CİNSİYET GEREKÇESİ PAHALIYA PATLADI: İŞLETMEYE 50 BİN TL CEZA

Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu, tamamı erkeklerden oluşan bir grubun rezervasyonunun reddedilmesini cinsiyet temelli ayrımcılık olarak değerlendirdi. Kararla birlikte işletme sahibine 50 bin lira idari para cezası uygulandı.

Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu (TİHEK), bir piknik alanı işletmesinin tamamı erkeklerden oluşan bir grubun rezervasyon talebini reddetmesine ilişkin yaptığı incelemede önemli bir karara imza attı. Kurum, söz konusu uygulamanın cinsiyet temelinde ayrımcılık oluşturduğuna hükmederek işletme sahibine 50 bin lira idari para cezası verdi.

Karar, hizmet sunumunda ayrımcılık yasağının sınırlarını netleştirmesi açısından dikkat çekerken, benzer uygulamalar açısından da emsal niteliği taşıyor.

Başvuru Vatandaştan Geldi

TİHEK’e yapılan başvuruda bir vatandaş, arkadaş grubunun tamamının erkeklerden oluştuğu gerekçesiyle piknik alanındaki bir işletmenin rezervasyon talebini kabul etmediğini belirtti. Başvuruda, bu durumun keyfi ve ayrımcı bir uygulama olduğu ifade edildi. Kurum, iddia üzerine inceleme süreci başlattı.

İşletme Ayrımcılık Yapmadığını Savundu

İnceleme kapsamında görüşü alınan işletme, cinsiyet, ırk, etnik köken, dil veya din temelinde hiçbir ayrımcı muamelede bulunmadığını savundu. İşletme yetkilileri, geçmişte erkeklerden oluşan grupların rezervasyonlarının kabul edildiğini de belirterek iddiaları reddetti.

TİHEK Hizmete Erişim Engeline Odaklandı

TİHEK, değerlendirmesinde yalnızca işletmenin beyanlarını değil, başvurucunun hizmete erişiminin fiilen engellenip engellenmediğini esas aldı. Kurum, başvurucunun sunulan hizmetten diğer kişilerle eşit koşullarda yararlanmasının engellendiğini tespit etti.

Cinsiyet Temelli Ayrımcılık Vurgusu Yapıldı

Kurul kararında, 6701 sayılı Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu Kanunu’nda yer alan ayrımcılık temellerinden birinin açıkça cinsiyet olduğu hatırlatıldı. Bu kapsamda, cinsiyet gerekçesiyle farklı muamele uygulanmasının hukuka aykırı olduğu vurgulandı.

“Doğrudan Ayrımcılık” Tanımı Kararda Yer Aldı

Kararda, bir kişinin hukuken tanınmış hak ve özgürlüklerden, karşılaştırılabilir durumdaki diğer kişilerle eşit şekilde yararlanmasının cinsiyeti nedeniyle engellenmesinin doğrudan ayrımcılık oluşturduğu açıkça ifade edildi. Bu tanım, kararın hukuki dayanağını oluşturdu.

“Huzursuzluk” İddiası Somut Bulunmadı

İşletmenin, erkek grupların huzursuzluk yaratabileceği yönündeki savunması da kararda değerlendirildi. TİHEK, bu iddianın somut, objektif ve kanıtlanabilir bir dayanağının bulunmadığını belirtti. Varsayıma dayalı gerekçelerin meşru kabul edilemeyeceği vurgulandı.

Meşru Gerekçe Bulunmadığı Sonucuna Varıldı

Kurul, rezervasyonun reddedilmesine ilişkin işletme tarafından sunulan gerekçelerin hukuken meşru olmadığına karar verdi. Hizmet sunumunda genel ve soyut risk değerlendirmelerinin ayrımcılığı haklı kılamayacağı ifade edildi.

İdari Para Cezası Uygulandı

Yapılan değerlendirme sonucunda TİHEK, cinsiyet temelinde ayrımcılık yasağının ihlal edildiğine hükmederek işletme sahibine 50 bin lira idari para cezası uygulanmasına karar verdi. Karar, bağlayıcı nitelik taşıyor.

Karar Emsal Niteliği Taşıyor

Uzmanlar, bu kararın özellikle hizmet sektöründe sıkça rastlanan “grup profiline göre müşteri seçme” uygulamalarına karşı önemli bir emsal oluşturduğunu belirtiyor. Kararın, benzer uygulamaların önüne geçmesi bekleniyor.

TİHEK’in verdiği bu karar, hizmet sunumunda cinsiyet temelli ayrımcılığın açık şekilde yasaklandığını bir kez daha ortaya koydu. Varsayımlara dayalı gerekçelerle yapılan uygulamaların hukuki karşılığının olamayacağı vurgulanırken, kararın benzer işletmeler açısından caydırıcı bir etki yaratması bekleniyor. Kamuoyunda artan eşitlik hassasiyeti dikkate alındığında, bu tür denetimlerin önümüzdeki dönemde daha da sıklaşacağı öngörülüyor.