RUSYA ile DOĞALGAZ ANLAŞMALARI BİTİYOR YENİ SÖZLEŞME ÇIKMAZA GİRDİ

Türkiye’nin Rusya ile uzun süredir süren doğalgaz anlaşmaları bu kış sona eriyor. Uzmanlar ve muhalefet, enerji arzında sıkıntı yaşanabileceğini belirterek “enerji krizi kapıda” uyarısı yapıyor.

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın ABD ile yapılan doğalgaz anlaşmaları, uzun süredir devam eden Rusya işbirliğini riske soktu. CHP Kahramanmaraş Milletvekili Ali Öztunç, Türkiye’nin Rusya’dan doğalgaz alımında sorun yaşayabileceğini ve olası bir enerji krizinin kapıda olduğunu belirtti.

Öztunç, “Türkiye, ABD’den sıvılaştırılmış doğalgaz ithalatına büyük miktarda kaynak ayırıyor. Bu strateji, Rusya ile yıllardır süren işbirliğini zayıflatabilir ve kış aylarında ciddi bir gaz açığına yol açabilir” dedi. Öztunç ayrıca, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alpaslan Bayraktar’a yönelttiği soru önergesinde, ABD’nin Türkiye’ye “Rus enerjisi kullanmayın” yönünde baskı yapıp yapmadığını sordu.

Enerji uzmanları, Rusya ile mevcut sözleşmelerin sona ermesi durumunda Türkiye’nin gaz arzında kısa süreli sıkıntılar yaşanabileceğini ifade ediyor. Aynı zamanda, ABD ve diğer kaynaklardan LNG (sıvılaştırılmış doğal gaz) alımına yönelmek, maliyetleri artırırken arz güvenliğini de kısmen sağlayabilir.

Öztunç, “ABD’nin politik baskısı devam ediyor. Türkiye, Rusya’dan doğalgaz alımını sürdürse de yeni sözleşme şartları muhtemelen eskisi kadar esnek olmayacak. Bu kış, hazırlıklı olmayanlar için zor geçecek” ifadelerini kullandı.

Rusya İle Uzun Vadeli Sözleşmeler Bitiyor

Türkiye, yıllardır Blue Stream ve TurkStream boru hattı üzerinden Rus gazı alıyor. Bu sözleşmeler 2025 sonu itibarıyla sona eriyor ve alternatif tedarik kaynakları belirlenmezse Türkiye kışın ciddi arz sıkıntısı yaşayabilir. Bu durum, hem sanayi hem de konut ısıtma ihtiyacını etkileyebilir.

ABD’den Gelen Yoğun LNG Yönelimi

Erdoğan’ın eylül ayında Beyaz Saray’da imzaladığı enerji anlaşmalarıyla Türkiye, LNG ithalatını ciddi şekilde artırdı. 8 yılda 23 kat artış sağlanan ABD LNG’si, maliyeti yüksek ancak kısa vadeli arz güvenliği için önemli bir seçenek olarak görülüyor.

Enerji Arzı ve Kış Senaryoları

Uzmanlar, boru hattı gazının azalması durumunda depolardaki rezervlerin kritik seviyeye düşeceğini belirtiyor. Özellikle Aralık–Ocak aylarında Türkiye’nin ihtiyacı olan gaz miktarı, mevcut stok ve LNG kapasitesini aşabilir. Arz açığı olursa elektrik ve doğalgaz fiyatları hızla yükselebilir.

ABD’nin Türkiye’ye Baskısı

CHP’li vekil Öztunç’un soru önergesinde belirttiği üzere ABD’nin enerji politikası, Türkiye’nin Rusya’dan gaz alımını sınırlamayı hedefliyor. ABD Dışişleri yetkililerinin diplomatik temasları ve “Rus gazı almayın” yönlendirmeleri, Ankara’nın enerji planlamasında jeopolitik bir baskı yaratıyor.

Yeni Rus Sözleşme Koşulları

Rusya ile yeni sözleşme yapılması durumunda fiyat ve teslimat koşullarının eskisine göre daha ağır olabileceği tahmin ediliyor. Bu, Türkiye’nin müzakere gücünü azaltabilir ve LNG’ye yönelimi hızlandırabilir.

Tüketici ve Sanayiye Etkisi

Olası arz açığı, sanayi üretim maliyetlerini artırabilir ve elektrik fiyatlarında dalgalanma yaratabilir. Evlerde ısınma ve doğalgaz faturaları da yükselme riski taşıyor. Enerji tasarrufu önlemleri veya kısıtlamalar gündeme gelebilir.

Enerji Bakanlığı ve Resmi Hazırlıklar

Bakanlık, Rusya ile kontrat bitişi öncesi acil durum planları üzerinde çalışıyor. LNG terminalleri kapasitesinin artırılması, depolama alanlarının doluluk oranının yükseltilmesi ve arz güvenliği simülasyonları öncelikli hale geldi.

Sektörel ve Jeopolitik Yansımalar

Enerji sektöründe özel ithalatçı şirketler, sözleşmelerin bitmesi ve ABD baskısı nedeniyle yeni ticari risklerle karşı karşıya. Bu durum, Türkiye’nin enerji bağımsızlığı ve jeopolitik manevra alanını da doğrudan etkiliyor.

Kışa Hazırlık ve Uzun Vadeli Strateji

Uzmanlar, Türkiye’nin önümüzdeki kış için acil planlar yapması gerektiğini vurguluyor. LNG alımı ve depolama kapasitesinin artırılması, Rusya ile yeni sözleşmelerin pazarlık koşullarına göre şekillenecek uzun vadeli enerji stratejisi kritik önem taşıyor.

Türkiye’nin enerji güvenliği, bu kış kritik bir dönemeçten geçiyor. Rusya’dan boru hattı gazı sözleşmelerinin sona ermesi, maliyetleri artıracak ve arz güvenliğini tehdit edecek bir süreci tetikliyor. ABD ile yapılan LNG anlaşmaları kısa vadede güvenliği sağlasa da mali yük ve tedarik sürekliliği sorununu tamamen çözmüyor. Uzmanlar, altyapı önlemlerinin artırılması ve acil durum planlarının hayata geçirilmesini öncelikli olarak öneriyor.