“Damsız Giriş Yok” Dedi: TİHEK’ten 256 Bin Liralık Ceza Yedi

Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu (TİHEK), eğlence mekanlarında sıkça uygulanan “damsız giriş yok” kuralı hakkında emsal niteliğinde bir karar verdi. Biletleri olmasına rağmen iki erkeğin bir müzik etkinliğine alınmaması cinsiyet temelli ayrımcılık olarak değerlendirildi. Kurum, işletmeye üst sınırdan 256 bin 357 lira idari para cezası uygulanmasına hükmetti.

Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu (TİHEK), eğlence sektöründe uzun süredir tartışma konusu olan “damsız giriş yok” uygulamasına ilişkin dikkat çeken bir karara imza attı. İki erkeğin, biletlerini satın aldıkları bir müzik etkinliğine yalnızca erkek oldukları gerekçesiyle alınmaması üzerine yapılan başvuruyu inceleyen kurum, olayın açık şekilde cinsiyet temelli ayrımcılık içerdiğine hükmetti. Kararda, işletmenin toplumsal önyargılara dayalı bir uygulama yaptığı vurgulanırken, en yüksek idari para cezası uygulanmasına karar verildi.

Biletleri olmasına rağmen kapıdan çevrildiler

Başvuruya konu olayda iki erkek arkadaş, 8 Şubat 2025 tarihinde düzenlenen bir müzik etkinliğine katılmak için önceden bilet satın aldı. Etkinliğin gerçekleştirileceği kafe, restoran ve canlı müzik kulübü konseptindeki işletmeye geldiklerinde ise beklenmedik bir durumla karşılaştılar. Kapıdaki güvenlik görevlileri, mekana “damsız giriş yapılamayacağını” belirterek içeri girmelerine izin vermedi. Biletlerini göstermelerine rağmen içeri alınmamaları, olayın ayrımcılık boyutunu gündeme getirdi.

Güvenlik görevlileri “damsız giriş olmaz” dedi

Başvuruda yer alan ifadelere göre, güvenlik görevlileri iki erkeğe açık şekilde “damsız giriş yapılmadığını” söyledi. Görevlilerin bu kuralı gerekçe göstererek girişe izin vermemesi üzerine başvuru sahipleri duruma itiraz etti. Ancak güvenlik görevlileri bu kararı değiştirmedi ve mekana girişleri engellendi. Bu durum üzerine etkinliğe katılma haklarını kullanamayan iki kişi mekandan ayrılmak zorunda kaldı.

Bilet ücretini iade edelim teklifi yapıldı

Başvuru sahipleri biletleri olduğunu ve etkinliğe katılma haklarının bulunduğunu belirtmesine rağmen görevliler geri adım atmadı. Bunun yerine bilet ücretlerinin iade edilebileceği ifade edildi. Ancak başvuru sahipleri sorunun ücret değil, ayrımcılık olduğunu vurgulayarak duruma tepki gösterdi. Bu olay, eğlence mekanlarında uygulanan bazı giriş politikalarının hukuki boyutunu yeniden gündeme taşıdı.

Etkinlik kurallarında böyle bir yasak yoktu

Başvuru sahipleri, satın aldıkları biletlerde veya etkinliğe ilişkin kurallarda iki erkeğin mekana alınmayacağına dair herhangi bir ifade bulunmadığını belirtti. Etkinlik açıklamasında yalnızca kadın ve erkek sayısının dengelenmesine dikkat edileceğine dair bir ifade yer aldığı ifade edildi. Ancak bu ifade, iki erkeğin tamamen içeri alınmaması gibi bir uygulamayı açıkça destekleyen bir kural içermiyordu.

İşletmenin savunması dikkat çekti

Olayın ardından işletmeye e-posta yoluyla şikayet iletildi. İşletme tarafından verilen yanıtta ise kadın ve erkek sayısının dengelenmesi amacıyla bu tür uygulamaların yapılabildiği ifade edildi. Ayrıca bu uygulamanın kadın müşterilerin güvenliğini ve huzurunu korumaya yönelik olduğu savunuldu. Ancak bu savunma TİHEK tarafından yeterli görülmedi.

TİHEK başvuru üzerine inceleme başlattı

Başvuru üzerine Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu olayla ilgili resmi inceleme başlattı. Kurum, hem başvuru sahiplerinin iddialarını hem de işletmenin savunmasını detaylı şekilde değerlendirdi. İnceleme sürecinde olayın hukuki yönü, ayrımcılık yasağı ve kamu yararı gibi birçok unsur dikkate alındı.

Erkek oldukları için içeri alınmadıkları tespit edildi

Kurumun yaptığı değerlendirmede başvuru sahiplerinin yalnızca erkek olmaları nedeniyle mekana alınmadıkları sonucuna varıldı. Bu durumun açık şekilde cinsiyet temelinde farklı muamele anlamına geldiği ifade edildi. Kararda, bireylerin yalnızca cinsiyetleri nedeniyle bir hizmetten mahrum bırakılmasının hukuka aykırı olduğu vurgulandı.

Toplumsal önyargılar kararda açıkça eleştirildi

TİHEK kararında dikkat çeken bir diğer nokta ise toplumsal önyargılara yapılan vurgu oldu. Erkeklerin alkol aldıktan sonra kadınları veya diğer müşterileri rahatsız edeceği yönündeki varsayımın somut bir gerekçeye dayanmadığı belirtildi. Bu tür genellemelerin bireyleri peşinen suçlu gibi değerlendiren önyargılar olduğu ifade edildi.

Alternatif güvenlik önlemleri alınabilirdi

Kurum kararında işletmenin güvenlik gerekçesiyle böyle bir uygulama yaptığını savunsa da bunun tek çözüm olmadığı belirtildi. Olası sorunların önlenmesi için güvenlik personelinin artırılması, kurallara uymayan kişilerin mekandan çıkarılması gibi alternatif yöntemlerin uygulanabileceği ifade edildi. Bu nedenle doğrudan giriş yasağı getirilmesi orantısız bir uygulama olarak değerlendirildi.

Cinsiyet temelli ayrımcılık kararı verildi

TİHEK, olayın 6701 sayılı Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu Kanunu kapsamında “cinsiyet temelinde doğrudan ayrımcılık” oluşturduğuna karar verdi. Kurum, hizmet sunan işletmelerin müşterilere eşit davranma yükümlülüğü bulunduğunu vurguladı. Bu tür uygulamaların hukuki olarak kabul edilemeyeceği açık şekilde ifade edildi.

İşletmeye üst sınırdan para cezası kesildi

Kurum, ihlalin niteliği ve ayrımcılığın toplumsal etkileri dikkate alınarak işletmeye en yüksek idari para cezasının uygulanmasına hükmetti. Bu kapsamda işletmeye 256 bin 357 lira ceza verildi. Kararda ayrıca ayrımcılık yasağının ihlal edilmesinin kamu yararını zedelediği vurgulandı.

Karar eğlence sektöründe emsal olabilir

TİHEK’in verdiği bu kararın eğlence sektöründe önemli bir emsal oluşturabileceği değerlendiriliyor. Uzmanlara göre bu karar, özellikle “damsız giriş yok” uygulamasını sürdüren işletmeler için hukuki risk oluşturabilir. Önümüzdeki süreçte benzer uygulamaların yeniden gözden geçirilmesi ve işletmelerin giriş politikalarını değiştirmesi bekleniyor.