DÜNYA İRAN’a KİLİTLENDİ: EKONOMİK İSYAN KATLİAMA DÖNDÜ

İran’da hayat pahalılığına karşı başlayan protestolar kanlı bir tabloya dönüştü. Ülke genelinde yayılan eylemlerde en az 544 kişinin hayatını kaybettiği açıklanırken, hastane bahçelerine yığıldığı öne sürülen ceset torbalarına ait görüntüler infial yarattı.

İran’da 28 Aralık 2025’te hayat pahalılığı ve ekonomik kriz gerekçesiyle başlayan protestolar, kısa sürede hükümet karşıtı geniş çaplı gösterilere dönüştü. Ülkenin dört bir yanında devam eden eylemler sırasında güvenlik güçleri ile protestocular arasında şiddetli çatışmalar yaşandı.

ABD merkezli sivil toplum kuruluşları, can kayıplarının her geçen gün arttığını duyururken, kamuoyuna yansıyan görüntüler İran’daki krizin boyutunu gözler önüne serdi. Özellikle bir hastane bahçesinde ceset torbalarının yığıldığı iddia edilen görüntüler, uluslararası kamuoyunda büyük yankı uyandırdı.

Protestolar Ekonomik Krizle Başladı

İran’da artan enflasyon, temel gıda ve yakıt fiyatlarındaki sert yükseliş, halkın tepkisini sokağa taşıdı. İlk etapta hayat pahalılığına karşı başlayan gösteriler, kısa sürede hükümet politikalarını hedef alan protestolara dönüştü. Ekonomik darboğazın geniş halk kesimlerini etkilemesi, eylemlerin büyümesinde belirleyici oldu.

Eylemler Ülke Genelini Sardı

İnsan hakları örgütlerinin paylaştığı verilere göre protestolar, İran genelinde 186 şehir ve 31 bölgede en az 585 farklı noktada gerçekleşti. Gösterilerin bu denli yayılması, güvenlik güçlerinin müdahalesini sertleştirirken, ülke genelinde olağanüstü bir güvenlik atmosferi oluştu.

Can Kaybı 544’e Yükseldi

ABD merkezli İran İnsan Hakları Aktivistleri (HRA), protestolarda yaşanan şiddet olayları sonucu hayatını kaybedenlerin sayısının en az 544 olduğunu açıkladı. Kuruluş, ayrıca 579 ölüm raporunun daha inceleme altında olduğunu duyurarak, gerçek rakamların çok daha yüksek olabileceğine işaret etti.

Binlerce Kişi Gözaltında

HRA’nın verilerine göre protestolar kapsamında tutuklananların sayısı 10 bin 681’e ulaştı. Gözaltıların büyük bölümünün toplu baskınlar ve gece operasyonlarıyla gerçekleştirildiği belirtilirken, tutukluların hukuki durumlarına ilişkin ciddi belirsizlikler bulunduğu ifade ediliyor.

Güvenlik Güçleri de Hedefte

İran Devrim Muhafızları’na bağlı Tasnim Haber Ajansı, protestolar sırasında güvenlik güçlerinin de kayıplar verdiğini açıkladı. Buna göre yalnızca İsfahan eyaletinde 30 güvenlik görevlisi hayatını kaybederken, ülke genelinde ölen güvenlik personeli sayısının en az 109 olduğu bildirildi.

Hastane Bahçesindeki Görüntüler Şok Yarattı

Sosyal medyaya yansıyan ve doğruluğu bağımsız kaynaklarca araştırılan görüntülerde, bir hastanenin bahçesinde çok sayıda ceset torbasının yığıldığı görüldü. Görüntüler, İran’daki can kaybının resmi açıklamaların ötesinde olabileceği yönündeki iddiaları güçlendirdi.

Uluslararası Kamuoyundan Tepkiler

Yaşanan ölümler ve ortaya çıkan görüntüler sonrası birçok ülke ve uluslararası kuruluş İran’a çağrıda bulundu. İnsan hakları ihlallerinin durdurulması ve protestolara yönelik şiddetin sonlandırılması yönünde açıklamalar yapılırken, İran yönetimine yönelik diplomatik baskı artıyor.

İnternet ve İletişim Kısıtlamaları

Protestoların yayılmasının ardından İran yönetimi, birçok bölgede internet erişimini kısıtladı. Uzmanlar, bu adımın hem örgütlenmeyi engellemek hem de dış dünyaya bilgi akışını sınırlamak amacıyla atıldığını değerlendiriyor.

Sağlık Sistemi Alarm Veriyor

Artan yaralı ve hayatını kaybeden sayısı, hastaneler üzerinde büyük bir yük oluşturdu. Sağlık çalışanlarının yetersiz ekipman ve yoğunluk nedeniyle zorlandığı, bazı hastanelerin kapasitesinin dolduğu yönünde bilgiler paylaşılıyor.

Halktaki Öfke ve Korku Bir Arada

Sokaklara çıkan İranlıların bir kısmı ekonomik şartlara duyduğu öfkeyi dile getirirken, sert müdahaleler halkta ciddi bir korku atmosferi oluşturmuş durumda. Bu durum, protestoların seyrinin daha da sertleşebileceği endişesini artırıyor.

Resmi Açıklamalar Tatmin Etmiyor

İranlı yetkililerin yaptığı sınırlı açıklamalar, kamuoyunda tatmin edici bulunmuyor. Can kayıplarına ilişkin net ve şeffaf bilgilerin paylaşılmaması, güven krizini daha da derinleştiriyor.

Krizin Bölgesel Etkileri Tartışılıyor

Uzmanlar, İran’daki iç karışıklığın yalnızca ülke sınırlarıyla sınırlı kalmayabileceğini belirtiyor. Bölgesel istikrar, enerji piyasaları ve göç hareketleri açısından yaşanabilecek etkiler uluslararası çevrelerce yakından takip ediliyor.

İran’da ekonomik krizle başlayan protestoların geldiği nokta, ülkenin son yıllardaki en ağır iç krizlerinden biri olarak değerlendiriliyor. Artan can kayıpları, binlerce tutuklama ve ortaya çıkan korkunç görüntüler, hem İran toplumunda hem de uluslararası arenada derin endişe yaratıyor. Önümüzdeki günlerde yönetimin atacağı adımlar, krizin yatışıp yatışmayacağını belirleyecek kritik bir eşik olarak görülüyor.