ARAÇ ALACAKLAR DİKKAT: EKSPERTİZ ÜCRETİ 10 BİN TL’ye DAYANDI

İkinci el araç piyasasında oto ekspertiz ücretleri 8–10 bin TL seviyelerine yükselirken, standart ve denetim eksikliği sektörde büyük bir krize yol açtı. Hatalı raporlar alıcı ve satıcıyı karşı karşıya getirirken, uzmanlar ekspertiz hizmetleri için acil yasal düzenleme çağrısı yapıyor.

İkinci el otomobil piyasasında son dönemde oto ekspertiz hizmetleri ciddi tartışmaların odağına yerleşti. Artan ekspertiz ücretleri, raporlardaki tutarsızlıklar ve yasal boşluklar hem tüketicileri hem de satıcıları zor durumda bırakıyor. Piyasada ekspertiz bedellerinin 8 ila 10 bin TL’ye kadar çıkması, “ekspertiz kimin sorumluluğu” sorusunu da beraberinde getirirken, sektör temsilcileri ve hukukçular denetimli ve bağlayıcı bir sistem çağrısı yapıyor.

Ekspertiz ücretleri 10 bin TL’ye dayandı

Oto ekspertiz hizmetlerinde fiyatlar kısa sürede ciddi artış gösterdi. Bugün piyasada kapsamlı ekspertiz paketleri 8 ila 10 bin TL arasında değişiyor. Bu rakamlar, özellikle orta segment araçlar için alım maliyetini önemli ölçüde artırıyor. Tüketiciler, yüksek bedellere rağmen güvenilir rapor alamamaktan şikâyet ediyor.

Standart eksikliği güveni zedeliyor

Ekspertiz firmaları arasında ortak bir denetim ve standart bulunmaması, raporların içeriğinde ciddi farklılıklara yol açıyor. Aynı araç, farklı firmalarda farklı kusur seviyeleriyle raporlanabiliyor. Bu durum hem alıcıyı yanıltıyor hem de satıcıyı haksız ithamlarla karşı karşıya bırakabiliyor.

Hatalı raporlar tarafları karşı karşıya getiriyor

Ekspertiz sonrası satış gerçekleşmesine rağmen, sonradan ortaya çıkan arızalar büyük tartışmalara neden oluyor. Alıcılar, “ekspertiz temiz dedi” diyerek satıcıyı suçlarken, satıcılar da sorumluluğun ekspertiz firmasında olduğunu savunuyor. Ortaya çıkan tablo, ciddi hukuki boşluklara işaret ediyor.

Ekspertiz ücretini kim ödeyecek tartışması

Satıcı beyanı dışında büyük bir arıza çıkması halinde, alıcılar ekspertiz ücretinin satıcı tarafından karşılanmasını talep ediyor. Ekspertiz firmaları da bu görüşü destekler nitelikte açıklamalar yapıyor. Ancak mevcut mevzuatta bu duruma ilişkin bağlayıcı bir hüküm bulunmaması, yeni ihtilafların önünü açıyor.

Hukuki yaptırım yok, sorun büyüyor

Ekspertiz raporlarının hatalı çıkması durumunda firmalara uygulanacak net bir yaptırım mekanizması bulunmuyor. Tüketiciler, dava yoluna gitmek zorunda kalırken süreçler uzun ve maliyetli oluyor. Bu da ekspertiz hizmetlerine olan güveni daha da sarsıyor.

Tüketici şikâyetleri hızla artıyor

Son dönemde yüksek fiyatlar ve hatalı raporlar nedeniyle tüketici şikâyetlerinde belirgin artış yaşanıyor. Şikâyetler, hem fiyat politikalarına hem de raporların doğruluğuna odaklanıyor. Uzmanlar, bu artışın piyasanın sağlıklı işleyişini tehdit ettiğini belirtiyor.

Uzmanlardan ‘ortak havuz’ önerisi

Sektör uzmanları, ekspertiz raporları için merkezi bir veri havuzu oluşturulması gerektiğini savunuyor. Bu sisteme göre, satışa çıkacak her araç için ekspertiz raporu hazırlanacak ve ortak bir portala yüklenecek. Böylece raporlar şeffaf ve herkes tarafından erişilebilir olacak.

Plaka gir, tüm geçmişi gör modeli

Önerilen sistemde, araç plakası girildiğinde haciz, rehin, kaza, boya ve mekanik durum gibi tüm bilgiler doküman olarak görüntülenebilecek. Bu modelin, ikinci el piyasasında bilgi kirliliğini ortadan kaldırması hedefleniyor. Vatandaşın ne aldığını bilmesi amaçlanıyor.

Ekspertiz bedeli araç fiyatına eklensin

Uzmanlar, ekspertiz ücretinin satıcı tarafından karşılanarak araç fiyatına eklenmesini öneriyor. Böylece alıcı ekspertiz masrafıyla karşı karşıya kalmayacak. Aynı zamanda raporun sorumluluğu net şekilde satıcı tarafında olacak.

Galerici ve bireysel satıcı ayrımı kalkabilir

Mevcut sistemde galericiler ile bireysel satıcılar arasında farklı uygulamalar bulunuyor. Ortak ekspertiz havuzu ile bu ayrımın ortadan kalkması hedefleniyor. Bu sayede piyasa daha eşit ve şeffaf bir yapıya kavuşabilir.

Yasal düzenleme kaçınılmaz hale geldi

Artan şikâyetler ve yaşanan mağduriyetler, ekspertiz hizmetleri için yasal düzenlemeyi zorunlu kılıyor. Uzmanlara göre, denetimli, lisanslı ve sorumluluğu net tanımlanmış bir ekspertiz sistemi kurulmadan sorunların çözülmesi mümkün değil.

İkinci el araç piyasasında ekspertiz hizmetleri, güven unsuru olmaktan çıkıp başlı başına bir kriz alanına dönüşmüş durumda. Yüksek ücretler, denetimsizlik ve hukuki boşluklar hem tüketiciyi hem de satıcıyı mağdur ediyor. Uzmanların önerdiği merkezi ekspertiz sistemi ve yasal düzenleme hayata geçirilmediği sürece, ikinci el piyasasında güven sorununun daha da derinleşmesi kaçınılmaz görünüyor.