AK PARTİ–MHP’den CEZA İNFAZ SİSTEMİNDE KÖKLÜ DEĞİŞİKLİK

AK Parti ve MHP’nin üzerinde çalıştığı yeni infaz eylem planı, ceza adalet sisteminde köklü değişiklikler öngörüyor. “Af değil, denetimli serbestlik” vurgusu yapılan düzenlemede, suçun niteliğine göre kişiselleştirilmiş infaz modeli, umut hakkı ve daha sıkı denetim mekanizmaları öne çıkıyor.
Adalet Bakanlığı koordinasyonunda hazırlanan ve AK Parti ile MHP’nin mutabakatıyla şekillenen yeni infaz eylem planı, ceza infaz sisteminde kapsamlı bir dönüşümü hedefliyor. Kamuoyunda sıkça dile getirilen “af” beklentilerine net bir dille mesafe koyan iktidar, düzenlemenin temel amacının rehabilitasyon ve topluma yeniden kazandırma olduğunu vurguluyor.
İki yıllık bir takvime yayılan eylem planında, denetimli serbestlikten kısa süreli hapis cezalarına, alternatif yaptırımlardan umut hakkına kadar birçok başlık yer alıyor. Düzenlemeyle, suçun mahiyetine göre kişiye özel infaz modeli hayata geçirilecek.
Af Tartışmalarına Net Yanıt
AK Parti kaynakları, yeni düzenlemenin kesinlikle bir af olmadığının altını çiziyor. Kamuoyunda sıkça dile getirilen “genel af” beklentisinin aksine, yapılacak değişikliklerin mevcut ceza sürelerini ortadan kaldırmadığı belirtiliyor. Amaç, cezanın infaz biçimini daha etkin ve toplum yararını gözetir hale getirmek.
Kurmaylar, denetimli serbestliğin af olarak algılanmasının yanlış olduğunu, bu uygulamanın dünya genelinde rehabilitasyon temelli bir infaz yöntemi olarak kabul edildiğini ifade ediyor.
Denetimli Serbestlikte Kişiselleştirme Dönemi
Yeni eylem planının en dikkat çekici başlıklarından biri, denetimli serbestlik sisteminin “maktu” uygulamadan çıkarılması oldu. Mevcut sistemde belirli oranlarla uygulanan denetimli serbestlik, artık suçun türüne, hükümlünün geçmişine ve davranışlarına göre belirlenecek.
Bu sayede, aynı cezayı alan ancak farklı risk profiline sahip hükümlüler için farklı infaz modelleri uygulanabilecek.
Suçun Niteliği Belirleyici Olacak
Yeni modelde, işlenen suçun toplumsal etkisi ve tekrar suç işleme riski temel kriterler arasında yer alacak. Ağır suçlar ile kamu güvenliğini tehdit eden fiillerde daha sıkı infaz koşulları uygulanacak.
Daha hafif suçlarda ise rehabilitasyon ve topluma uyum süreci öncelikli hale getirilecek. Böylece ceza adaleti sistemi, tek tip uygulamadan uzaklaşacak.
Umut Hakkı Düzenlemesi
AK Parti hukukçu kurmayları, “umut hakkı” kavramına özel önem verildiğini belirtiyor. Uzun süreli hapis cezası alan hükümlülerin, kurallara uymaları ve rehabilitasyon sürecine katkı sağlamaları halinde, cezanın tamamını kapalı cezaevinde geçirmemeleri hedefleniyor.
Bu yaklaşımın, hükümlüler üzerinde disiplin ve iyileşme motivasyonunu artıracağı değerlendiriliyor.
Kuralları İhlal Edene Daha Ağır Yaptırım
Yeni infaz eylem planında denetimli serbestlikten yararlananlar için sıkı kontrol mekanizmaları öngörülüyor. Kuralları ihlal eden, yeniden suç işleyen ya da yükümlülüklerini yerine getirmeyen hükümlüler için daha ağır yaptırımlar devreye sokulacak.
Yetkililer, bu yaklaşımın toplum güvenliğini önceleyen bir denge unsuru olduğunu vurguluyor.
Kısa Süreli Hapis Cezalarına Alternatifler
Eylem planında, kısa süreli hapis cezalarına alternatif yaptırımların etkinliğinin artırılması hedefleniyor. Kamu hizmeti, elektronik kelepçe, eğitim ve rehabilitasyon programları gibi uygulamaların kapsamı genişletilecek.
Bu yöntemlerle hem cezaevlerindeki yoğunluğun azaltılması hem de hükümlülerin topluma uyumunun kolaylaştırılması amaçlanıyor.
Cezaevlerinde Rehabilitasyon Odaklı Yaklaşım
Yeni düzenleme, cezaevlerinde yalnızca cezalandırmaya değil, ıslah ve rehabilitasyona dayalı bir sistemi öne çıkarıyor. Eğitim, meslek edindirme ve psikososyal destek programlarının yaygınlaştırılması planlanıyor.
Yetkililer, suçun tekrarının önlenmesinde bu tür desteklerin hayati rol oynadığını ifade ediyor.
Toplumsal İhtiyaçlara Göre Mevzuat Güncellemesi
İki yıllık eylem planı kapsamında ceza mevzuatının toplumsal ihtiyaçlar doğrultusunda yeniden ele alınması öngörülüyor. Değişen suç tipleri ve toplumsal beklentiler doğrultusunda yeni düzenlemeler masaya yatırılacak.
Bu süreçte akademisyenler, hukukçular ve sivil toplum temsilcilerinin görüşlerine de başvurulması planlanıyor.
MHP ile Tam Mutabakat
AK Parti ile MHP arasında infaz düzenlemesine ilişkin tam bir görüş birliği olduğu belirtiliyor. Cumhur İttifakı’nın, düzenlemeyi Meclis gündemine taşımadan önce teknik ve hukuki hazırlıkları tamamlamayı hedeflediği ifade ediliyor.
İki parti de düzenlemenin kamu güvenliği ve adalet duygusunu zedelememesi konusunda hassasiyet gösteriyor.
Kamuoyuna Verilen Mesaj
İktidar kanadı, kamuoyuna net bir mesaj veriyor: Yapılacak düzenleme ne bir genel af ne de cezasızlık anlamına geliyor. Amaç, suçu önleyen, toplumu koruyan ve hükümlüyü yeniden topluma kazandıran dengeli bir sistem kurmak.
Bu yaklaşımın, uzun vadede suç oranlarının düşürülmesine katkı sağlaması bekleniyor.
AK Parti ve MHP’nin hazırladığı yeni infaz eylem planı, ceza adaleti sisteminde “cezalandırma–ıslah” dengesini yeniden kurmayı hedefliyor. Af beklentilerine kapıyı kapatan düzenleme, denetimli serbestlik ve umut hakkı gibi başlıklarla daha insani ancak daha denetimli bir infaz modelini gündeme taşıyor. Önümüzdeki süreçte, düzenlemenin Meclis’te yaratacağı siyasi ve toplumsal tartışmalar yakından takip edilecek.