İYİ Parti’den Meclis’e Deprem Çağrısı

İYİ Parti TBMM Grubu, 6 Şubat depremlerinin ardından Türkiye’nin afetlere hazırlık kapasitesinin yetersiz kaldığını belirterek Meclis araştırması talebinde bulundu. Risk azaltma politikalarından deprem vergilerine, kentsel dönüşümden kamu kaynaklarının kullanımına kadar birçok başlığın kapsamlı şekilde incelenmesi istendi.

İYİ Parti, Türkiye’nin deprem gerçeğiyle yüzleşmesi gerektiğini vurgulayarak TBMM’ye kapsamlı bir araştırma önergesi sundu. Parti, 6 Şubat 2023’te meydana gelen ve büyük yıkıma yol açan depremlerin ardından geçen zamana rağmen afetlere hazırlık konusunda somut ilerleme sağlanamadığını savundu. Önergede, mevcut eksikliklerin tespit edilmesi ve sorumlulukların netleştirilmesi gerektiği ifade edildi.

6 Şubat depremleri hatırlatıldı
Önergede, 7,7 ve 7,6 büyüklüğündeki depremlerin Türkiye Cumhuriyeti tarihinin en ağır afetlerinden biri olduğu vurgulandı. Resmi verilere göre on binlerce yurttaşın yaşamını yitirdiği, yüz binlercesinin yaralandığı ve milyonlarca insanın evsiz kaldığı anımsatıldı. 11 ilde yaşanan büyük yıkımın etkilerinin hâlâ sürdüğüne dikkat çekildi. Bu tablo, afet yönetiminin yeniden ele alınmasını zorunlu kılıyor.

Afetlere hazırlık kapasitesi yetersiz
İYİ Parti, yaşanan felaketin ardından Türkiye’nin afetlere hazırlık kapasitesinin beklentilerin çok altında kaldığını savundu. Erken uyarı sistemlerinden koordinasyona kadar birçok alanda ciddi aksaklıklar yaşandığı belirtildi. Kurumsal yapıların kriz anında yeterince hızlı ve etkili hareket edemediği ifade edildi. Bu durumun can kayıplarını artırdığına dikkat çekildi.

Risk azaltma politikaları masaya yatırılmalı
Önergede, afet öncesi risk azaltma politikalarının yetersiz kaldığı vurgulandı. Deprem olmadan önce alınması gereken önlemlerin büyük ölçüde ihmal edildiği savunuldu. Bilimsel veriler ışığında hazırlanan stratejilerin uygulamaya yeterince yansımadığı ifade edildi. Bu politikaların etkinliğinin Meclis tarafından denetlenmesi istendi.

Hazırlık planları güncel değil
İYİ Parti, kamu kurumlarının deprem hazırlık planlarının güncelliğini yitirdiğine dikkat çekti. 2012–2023 dönemini kapsayan Ulusal Deprem Stratejisi ve Eylem Planı’nın süresinin dolmasına rağmen yeni bir planın açıklanmadığı belirtildi. Bu boşluğun özellikle büyük şehirler için ciddi riskler doğurduğu ifade edildi. Planlama eksikliğinin kurumsal zaaf yarattığı savunuldu.

Büyük şehirler için alarm uyarısı
Önergede, nüfus yoğunluğu yüksek kentlerin deprem riski açısından kırılgan olduğuna vurgu yapıldı. İstanbul başta olmak üzere birçok büyük şehirde yapı stokunun ciddi risk taşıdığı ifade edildi. Mevcut hazırlık düzeyinin olası büyük bir deprem için yeterli olmadığı kaydedildi. Bu nedenle acil önlemlerin şart olduğu belirtildi.

Kentsel dönüşüm politikaları sorgulanıyor
İYİ Parti, kentsel dönüşüm uygulamalarının amacından saptığını savundu. Dönüşümün rant odaklı ilerlediği, riskli yapıların yeterince önceliklendirilmediği eleştirisi yapıldı. Sosyal boyutu gözetmeyen projelerin deprem güvenliğini artırmadığı ifade edildi. Kentsel dönüşüm sürecinin tüm yönleriyle incelenmesi talep edildi.

Deprem vergileri mercek altına alınmalı
Önergede, kamuoyunda “deprem vergisi” olarak bilinen Özel İletişim Vergisi başta olmak üzere toplanan kaynakların kullanımına dikkat çekildi. Bu gelirlerin nerelere harcandığının net biçimde ortaya konulması gerektiği savunuldu. Kaynakların afet hazırlığına yeterince yönlendirilmediği iddialarının kamuoyunda güvensizlik yarattığı ifade edildi. Meclis denetiminin şart olduğu vurgulandı.

Kamu kaynaklarının kullanımı tartışılıyor
İYİ Parti, afet sonrası harcamalar ve kamu kaynaklarının kullanımında şeffaflık eksikliği olduğunu ileri sürdü. Yardım ve yeniden inşa süreçlerinde denetim mekanizmalarının zayıf kaldığı belirtildi. Kaynakların etkin ve adil kullanılıp kullanılmadığının araştırılması istendi. Bu başlığın toplumsal güven açısından kritik olduğu ifade edildi.

Afet yönetiminde kurumsal koordinasyon sorunu
Önergede, afet anında kurumlar arası koordinasyonun yetersiz kaldığına da dikkat çekildi. Yetki karmaşası ve planlama eksikliğinin müdahaleyi geciktirdiği savunuldu. Afet yönetim sisteminin yeniden yapılandırılması gerektiği ifade edildi. Kurumsal sorumlulukların netleştirilmesi talep edildi.

Meclis araştırması talebi
İYİ Parti, tüm bu başlıkların kapsamlı biçimde ele alınması için Meclis araştırması komisyonu kurulmasını istedi. Komisyonun, eksiklikleri tespit ederek çözüm önerileri geliştirmesi hedefleniyor. Afetlere hazırlığın siyasi tartışmaların ötesinde ele alınması gerektiği vurgulandı. Toplumsal sorumluluk çağrısı yapıldı.

Toplumsal güven vurgusu
Parti, afet yönetimine ilişkin eksikliklerin toplumda ciddi bir güvensizlik yarattığını ifade etti. Şeffaflık ve hesap verebilirliğin güçlendirilmesinin zorunlu olduğu belirtildi. Atılacak adımların, yurttaşların devlete olan güvenini yeniden tesis etmesi gerektiği savunuldu. Meclis’in bu konuda aktif rol üstlenmesi istendi.

İYİ Parti’nin Meclis araştırması çağrısı, 6 Şubat depremlerinin ardından süren tartışmaları yeniden gündeme taşıdı. Afetlere hazırlık, kentsel dönüşüm ve deprem vergileri gibi kritik başlıklar, Türkiye’nin deprem gerçeğiyle yüzleşmesinin hâlâ tamamlanmadığını gösteriyor. Meclis’te atılacak olası adımlar, hem gelecekteki risklerin azaltılması hem de toplumsal güvenin yeniden inşası açısından belirleyici olacak.