210 Milyon yıl sonra ortaya çıktı

Afrika’da yıllardır sürdürülen fosil çalışmaları bilim dünyasına yeni bir dinozor türü kazandırdı. Zimbabve’de Kariba Gölü çevresinde ortaya çıkarılan kemiklerin incelenmesi sonucunda, yaklaşık 210 milyon yıl önce yaşamış daha önce bilinmeyen bir tür belirlendi. Sekiz yıl süren araştırmaların ardından dinozora Musango matusadonaensis adı verildi.

8 YILLIK ÇALIŞMANIN SONUNDA TANIMLANDI

Fosillerin bulunması keşfin yalnızca ilk adımı oldu. Araştırmacılar kemikleri uzun süre inceleyerek mevcut dinozor türleriyle karşılaştırdı ve iskelet yapısını ayrıntılı biçimde değerlendirdi. Çalışmalar tamamlandığında kalıntıların bilinen türlerden farklı olduğu ortaya çıktı ve Musango matusadonaensis bilimsel olarak yeni bir tür olarak tanımlandı.

4,5 METRE UZUNLUĞA ULAŞIYORDU

Bilim insanlarının fosiller üzerinden yaptığı hesaplamalara göre Musango yaklaşık 4,5 metre uzunluğundaydı. Vücut ağırlığının ise yaklaşık 222 kilogram olduğu belirlendi. İncelenen bireyin yaklaşık sekiz yaşında öldüğü ve yaşamını kaybettiğinde erişkin boyutlarına oldukça yaklaştığı değerlendirildi.

DEV UZUN BOYUNLU DİNOZORLARIN ESKİ AKRABASI

Yeni türün en önemli özelliklerinden biri, daha sonraki dönemlerde ortaya çıkan dev uzun boyunlu dinozorların erken akrabaları arasında yer alması. Musango’nun, Diplodocus gibi çok daha büyük türlere uzanan evrimsel çizginin eski temsilcilerinden biri olduğu belirlendi. Bu özellik keşfi yalnızca yeni bir tür bulunmasının ötesine taşıyarak dinozorların gelişim sürecine ilişkin önemli bir veri haline getiriyor.

İKİ AYAK ÜZERİNDE HAREKET EDİYORDU

Musango’nun bugün birçok kişinin uzun boyunlu dinozorlarla özdeşleştirdiği dört ayaklı devlerden farklı bir vücut yapısı bulunuyordu. Araştırmacılar türün iki ayak üzerinde hareket ettiğini ortaya koydu. Yaşadığı çevredeki bitkilerle beslendiği veya hepçil bir beslenme düzenine sahip olduğu üzerinde duruluyor.

KAFATASI HÂLÂ BULUNAMADI

Kazılarda dinozorun omurga, kaburga, kol, bacak ve ayaklarına ait çok sayıda kemik çıkarıldı. Ancak araştırmacılar henüz Musango’ya ait bir kafatasına ulaşamadı. Bu eksiklik nedeniyle hayvanın beslenme alışkanlıkları ve bazı duyusal özellikleri konusunda kesin sonuçlara varılamıyor.

210 MİLYON YIL ÖNCE GONDVANA’DA YAŞADI

Musango’nun yaşam sürdüğü dönem yaklaşık 210 milyon yıl öncesine, Geç Triyas’a uzanıyor. O dönemde bugünkü kıtaların görünümü henüz oluşmamış ve geniş kara parçaları Gondvana’nın bir bölümünü meydana getiriyordu. Yeni keşif, bu dönemde Afrika topraklarında yaşayan dinozorların çeşitliliğine ilişkin bilgileri genişletiyor.

ZİMBABVE’NİN BEŞİNCİ DİNOZOR TÜRÜ

Musango matusadonaensis’in tanımlanmasıyla Zimbabve’de bilimsel olarak kayda geçirilen dinozor türlerinin sayısı beşe yükseldi. Bu sayı aynı zamanda bölgenin fosil araştırmaları açısından taşıdığı potansiyeli de ortaya koyuyor. Bilim insanları Afrika’da henüz bulunmamış çok sayıda dinozor kalıntısının olabileceğini düşünüyor.

KAZI ALANI VAHŞİ HAYVANLARLA ÇEVRİLİYDİ

Araştırmanın saha çalışmaları da oldukça sıra dışı koşullarda yürütüldü. Matusadona Ulusal Parkı çevresindeki kazı bölgesinde timsahlar, su aygırları, filler ve aslanlar bulunuyordu. Yerleşim merkezlerinden yaklaşık 50 kilometre uzakta çalışan bilim insanlarına güvenlik amacıyla yerel rehberler eşlik etti.

AFRİKA’NIN FOSİL HARİTASI YENİDEN ŞEKİLLENEBİLİR

Musango’nun keşfi, Afrika’nın dinozor tarihi açısından hâlâ büyük ölçüde araştırılmayı beklediğini bir kez daha gösterdi. Yeni kazılarda ortaya çıkabilecek fosiller, milyonlarca yıl önce kıtada yaşayan canlı çeşitliliğinin bugüne kadar bilinenden çok daha geniş olduğunu ortaya koyabilir. Sekiz yıllık çalışmayla bulunan Musango matusadonaensis, Afrika’nın tarih öncesi dünyasına açılan yeni bir kapı oldu.