İRAN KARIŞTI! PROTESTOLARDA 42 ÖLÜ, İSRAİL’den AÇIK DESTEK

İran’da derinleşen ekonomik kriz, ülke genelinde geniş çaplı protestolara yol açtı. 31 eyalete yayılan gösterilerde şimdiye kadar 42 kişi hayatını kaybederken, 2 bin 277 kişi gözaltına alındı. İnternet kesintileri yaşanırken İsrail’den protestolara açık destek mesajı geldi.

İran’da artan hayat pahalılığı ve para biriminin tarihi seviyelerde değer kaybetmesi, ülke genelinde kitlesel protestoları tetikledi. 28 Aralık’ta başlayan gösteriler, kısa sürede İran’ın 31 eyaletinin tamamına yayıldı. Güvenlik güçleri ile göstericiler arasında yaşanan şiddetli çatışmalarda can kaybı her geçen gün artıyor.

ABD merkezli İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı’nın (HRANA) yayımladığı son rapora göre, 12 gündür süren protestolarda 5’i 18 yaşından küçük olmak üzere toplam 34 gösterici ile 8 güvenlik görevlisi hayatını kaybetti. Ülke genelinde 2 bin 277 kişi gözaltına alınırken, çok sayıda kişinin de yaralandığı bildirildi.

Protestolar 31 Eyaletin Tamamına Yayıldı

HRANA verilerine göre, İran’da protestolar ülkenin tüm eyaletlerini kapsayacak şekilde genişledi. Başkent Tahran başta olmak üzere Kum, Meşhed, Dezful gibi önemli şehirlerde gösteriler aralıksız sürüyor. Bu durum, protestoların yerel değil ulusal bir krize dönüştüğünü gösteriyor.

Can Kaybı Endişe Verici Boyutlara Ulaştı

Raporda, olaylarda 42 kişinin hayatını kaybettiği bilgisi yer aldı. Hayatını kaybedenler arasında çocukların bulunması kamuoyundaki tepkiyi daha da artırdı. Güvenlik güçlerine bağlı 8 kişinin de yaşamını yitirdiği açıklandı.

Binlerce Kişi Gözaltına Alındı

Ülke genelinde 2 bin 277 kişinin gözaltına alındığı bildirildi. İnsan hakları kuruluşları, gözaltıların büyük bölümünün sert müdahaleler sırasında gerçekleştiğini belirtiyor. Gözaltındaki kişilerin durumu hakkında sınırlı bilgi paylaşılması dikkat çekiyor.

Yaralanmaların Nedeni: Plastik ve Saçma Mermiler

HRANA, yaralanmaların büyük ölçüde saçma ve plastik mermi isabeti sonucu meydana geldiğini açıkladı. Güvenlik güçlerinin kalabalıkları dağıtmak için sert yöntemlere başvurduğu ifade ediliyor. Hastanelerde yaralı sayısının artmasından endişe ediliyor.

İnternet Kesintileri Ülke Geneline Yayıldı

Protestoların yoğunlaştığı bölgelerde internet erişiminin ciddi şekilde kısıtlandığı bildirildi. Kesintilerin, gösterilerin yayılmasını ve bilgi akışını engellemeyi amaçladığı değerlendiriliyor. Sosyal medya platformlarına erişim de büyük ölçüde sınırlandırıldı.

Ekonomik Kriz Protestoların Fitilini Ateşledi

İran’da para biriminin rekor düzeyde değer kaybetmesi ve artan hayat pahalılığı, halkın tepkisinin temel nedeni olarak gösteriliyor. Temel gıda ve enerji fiyatlarındaki artış, geniş kesimleri sokağa döktü. Protestocular ekonomik reform talep ediyor.

İsrail’den Protestolara Açık Destek

İsrail Dışişleri Bakanlığı’na ait “IsraelPersian” adlı X hesabından yapılan Farsça paylaşımda, protestoların sürdüğü şehirlere atıf yapılarak “İran’ın tamamı İran halkınındır” ifadeleri kullanıldı. Bu açıklama Tahran yönetiminin tepkisini çekti.

İsrail Mesajı Bölgesel Gerilimi Artırdı

İsrail’in açıklaması, protestoların yalnızca iç politika meselesi olmaktan çıkabileceği yorumlarına yol açtı. Bölgesel aktörlerin sürece dahil olması, krizin daha geniş bir jeopolitik boyut kazanabileceği endişesini doğurdu.

ABD’nin Eski Açıklamaları Yeniden Gündemde

Protestolarda artan şiddet ve ölü sayısı, ABD’nin geçmişte yaptığı “Protestocular öldürülürse yardıma koşarız” yönündeki açıklamaları yeniden gündeme taşıdı. Washington’un süreci yakından izlediği belirtiliyor.

İnsan Hakları Kuruluşlarından Alarm

Uluslararası insan hakları örgütleri, İran’daki gelişmelerden duydukları endişeyi dile getirdi. Özellikle çocuk ölümleri ve sert müdahaleler sert şekilde eleştiriliyor. İran yönetimine itidal çağrıları yapılıyor.

Tahran Yönetimi Güvenlik Önlemlerini Artırdı

Yetkililer, protestoların bastırılması için güvenlik önlemlerini artırdı. Polis ve güvenlik güçlerinin birçok şehirde takviye edildiği bildiriliyor. Ancak bu durum, sokaktaki tansiyonu daha da yükseltiyor.

Protestoların Seyri Belirsizliğini Koruyor

Gösterilerin ne kadar süreceği ve nasıl sonuçlanacağı belirsizliğini koruyor. Ekonomik sorunların derinliği, protestoların kısa vadede sona ermeyeceği yorumlarına neden oluyor.

İran’da ekonomik krizle başlayan protestolar, artan can kaybı ve uluslararası aktörlerin açıklamalarıyla daha karmaşık bir hale geliyor. İsrail’den gelen destek mesajı ve ABD’nin geçmişteki açıklamalarının yeniden gündeme gelmesi, sürecin yalnızca iç politikayla sınırlı kalmayabileceğini gösteriyor. Önümüzdeki günlerde hem sahadaki gelişmeler hem de dış tepkiler, İran’daki krizin seyrini belirleyecek.