Fon skandalında yasa teklifi kabul edildi, kimse sorumluluğu üstlenmedi

Fon skandalının ardından hazırlanan yasa teklifi TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu’nda kabul edildi. Ancak görüşmelerde paranın nasıl takip edileceği ve ödemelerin hangi yöntemle yapılacağına ilişkin sorular tartışma yarattı. MASAK Başkanı Hasan Kaymak, bazı büyük tutarlı işlemlerin izinin bulunmadığını söylerken Komisyon Başkanı Mehmet Muş da bürokratların yanıtlarını yetersiz buldu.

Fon skandalının ardından gündeme gelen yasal düzenleme, Türkiye Büyük Millet Meclisi Plan ve Bütçe Komisyonu’nda görüşülerek kabul edildi. Ancak teklifin ele alındığı toplantıda, skandalın ortaya çıkardığı sorunların nasıl giderileceği ve ödeme sürecinin hangi esaslarla yürütüleceği konusunda milletvekillerinin soruları gündeme damga vurdu.

Hazine ve Maliye Bakan Yardımcısı İsmail İlhan Hatipoğlu ile ilgili kurumların temsilcileri, milletvekillerinin sorularını yanıtlamaya çalıştı. Özellikle para hareketlerinin nasıl izleneceği ve sistemdeki eksikliklerin nasıl giderileceği konusunda verilen yanıtların yetersiz bulunması, komisyon görüşmelerinde dikkat çekti.

Toplantının en çarpıcı açıklamalarından biri ise Mali Suçları Araştırma Kurulu (MASAK) Başkanı Hasan Kaymak’tan geldi. Kaymak, büyük tutarlı bazı işlemlerin geriye dönük takibinin mümkün olmayabileceğini belirterek para hareketlerinin izlenmesine ilişkin ciddi bir sorunu gündeme taşıdı.

MASAK Başkanı: “En ufak bir iz yok”

Komisyonda para hareketlerinin denetlenmesi ve şüpheli işlemlerin nasıl tespit edildiği tartışılırken İYİ Parti Samsun Milletvekili Erhan Usta, MASAK’ın müdahalesinin ne zaman gerçekleştiğini sorguladı. Usta’nın, paranın aktarılmasının ardından mı kurumun haberdar olduğunu sorması üzerine MASAK Başkanı Hasan Kaymak, “Tabii ki” yanıtını verdi.

Kaymak, bazı işlemlerin hiçbir şekilde kayda girmemiş olabildiğini anlattı. Özellikle hesaplar arasında yapılan aktarımlar ile kripto varlıkların soğuk cüzdanlara taşınması gibi işlemlerin takip edilmesinde önemli güçlükler bulunduğunu söyledi.

MASAK Başkanı, büyük miktarlı işlemler konusunda yaptığı açıklamada, “Bahsettiğiniz miktarlardaki işleme ilişkin en ufak bir iz yok” ifadelerini kullandı.

Kaymak ayrıca, söz konusu büyüklükteki bazı kripto varlık transferlerinin Türkiye’deki hizmet sağlayıcıları üzerinden gerçekleşmemiş olabileceğini, yurt dışındaki hesaplar ve soğuk cüzdanlar aracılığıyla aktarım yapılmış olabileceğini dile getirdi.

Bu açıklamalar, fon skandalında paranın hareketlerinin nasıl izlenebildiği ve denetim mekanizmalarının hangi noktalarda yetersiz kalabildiği konusunda soru işaretlerini artırdı. Bununla birlikte açıklama, bütün işlemlerin izlenemediği anlamına gelmiyor; Kaymak’ın sözleri belirli büyüklükteki ve belirli yöntemlerle gerçekleştirilen işlemlerin takibindeki güçlüğe ilişkindi.

Mehmet Muş da bürokratların yanıtlarını yetersiz buldu

Komisyondaki tartışmalar yalnızca MASAK’ın açıklamalarıyla sınırlı kalmadı. Milletvekillerinin özellikle ödemelerin nasıl hesaplanacağına ve sürecin hangi yöntemle yürütüleceğine ilişkin sorularına verilen yanıtlar, Komisyon Başkanı ve AKP’li Mehmet Muş’un da eleştirisine konu oldu.

