşteri deneyimine dayanmayan yorumlar oldu. Bir ürün veya hizmeti satın almayan kişilerin, işletme ya da ürün hakkında olumlu değerlendirme yapmasının sağlanması ve bu yorumların tüketicilere gerçek kullanıcı deneyimi gibi sunulması mevzuat kapsamında incelendi.

Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği çerçevesinde, satışları artırmak amacıyla gerçeği yansıtmayan tüketici değerlendirmeleri oluşturulmasına veya bu yönde hizmet satın alınmasına yönelik uygulamaların hukuka aykırı olduğu belirtildi.

Sadece sahte olumlu yorumlar değil, kötü yorumların gizlenmesi de inceleniyor

Reklam Kurulu’nun incelemesinde dikkat çeken başlıklardan biri de olumsuz tüketici yorumları oldu. Bazı işletmeler hakkında yapılan olumsuz değerlendirmelerin yayımlanmasının engellendiği veya mevcut olumsuz yorumların tüketicilerin karşısına çıkarılmadığı tespit edildi.

Bu durumun tüketicinin satın alma kararı öncesinde ürün veya hizmet hakkındaki gerçek kullanıcı deneyimlerini eksiksiz şekilde görmesini engelleyebileceği değerlendirildi. Böylece denetimin yalnızca “sahte olumlu yorum” üreten sistemlere değil, tüketicinin olumsuz deneyimlerden haberdar olmasını engelleyen uygulamalara da yöneldiği ortaya çıktı.

Yapay etkileşimler tüketicinin kararını değiştirebiliyor

Reklam Kurulu’nun incelemesinin temelinde, internet üzerindeki etkileşim rakamlarının tüketici açısından bir güven göstergesine dönüşmesi bulunuyor. Yüksek yıldız puanı, çok sayıda olumlu yorum, yoğun takipçi kitlesi veya ürünün çok kez sepete eklenmiş görünmesi, tüketicinin satın alma kararında etkili olabiliyor.

Bu verilerin gerçek kullanıcı davranışlarını yansıtmaması halinde ise tüketicinin ürün veya işletme hakkında olduğundan farklı bir algıya yönlendirilmesi söz konusu olabiliyor. Bakanlığın incelemeleri de bu nedenle yalnızca reklam içeriğine değil, tüketiciye sunulan dijital kullanıcı deneyiminin nasıl oluşturulduğuna odaklanıyor.

Mevzuata aykırı ilanlara erişim engeli

Reklam Kurulu tarafından yapılan değerlendirmeler sonucunda mevzuata aykırı olduğu belirlenen ilanların yer aldığı çok sayıda URL hakkında erişim engeli kararı verildi. Böylece denetimin yalnızca uyarı veya idari inceleme aşamasında kalmadığı, aykırı olduğu belirlenen dijital içeriklere yönelik doğrudan erişim tedbirlerinin de uygulandığı bildirildi.

Ticaret Bakanlığı’nın bu incelemeleriyle birlikte e-ticaret ortamında satıcının veya işletmenin sunduğu gerçek bilgilerle yapay olarak oluşturulan “popülerlik” göstergeleri arasındaki farkın daha yakından denetlenmesi hedefleniyor.