TÜRKİYE–İNGİLTERE HATTINDA DEV SAVUNMA ANLAŞMASI – 450 MİLYARLIK STRATEJİK SATIŞ

İngiltere Başbakanı Keir Starmer, Türkiye’ye 450 milyar liralık Eurofighter Typhoon satışını “tarihi bir adım” olarak duyurdu. Anlaşma, İngiltere’de 20 bin kişiye istihdam sağlayacak. Ancak insan hakları örgütleri bu savunma anlaşmasına sert tepki gösterdi.
İngiltere Başbakanı Keir Starmer, Türkiye’ye yapılacak 450 milyar liralık Eurofighter Typhoon savaş uçağı satışıyla ülkesinde yeni bir istihdam dalgası yaratacağını açıkladı.
Starmer, satışın hem İngiliz ekonomisine hem de Avrupa savunma endüstrisine güç kazandıracağını belirterek, “20 bin İngiliz işçisine yeni fırsatlar sunacağız” dedi.
Anlaşma kapsamında 20 adet Eurofighter Typhoon jetinin üretimi İngiltere’de gerçekleşecek. İlk teslimatın 2030 yılında yapılması planlanıyor.
Anlaşma “Tarihi” Olarak Duyuruldu
Starmer, anlaşmayı İngiltere’nin “yeni nesil savunma işbirliği stratejisinin” parçası olarak nitelendirdi. Başbakanlık Ofisi, satışın İngiltere’nin savunma ihracatında son 10 yılın en büyük anlaşması olduğunu duyurdu.
450 Milyar Liralık Satış: Ekonomiye Dev Girdi
Türkiye ile yapılan anlaşmanın toplam değerinin yaklaşık 450 milyar TL (yaklaşık 12 milyar sterlin) olduğu açıklandı. Bu satış, İngiltere’nin yıllık savunma ihracat gelirlerinde yüzde 8’lik bir artışa denk geliyor.
20 Bin Yeni İş İmkanı
Starmer, anlaşmanın “ülke ekonomisi için bir can suyu” olduğunu belirterek, “Edinburgh, Warton, Bristol ve Samlesbury’de yeni tesisler kurulacak. Yaklaşık 20 bin kişi doğrudan istihdam edilecek” ifadelerini kullandı.
Üretim BAE Systems Tarafından Yapılacak
İngiliz savunma devi BAE Systems, jetlerin montaj ve sistem entegrasyonunu üstlenecek. Türkiye için üretilecek modeller, “hava üstünlüğü odaklı gelişmiş Typhoon varyantları” olacak.
İlk Teslimat 2030’da
Projede üretim sürecinin 2026’da başlaması, test uçuşlarının 2029’da tamamlanması, ilk teslimatın ise 2030 yılında yapılması öngörülüyor.
Türk Hava Kuvvetleri’nin yeni nesil savaş uçağı kapasitesini artırması bekleniyor.
İnsan Hakları Örgütlerinden Sert Tepki
Amnesty International ve Human Rights Watch, İngiltere’nin “demokrasi ve ifade özgürlüğü konusunda tartışmalı” bir ülkeye silah satmasını eleştirdi. Kuruluşlar, “Bu anlaşma, Türkiye’deki muhalefet baskılarını dolaylı biçimde destekler” açıklamasını yaptı.
Muhalefet: ‘Ahlaki Tutarsızlık’ Uyarısı
İngiltere parlamentosundaki bazı milletvekilleri, Starmer’ı “çifte standart” uygulamakla suçladı. İşçi Partisi’nden bazı isimler, “İnsan haklarını savunurken aynı anda otoriter yönetimlere silah satmak” eleştirisini yöneltti.
Türkiye Cephesinde Memnuniyet
Türk Savunma Sanayii kaynakları, anlaşmanın “hava gücü modernizasyonu açısından stratejik bir kazanç” olduğunu belirtti. Ankara’nın, İngiltere ile uzun vadeli teknoloji paylaşımı planladığı öğrenildi.
Avrupa Savunma Dengesinde Yeni Sayfa
Eurofighter konsorsiyumuna Almanya, İspanya ve İtalya da dahil olduğu için satış, Avrupa içi savunma diplomasisinde yeni bir denge unsuru olarak görülüyor. Özellikle Almanya’nın onayı sürecin kritik aşaması olacak.
Türkiye’ye yapılan Eurofighter satışı, sadece bir ticaret değil, jeopolitik bir güç mesajı.
Starmer, içeride ekonomik istihdam yaratırken dışarıda Avrupa savunma blokunu güçlendirmek istiyor.
Ancak insan hakları temelli eleştiriler, İngiltere’nin “değerler siyaseti” söylemini zedeliyor.
Ankara açısından ise bu anlaşma, ABD’den F-16 tedarikinde yaşanan gecikmelere karşı stratejik bir alternatif anlamı taşıyor.
Kısacası bu işbirliği, ekonomik kazançtan çok daha fazlasını — yeni bir savunma eksenini işaret ediyor.