Muş, milletvekillerinin sorularına karşılık verilen açıklamalarda eksiklikler gördüğünü belirterek, soruların tam olarak yanıtlanamadığını söyledi. SPK temsilcilerinin sorulara daha kapsamlı yanıtlar hazırlaması gerektiğine işaret eden Muş’un sözleri, komisyon toplantısındaki tartışmanın boyutunu ortaya koydu.

CHP Denizli Milletvekili Gülizar Biçer Karaca ise Muş’un değerlendirmesine, “Keşke çalışarak gelselerdi” sözleriyle karşılık verdi. Muş da kurum temsilcilerinin hazırlıklı geldiğini varsayarak toplantıyı organize ettiğini, ancak yöneltilen sorular karşısında daha fazla çalışmaları gerektiğinin anlaşıldığını ifade etti.

YENİ Parti Manisa Milletvekili Vehbi Bakırlıoğlu da tartışmaya katılarak kurumların kendi sorumlulukları kapsamında sorulara yanıt vermesi gerektiğini dile getirdi.

SPK’dan savunma: “Gece ikilere kadar çalışılıyor”

Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) İkinci Başkanı Ahmet Aksu, milletvekillerinin eleştirileri üzerine kurumda yürütülen çalışmalara ilişkin açıklama yaptı. Mayıs ayının ortalarında SPK’da göreve başladığını belirten Aksu, kurul toplantılarının yoğun geçtiğini ve bazı toplantıların gece saat 02.00’ye kadar sürdüğünü söyledi.

Aksu, kurul üyelerinin konuları hukuki çerçevede değerlendirdiğini, sermaye piyasalarında faaliyet gösteren diğer paydaşların yatırım yapmaktan uzaklaşmasına yol açabilecek tedbirlerden kaçınılmasının da gözetildiğini anlattı.

Fon skandalının ortaya çıkardığı sonucun kendilerini de üzdüğünü belirten Aksu, sistemdeki aksaklıkların ve SPK’nin sorumluluğunun Devlet Denetleme Kurulu tarafından yürütülen incelemeyle daha net ortaya çıkacağını ifade etti.

Aksu, inceleme sonunda ortaya çıkacak sonuçları kabul edeceklerini belirterek, kurumun sorumluluğunun ve sistemdeki eksikliklerin denetim sonucunda belirlenmesini beklediklerini söyledi.

CHP’nin önerileri reddedildi

Komisyon görüşmelerinde kurumsal sorumlulukların nasıl ele alınacağı da tartışma konusu oldu. CHP, düzenlemenin yasalaşmasıyla birlikte Borsa İstanbul, Takasbank, Merkezi Kayıt Kuruluşu AŞ, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu ile Sermaye Piyasası Kurulunun yönetim kurulu başkan ve üyelerinin görevlerinin sona ermesini öngören önergeler sundu.

Ancak CHP’nin bu yöndeki önergeleri, muhalefetin diğer önergeleriyle birlikte iktidar tarafından kabul edilmedi. Böylece ilgili kurumların yönetimlerine yönelik görev değişikliği önerileri komisyon aşamasında karşılık bulmadı.

Yasa teklifi komisyondan geçti, sorular yanıt bekliyor

Fon skandalının ardından hazırlanan düzenlemenin komisyonda kabul edilmesiyle yasama sürecinde önemli bir aşama tamamlandı. Buna karşın toplantıda ortaya çıkan tartışmalar, ödeme sürecinin işleyişi, para hareketlerinin takibi ve denetim mekanizmalarının sorumluluğu konusunda milletvekillerinin yanıt beklediğini gösterdi.

MASAK Başkanı’nın bazı büyük tutarlı işlemlerin izinin bulunmadığına ilişkin açıklaması, SPK temsilcilerine yöneltilen sorular ve komisyon başkanının yanıtları yetersiz bulması, düzenlemenin yalnızca ödeme yöntemleri açısından değil, denetim sisteminin işleyişi bakımından da tartışıldığını ortaya koydu.

SPK İkinci Başkanı Ahmet Aksu’nun işaret ettiği Devlet Denetleme Kurulu incelemesinin sonuçları, kurumların sorumluluklarının ve sistemdeki aksaklıkların belirlenmesi açısından önem taşıyor. Ancak inceleme tamamlanmadan hangi kurumun ne ölçüde sorumlu olduğuna ilişkin kesin bir sonuca varmak mümkün değil.