YÜZ BİNLERCE ESNAFA VERGİ ŞOKU: BASİT USUL TARİHE KARIŞIYOR

Resmi Gazete’de yayımlanan düzenlemeyle birlikte büyükşehirlerde faaliyet gösteren ticari taksi, dolmuş, minibüs ve otobüs esnafı için vergilendirme yöntemi değişiyor. 1 Ocak 2026’dan itibaren 30 büyükşehrin tamamında basit usul sona ererken, esnaf gerçek usulde vergi ödeyecek.

Torba Kanun ve Cumhurbaşkanı Kararı kapsamında hayata geçirilen yeni düzenlemeler, yüz binlerce esnafı doğrudan etkileyecek. Özellikle şehir içi yolcu taşımacılığı yapan mükellefler için önemli değişiklikler öngörülürken, vergilendirmede ülke genelinde uygulama birliği sağlanması hedefleniyor. Yeni sistemle birlikte birçok esnaf daha yüksek vergi yüküyle karşı karşıya kalacak.

Büyükşehirlerde basit usul tamamen sona eriyor

Yapılan düzenlemeyle birlikte büyükşehir statüsündeki illerde basit usul vergilendirme uygulaması sona eriyor. Daha önce 13 büyükşehirde uygulanan gerçek usul vergilendirme, 17 büyükşehrin daha eklenmesiyle tüm büyükşehirlere yayılmış olacak. Böylece 30 büyükşehrin tamamında aynı sistem geçerli hale gelecek.

Ticari taksi ve minibüs esnafına yeni vergi yükü

Ticari taksi, dolmuş, minibüs ve otobüs gibi şehir içi yolcu taşımacılığı yapan esnafın kazançları 1 Ocak 2026’dan itibaren gerçek usulde vergilendirilecek. Bu değişiklikle birlikte esnaf, gelir ve giderlerini ayrıntılı şekilde beyan etmek zorunda kalacak. Yeni sistem, özellikle küçük ölçekli taşımacılar için maliyet artışı anlamına geliyor.

17 büyükşehir daha kapsama alındı

Cumhurbaşkanı Kararı ile daha önce basit usulden yararlanan 17 büyükşehir de kapsam dışına çıkarıldı. Bu illerde faaliyet gösteren binlerce esnaf, yeni yıldan itibaren gerçek usule tabi olacak. Böylece büyükşehirler arasında vergilendirme açısından eşitsizlik ortadan kaldırılmış olacak.

Eşit vergilendirme hedefleniyor

Yetkililer, düzenlemenin temel amacının aynı işi yapan mükellefler arasında vergi adaletini sağlamak olduğunu belirtiyor. Büyükşehirlerde aynı sektörde faaliyet gösteren esnafın farklı vergilendirme yöntemlerine tabi olması eleştiri konusu olmuştu. Yeni uygulamayla bu farkın giderilmesi hedefleniyor.

Küçük ilçelerde istisna uygulanacak

Büyükşehir sınırları içinde yer almakla birlikte nüfusu 30 binin altında olan ilçelerde faaliyet gösteren şehir içi taşımacılık esnafı için istisna getirildi. Bu bölgelerde çalışan taksi ve minibüs esnafı, gerekli şartları sağlamaları halinde basit usulden yararlanmaya devam edebilecek. Böylece küçük yerleşim yerlerindeki esnaf korunmuş olacak.

Diğer basit usul esnafı da etkilenecek

Sadece taşımacılık sektörü değil, büyükşehirlerde faaliyet gösteren ve basit usul kapsamına giren diğer esnaf da düzenlemeden etkilenecek. Mal alım satımı, otel ve lokanta gibi faaliyetler yürüten işletmeler de gerçek usule geçirilecek. Bu durum, birçok küçük işletme için ek muhasebe yükü anlamına geliyor.

Oyuncak denetimlerinde yeni dönem başlıyor

Torba Kanun kapsamında Ticaret Bakanlığı, ithalat aşamasındaki oyuncak denetimlerinde de yeni bir sisteme geçiyor. 1 Ocak 2026’dan itibaren oyuncakların üzerinde veya ambalajında imalatçı ve ithalatçı bilgilerinin yer alması zorunlu olacak. Eksik bilgisi olan ürünler piyasaya giremeyecek.

İşaretleme eksikliği olan ürünler reddedilecek

Yeni denetimlerde, imalatçı ve ithalatçıya ait ticari unvan, marka ve adres bilgileri bulunmayan ürünler “işaretleme eksikliği” gerekçesiyle reddedilecek. Bu uygulamayla tüketici güvenliğinin artırılması hedefleniyor. Denetimlerin ithalat aşamasında sıkı şekilde yapılacağı belirtiliyor.

Şirketlere Elektronik Defter zorunluluğu

Yeni yıldan itibaren kurulacak şirketler için Elektronik Ticari Defter Sistemi (ETDS) zorunlu hale getirildi. Ticaret siciline tescil edilecek tüm şirketler, pay defteri ile genel kurul toplantı ve müzakere defterlerini elektronik ortamda tutacak. Bu düzenleme, şirket işlemlerinde dijitalleşmeyi artıracak.

Esnaf için 2026 kritik yıl olacak

Vergilendirme, denetim ve muhasebe uygulamalarında yapılacak değişiklikler nedeniyle 2026 yılı esnaf açısından kritik bir dönüm noktası olacak. Yeni sistem, mali disiplin ve kayıtlı ekonomiyi güçlendirmeyi amaçlarken, esnafın uyum sürecinde zorlanabileceği değerlendiriliyor.

Büyükşehirlerde basit usul vergilendirmenin sona ermesi, yüz binlerce esnaf için yeni bir dönemin başlangıcı anlamına geliyor. Vergi yükünün artması ve muhasebe süreçlerinin karmaşıklaşması, özellikle şehir içi taşımacılık yapan küçük esnafı yakından ilgilendiriyor. Düzenlemelerle vergi adaleti hedeflenirken, esnafın desteklenmesine yönelik ek adımların atılıp atılmayacağı ise önümüzdeki süreçte netleşecek.

Hazırım Murat Bey.