hafta tatilinde çalışanlar dikkat

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, hafta tatilinde yapılan çalışmanın ücret hesabına ilişkin önemli bir karara imza attı. Yüksek Mahkeme, hafta tatili için ayrıca ücret ödenmesine karar verilen bir işçinin aynı güne ait ilk 7,5 saatlik çalışmasının bir kez daha fazla mesai hesabına eklenmesini mükerrer ödeme olarak değerlendirdi. Karar, özellikle haftanın yedi günü çalışan işçilerin alacak davalarında yapılacak hesaplamalar açısından dikkat çekiyor.

Özel sektörde çalışan milyonlarca kişiyi ilgilendirebilecek nitelikteki karar, bir kaynak ustasının işvereniyle yaşadığı işçilik alacakları uyuşmazlığı üzerine verildi. İşten haksız şekilde çıkarıldığını ileri süren çalışan, kıdem ve ihbar tazminatının yanı sıra yıllık izin, fazla çalışma, hafta tatili ile ulusal bayram ve genel tatil alacaklarının da ödenmesini istedi.

Dosyanın Yargıtay’a kadar taşınmasının ardından yüksek mahkeme özellikle hafta tatili ile fazla çalışma ücretinin aynı çalışma süresi üzerinden birlikte hesaplanmasına odaklandı.

İŞÇİ, FESHİN HAKSIZ OLDUĞUNU SAVUNDU

Davayı açan işçi, iş sözleşmesinin işveren tarafından haklı bir gerekçe bulunmadan sona erdirildiğini ileri sürdü. Devamsızlık iddiası gündeme getirilmesine rağmen kendisine mazeretinin sorulmadığını ve fesih sürecinin usule uygun yürütülmediğini savundu.

Çalışan ayrıca görev yaptığı dönem boyunca hak kazandığını düşündüğü çeşitli işçilik alacaklarının ödenmediğini belirtti. Bu kapsamda kıdem ve ihbar tazminatıyla birlikte yıllık izin, fazla çalışma, hafta tatili ve resmi tatil çalışmalarından doğan ücretleri için mahkemeye başvurdu.

İşveren tarafı ise fesih işleminin haklı nedene dayandığını savunarak çalışanın fazla mesai alacağının bulunmadığını ve yıllık izinlerinin kullandırıldığını öne sürdü.

İLK DERECE MAHKEMESİ İŞÇİ LEHİNE KARAR VERDİ

Uyuşmazlığı inceleyen İş Mahkemesi, işverenin gerçekleştirdiği feshi haksız buldu. İşçinin kıdem ve ihbar tazminatına hak kazandığına karar verilirken çalışma sürelerine bağlı bazı ücret talepleri de kabul edildi.

Dosyanın istinafa taşınmasının ardından Bölge Adliye Mahkemesi ilk derece kararını kaldırdı ve yeniden değerlendirme yaparak işçinin talepleri doğrultusunda hüküm kurdu. Bunun üzerine işveren kararı temyiz ederek dosyayı Yargıtay’a taşıdı.

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi’nin incelemesinde ise hesaplamanın özellikle hafta tatiline denk gelen çalışma bakımından hatalı yapıldığı sonucuna ulaşıldı.

TARTIŞMANIN MERKEZİNDE 7,5 SAATLİK ÇALIŞMA VAR

Dosyada haftanın yedi günü çalışma yapıldığı kabul edildi. İşçinin hafta tatilinde yaptığı çalışma nedeniyle ayrıca hafta tatili alacağına hükmedildiği halde, aynı güne ait 7,5 saatlik sürenin fazla çalışma hesabına da dahil edildiği belirlendi.

Yargıtay, aynı çalışma süresinin iki farklı alacak kaleminin içinde tekrar ücretlendirilmesini doğru bulmadı. Buna göre hafta tatilindeki ilk 7,5 saat için hafta tatili ücreti ayrıca hesaplanmışsa, bu sürenin yeniden fazla çalışma süresine eklenmesi mümkün olmayacak.

Kararın kritik noktası da burada ortaya çıkıyor: Yargıtay, hafta tatilinde çalışan kişinin bütün fazla çalışma haklarını ortadan kaldırmıyor; aynı 7,5 saatlik çalışmanın iki kez hesaplanmasına karşı çıkıyor.

“FAZLA MESAİ ALAMAZ” ŞEKLİNDE YORUMLANMAMALI

Kararın çalışanlar açısından en önemli ayrıntılarından biri, hafta tatilinde çalışmanın tamamen fazla mesai kapsamı dışında bırakıldığı anlamına gelmemesi. İncelenen dosyada sorun, hafta tatili günü için zaten ayrı bir ücret kalemi oluşturulan 7,5 saatlik normal çalışma süresinin fazla mesai hesabına da eklenmesinden kaynaklandı.

Dolayısıyla kararın, “Hafta tatilinde çalışan işçiye hiçbir şekilde fazla mesai ödenmez” şeklinde yorumlanması doğru değil. Somut olayda çalışılan sürenin uzunluğu, haftalık toplam çalışma süresi ve yapılan hesabın yöntemi yine belirleyici olmaya devam ediyor.

Yargıtay’ın bozma gerekçesi, esas olarak aynı çalışma süresinin iki kez ücretlendirilmemesi ilkesine dayanıyor.

HESAPLAMA YENİDEN YAPILACAK

Yüksek Mahkeme, hafta tatiline denk gelen günlerdeki 7,5 saatlik bölümün fazla çalışma hesabından çıkarılması gerektiği sonucuna vardı. Alt mahkemenin bu süreyi hem hafta tatili alacağına hem de fazla çalışma ücretine dahil etmesini hatalı bularak verilen hükmü bozdu.

Böylece dosyada işçinin diğer haklarından bağımsız olarak fazla mesai hesabının yeniden düzenlenmesinin önü açıldı. Kararın, benzer nitelikteki işçilik alacağı davalarında bilirkişi hesaplarının nasıl yapılacağı konusunda da yol gösterici olması bekleniyor.

Kısaca karar ne anlama geliyor?

Hafta tatilinde çalışan bir işçinin o günkü ilk 7,5 saatlik çalışması için hafta tatili ücreti ayrıca hesaplanmışsa, aynı süre bir kez daha fazla mesai kalemine yazılamayacak. Yargıtay’ın itiraz ettiği nokta, işçinin hakkını ortadan kaldırmak değil; aynı 7,5 saat için çift hesap yapılmasını önlemek.