Araç Kiralamada Kurallar Değişti, Depozito ve Eski Araca Sınır

Araç kiralama sektöründe tüketiciyi korumaya yönelik köklü değişiklikler geldi. Ticaret Bakanlığı’nın hazırladığı yeni yönetmelik taslağıyla depozito sınırlandırılıyor, eski ve yüksek kilometreli araçlara kural getiriliyor, sözleşmelerde belirsizlik sona eriyor.

Araç kiralama işlemlerinde yıllardır şikâyet konusu olan fahiş depozito kesintileri, eski araçlar ve muğlak sözleşme maddeleri için yeni bir dönem başlıyor. Ticaret Bakanlığı tarafından hazırlanan “Motorlu Kara Taşıtlarının Kiralanması Hakkında Yönetmelik Taslağı” kamuoyunun ve sektör paydaşlarının görüşüne açıldı. Taslak, kısa süreli ve bireysel kiralamaları kapsarken, işletmelere yönelik uzun süreli kiralamaları kapsam dışında bırakıyor. Amaç; şeffaf, denetlenebilir ve tüketici lehine işleyen bir kiralama sistemi oluşturmak.

Kiralama sektöründe kurallar yeniden yazılıyor

Yeni taslakla birlikte araç kiralama faaliyetleri ilk kez kapsamlı ve net kurallara bağlanıyor. Hem tüketicilerin korunması hem de sektörde adil rekabetin sağlanması hedefleniyor. Uygulamada yaşanan keyfi kesintilerin ve standart dışı hizmetlerin önüne geçilmesi amaçlanıyor. Böylece sektör genelinde kalite ve güven artışı bekleniyor.

Yaşlı ve yüksek kilometreli araçlara sınır geliyor

Taslak düzenleme, kiralamaya sunulan araçların teknik yeterliliğini ön plana çıkarıyor. Eski ve yüksek kilometreli araçların piyasada kontrolsüz şekilde kiraya verilmesinin önüne geçilecek. Bu adım, hem trafik güvenliğini artırmayı hem de tüketicinin mağduriyetini azaltmayı hedefliyor. Araç kalitesinde standartlaşma sağlanması bekleniyor.

Depozito tutarına net üst sınır getiriliyor

Depozito konusunda yıllardır süren belirsizlik yeni düzenlemeyle sona eriyor. 1–6 günlük kiralamalarda en fazla 3 günlük kira bedeli kadar depozito alınabilecek. 7–30 günlük veya haftalık kiralamalarda ise üst sınır 7 günlük kira bedeli olacak. Böylece keyfi ve fahiş depozito talepleri engellenecek.

Depozito iadesine 7 gün kuralı

Tüketicilerin en çok şikâyet ettiği konuların başında depozito iadesi geliyor. Taslağa göre araç iade edildikten sonra depozito en geç 7 gün içinde tüketiciye ödenecek. Sürenin aşılması halinde yaptırım uygulanabilecek. Bu düzenleme, tüketicinin parasını aylarca beklemesinin önüne geçmeyi amaçlıyor.

Olağan kullanım için kesinti yapılamayacak

Araçtaki normal aşınma ve yıpranmalar artık kesinti gerekçesi olamayacak. Günlük kullanımda oluşan çizik, lastik aşınması gibi durumlar için tüketiciden bedel talep edilemeyecek. Depozitodan bu gerekçelerle kesinti yapılması yasaklanacak. Böylece tartışmalı hasar bedelleri tarih oluyor.

Ön ödemeli rezervasyonlara iptal hakkı

Taslak, ön ödemeli rezervasyonlarda tüketici lehine önemli bir hak tanıyor. Araç teslim saatinden 24 saat öncesine kadar, herhangi bir gerekçe göstermeden ve kesinti olmadan iptal mümkün olacak. Bu düzenleme, seyahat planı değişen tüketicilere esneklik sağlayacak. Keyfi iptal cezaları sona erecek.

Yetki belgesi zorunluluğu geliyor

Ticari amaçla araç kiralayan her işletmenin yetki belgesi alması şart olacak. Yetki belgesi için meslek odasına kayıt, vergi mükellefiyeti ve uygun işyeri koşulları aranacak. Bu sayede merdiven altı faaliyetlerin önüne geçilmesi hedefleniyor. Sektör daha denetlenebilir hale gelecek.

Kiralama sorumlularına mesleki yeterlilik şartı

İşletmelerde kiralama faaliyetinden sorumlu kişilerin belirli şartları taşıması gerekecek. En az ilköğretim mezunu olma, belirli suçlardan hüküm giymemiş olma ve Mesleki Yeterlilik Kurumu onaylı Seviye 4 belgesi zorunlu olacak. Bu adım, hizmet kalitesini artırmayı amaçlıyor. Profesyonel yönetim anlayışı teşvik edilecek.

Dijital denetim için yeni sistem kurulacak

Taslakla birlikte “Motorlu Kara Taşıtı Kiralama Bilgi Sistemi” kurulması planlanıyor. Bu sistem sayesinde işletmelerin yetki belgeleri ve faaliyetleri merkezi olarak izlenecek. Denetim süreçleri hızlanacak ve kayıt dışılık azalacak. Tüketici, güvenilir işletmeye daha kolay ulaşacak.

İlan sitelerine kontrol yükümlülüğü

Çevrim içi ilan platformlarına da sorumluluk getiriliyor. Platformlar, ilan veren işletmenin yetki belgesine sahip olup olmadığını kontrol etmek zorunda olacak. Yetki belgesi olmayan işletmelerin ilanları yayınlanamayacak. Böylece tüketici daha ilan aşamasında korunmuş olacak.

Mevcut işletmelere geçiş süresi tanındı

Sektörün yeni kurallara uyum sağlaması için geçiş süreci öngörülüyor. Mevcut işletmelerin yetki belgesi alabilmesi için 1 Ocak 2027’ye kadar süre tanınacak. Bu süre zarfında gerekli altyapı ve belgelerin tamamlanması beklenecek. Ani mağduriyetlerin önüne geçilmesi amaçlanıyor.

Tüketici odaklı kiralama dönemi başlıyor

Taslak düzenleme, özellikle bireysel kiralamalarda tüketici haklarını merkeze alıyor. Sözleşme şartlarının netleşmesiyle anlaşmazlıkların azalması hedefleniyor. Şeffaflık ve hesap verebilirlik sektörün temel ilkeleri haline geliyor. Uzun vadede güven ortamının güçlenmesi bekleniyor.

Yeni yönetmelik taslağı, araç kiralama sektöründe uzun süredir tartışılan sorunlara kapsamlı çözümler sunuyor. Depozito sınırı, iade süresi ve olağan kullanım koruması tüketici açısından önemli kazanımlar olarak öne çıkıyor. Yetki belgesi ve dijital denetim adımları ise sektörü daha kurumsal ve güvenilir bir yapıya taşımayı hedefliyor. Düzenlemenin hayata geçmesiyle birlikte, araç kiralamada hem tüketici memnuniyetinin hem de hizmet kalitesinin artması bekleniyor.