Cemevleri ‘Kültürel Tesis’ Sayıldı

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın yönetmelik değişikliği ile cemevleri “kültürel tesis” olarak tanımlandı.
Alevi kurumları, bu kararı eşit yurttaşlık ve inanç özgürlüğüne aykırı bularak tepki gösterdi.
Toplumda tartışmalara yol açan karar, cemevlerinin resmi ibadethane statüsünü yeniden gündeme taşıdı.
Uzmanlar ve hukukçular, yönetmeliğin anayasal çerçevede ele alınması gerektiğini belirtiyor.

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, Mekânsal Planlar Yapım Yönetmeliği’nde yaptığı değişiklikle cemevlerini imar mevzuatında “kültürel tesis” olarak tanımladı.
22 Ocak 2026 tarihli ve 33145 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan değişiklik, Alevi toplumunda tepkiye neden oldu.
Alevi kurumları, cemevlerinin ibadethane statüsünün anayasal güvenceye alınması gerektiğini vurguladı.
Kararın eşit yurttaşlık ve inanç özgürlüğünü ihlal ettiğini ifade eden kurumlar, hukuki ve toplumsal mücadele sinyali verdi.

Yönetmelik Değişikliği Resmî Gazete’de Yayınlandı

Bakanlığın Mekânsal Planlar Yapım Yönetmeliği’ndeki değişiklik, 22 Ocak 2026’da Resmî Gazete’de yayımlandı.
Yeni düzenlemeyle cemevleri imar mevzuatında “kültürel tesis” olarak tanımlandı.
Kararın, Alevi toplumunda tartışma yaratacağı önceden öngörülüyordu.
Hukuki ve toplumsal yankıları hızla gündeme taşındı.

Alevi Kurumları Kararı Reddetti

Alevi dernekleri ve vakıflar, kararın eşit yurttaşlık ilkesini ihlal ettiğini savundu.
Cemevlerinin ibadethane statüsünün anayasal güvenceye alınması gerektiğini vurguladılar.
Kurumlar, yönetmeliğin geri çekilmesi için hukuki ve toplumsal girişimlerde bulunacaklarını açıkladı.
Kararın, toplumsal barış ve inanç özgürlüğü açısından risk oluşturduğu belirtildi.

Cami ve Cemevi Arasındaki Statü Farkı Eleştirildi

CHP eski Meclis Üyesi Uğur Kalkan, yönetmelik değişikliğini açık ayrımcılık olarak değerlendirdi.
Cami “ibadet alanı”, cemevi ise “kültürel tesis” olarak tanımlanmasını anayasal bir suç olarak nitelendirdi.
Kalkan, bu durumun eşit yurttaşlık ilkesini yok saydığını belirtti.
Cemevlerinin ibadet yeri olduğu ve hobi alanı olmadığı kamuoyuna vurgulandı.

Yönetmelik Değişikliği İle Amaçlanan Ne?

Bakanlık, değişikliği “imar planlamasında standartlaşma” amacıyla açıkladı.
Ancak Alevi toplulukları, kararın inanç özgürlüğüne aykırı olduğunu savundu.
Uzmanlar, hukuki boşlukların toplumsal sorunları derinleştirebileceğini belirtiyor.
Kararın toplumsal ve hukuki boyutları, kamuoyunda tartışılmaya devam ediyor.

Alevi Açılımı ve Yönetmelik Çelişkisi

Devlet, geçmişte Alevilerle Açılım söylemiyle çözüm vaadinde bulunmuştu.
Cemevleri ve Alevi kurumları için kurulan yapılar, açılım söylemiyle desteklendi.
Yönetmelik değişikliği, bu söylemlerle çelişir nitelikte eleştirildi.
Alevi toplumunun tepkisi, ikiyüzlü uygulamaları gözler önüne serdi.

Cemevlerinin Statüsü Neden Önemli?

Cemevleri, Alevi inancının merkezi ve ibadet alanıdır.
“Kültürel tesis” tanımı, ibadet hakkının görünmez kılınması anlamına geliyor.
Toplumsal eşitlik ve adalet tartışmalarını yeniden gündeme taşıdı.
Alevi kurumları, cemevlerinin resmi ibadethane olarak tanınmasını talep ediyor.

Siyasi Tepkiler ve Yorumlar

Muhalefet partileri, değişikliği ayrımcı buldu ve tepki gösterdi.
Kamuoyunda konu, sosyal ve hukuki tartışmalarla geniş yankı buldu.
Siyasi yorumcular, kararın toplumsal dengeler üzerinde etkili olabileceğini belirtti.
Cemevlerinin yasal statüsü, siyasi gündemde önemli bir tartışma konusu hâline geldi.

Hukuki Boyut ve Anayasal İhlal İddiası

Anayasa’nın 10. maddesi eşit yurttaşlık hakkını güvence altına alıyor.
24. madde ise inanç özgürlüğünü koruyor.
Cemevlerinin ibadethane olarak tanınmaması, anayasal hak ihlali olarak değerlendiriliyor.
Hukukçular, yönetmeliğin mahkemeye taşınabileceğini ve iptal edilebileceğini ifade ediyor.

Toplumsal Tepkiler ve Protestolar

Alevi toplumu, sosyal medya ve sokak düzeyinde tepkilerini gösteriyor.
Dernekler, yönetmeliğin geri çekilmesi için kampanyalar başlattı.
Cemevlerinin ibadethane olarak tanınması talepleri yoğun şekilde dile getirildi.
Toplumsal farkındalık ve eğitim çalışmalarının önemi yeniden ortaya çıktı.

Akademik ve Uzman Görüşleri

Sosyologlar, cemevlerinin “kültürel tesis” olarak tanımlanmasının toplumsal eşitsizliği artıracağını belirtiyor.
Planlama uzmanları, yönetmeliğin şehircilik açısından da sorunlar yaratabileceğini ifade etti.
Hukuk akademisyenleri, anayasa ile çelişen maddelerin iptal edilmesini öneriyor.
Uzmanlar, toplumsal barış için çözüm yollarının geliştirilmesini tavsiye ediyor.

Gelecek Planları ve Talepler

Alevi kurumları, cemevlerinin yasal statüsünü değiştirmek için yeni girişimler planlıyor.
Anayasa’ya ibadethane olarak eklenmesi, uzun vadeli hedef olarak belirlenmiş durumda.
Toplumun farklı kesimlerinin desteğiyle ortak çözüm yolları araştırılıyor.
Hedef, eşit yurttaşlık ve inanç özgürlüğü temelinde kalıcı düzenlemeler yapmak.

Kamuoyu ve Medya Yansıması

Yönetmelik değişikliği, medya ve sosyal platformlarda yoğun şekilde tartışıldı.
Kamuoyunun farklı kesimleri arasında görüş ayrılıkları gözlemlendi.
Basın, kararın toplumsal etkilerini yakından takip ediyor.
Haber ve yorumlar, kararın geri çekilmesi veya düzeltilmesi talebini güçlendiriyor.

Cemevlerinin “kültürel tesis” olarak tanımlanması, toplumsal eşitlik ve inanç özgürlüğü açısından ciddi tartışmalara yol açtı.
Alevi kurumları ve hukuk uzmanları, kararın geri alınmasını ve anayasal güvence sağlanmasını istiyor.
Toplumda barış ve adaletin sağlanabilmesi için cemevlerinin resmi ibadethane statüsünün tanınması kritik önemde.
Bu süreç, Türkiye’de inanç özgürlüğü ve eşit yurttaşlık kavramlarının geleceği için belirleyici bir dönemeç olarak görülüyor.