Sosyal Medyada herkesin hesabı kontrol edilecek

Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş, sosyal medya kullanımına yönelik yeni yaş düzenlemesinin takvimini açıkladı. 1 Kasım’da yürürlüğe girmesi planlanan uygulamayla 15 yaşını doldurmamış çocuklara sosyal medya hizmeti sunulamayacak. Mevcut hesaplar için de 31 Mart 2027’ye kadar yaş doğrulama süreci tamamlanacak. e-Devlet üzerinden yürütülecek sistemle 15-18 yaş grubundaki kullanıcılara ise farklı kurallar uygulanacak.

Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş, çocukların sosyal medya kullanımına yönelik yeni düzenlemenin nasıl uygulanacağını anlattı. Habertürk yayınına katılan Göktaş, yalnızca yeni açılacak hesapların değil, mevcut hesapların da yaş doğrulamasından geçirileceğini belirterek uygulamanın takvimine dikkat çekti.

Düzenlemenin ilk aşaması 1 Kasım’da başlayacak. Mevcut hesapların yaş doğrulama işlemlerinin tamamlanması içinse 31 Mart 2027’ye kadar uyum süreci öngörülüyor. Böylece sosyal medya platformlarında yaş kontrolü, yalnızca hesap açılışında yapılan bir işlem olmaktan çıkarak mevcut kullanıcıları da kapsayacak.

15 yaşını doldurmayanlar sosyal medya hesabı açamayacak

Yeni düzenlemenin temelini, 15 yaşını doldurmamış çocuklara sosyal ağ sağlayıcıları tarafından hizmet sunulmaması oluşturuyor. Yaş kontrolünün e-Devlet üzerinden yapılması planlanıyor. Kullanıcının yaş şartını karşılayıp karşılamadığı doğrulanacak; 15 yaşını doldurmayanların hesap açma talepleri kabul edilmeyecek.

Göktaş, sistemin işleyişini anlatırken e-Devlet üzerinden bir dijital doğrulama kodu oluşturulacağını ve bu kod aracılığıyla yaş bilgisinin sosyal medya platformuna iletileceğini belirtti. Bu yöntemde amaç, kullanıcının kimlik bilgilerinin doğrudan sosyal medya şirketleriyle paylaşılması yerine yalnızca gerekli yaş şartının doğrulanması.

Yönetmelikle belirlenen kurallar, platformların yaş kontrolünü kendi beyanlarına bırakmamasını da öngörüyor. Sosyal ağ sağlayıcılarının doğrulama mekanizmasını uygulaması ve çocuklara yönelik hizmetlerini düzenlemesi gerekecek.

15-18 yaş grubuna hangi kısıtlamalar getirilecek?

Düzenleme yalnızca 15 yaş altındaki kullanıcıları kapsamıyor. 15 yaşını doldurmuş ancak 18 yaşına girmemiş çocuklar için de yetişkin hesaplarından farklı, daha korumalı bir kullanım modeli uygulanacak.

Bu yaş grubundaki hesapların varsayılan olarak gizli olması öngörülüyor. Canlı yayın açılmasına izin verilmeyecek; ekran görüntüsü alınmasını önlemeye yönelik teknik tedbirler uygulanacak. Çocukların takipçi ve takip edilen listelerinin diğer kullanıcılar tarafından görüntülenmesi de sınırlandırılacak.

Göktaş’ın açıklamasına göre, kullanıcıları platformda daha uzun süre tutmayı hedefleyen sonsuz kaydırma gibi özelliklere de kısıtlama getirilecek. Çocukların davranışları üzerinden profil oluşturularak kişiselleştirilmiş ticari reklamlara maruz bırakılmalarının önlenmesi de düzenlemenin hedefleri arasında bulunuyor.

Ebeveynlere daha fazla kontrol imkânı

Yeni sistem kapsamında ebeveyn denetim araçlarının güçlendirilmesi de planlanıyor. Ailelerin çocuklarının hesap ayarlarını yönetebilmesi, ekran süresini sınırlandırabilmesi, ücretli işlemleri kontrol edebilmesi ve konum paylaşımına ilişkin ayarlara müdahale edebilmesi amaçlanıyor.

Sosyal ağ sağlayıcılarının zararlı içeriklere karşı filtreleme ve koruyucu öneri sistemleri konusunda da yükümlülükleri bulunacak. Böylece düzenleme, yalnızca yaş sınırının uygulanmasıyla sınırlı kalmayacak; çocukların platformlardaki deneyimlerinin daha güvenli hâle getirilmesine yönelik tedbirleri de kapsayacak.

Bakan Göktaş: Çocuklara daha güvenli dijital ortam hedefliyoruz

Göktaş, düzenlemenin gerekçesini çocukların dijital ortamda karşılaşabileceği riskler üzerinden açıkladı. Sosyal medya kullanımında bağımlılık oluşturabilen tasarımlara, akran zorbalığına ve siber zorbalığa dikkat çeken Bakan, internette paylaşılan içeriklerin silinmesinin dijital izleri tamamen ortadan kaldırmayabileceğini vurguladı.

Bakanlığın hedefinin çocukları dijital dünyadan bütünüyle uzaklaştırmak değil, yaşlarına uygun ve daha güvenli bir kullanım ortamı oluşturmak olduğunu belirten Göktaş, Türkiye’ye özgü bir modelin hayata geçirileceğini ifade etti.

Düzenlemenin takvimi: Yeni kurallar 1 Kasım 2026’da yürürlüğe girecek. Mevcut hesaplar için yaş doğrulama sürecinde son tarih 31 Mart 2027 olacak.