Memurlara yapay zeka eğitimi geliyor

Türkiye, kamu kurumlarında yapay zeka kullanımını yaygınlaştırmak için kapsamlı bir dönüşüm sürecine hazırlanıyor. Kamu çalışanlarına temel yapay zeka okuryazarlığı eğitimi zorunlu hale getirilirken, personelin yalnızca eğitime katılması değil başarı düzeyi de takip edilecek. Kurumlarda yapay zekadan sorumlu üst düzey yöneticiler görevlendirilecek ve her kamu kurumu kendi üç yıllık yol haritasını oluşturacak.

Türkiye’nin kamu yönetiminde yapay zekayı daha etkin kullanmasına yönelik yeni dönem için önemli adımlar geliyor. 2026-2030 dönemini kapsayan Türkiye Yapay Zeka Eylem Planı doğrultusunda kamu personelinin teknolojiyi güvenli, bilinçli ve görev alanına uygun biçimde kullanabilmesi hedefleniyor. Bu kapsamda temel yapay zeka okuryazarlığı eğitimlerinin kamu çalışanları açısından zorunlu hale getirilmesi planlanıyor. Eğitim programları Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı koordinasyonunda hazırlanacak ve ağırlıklı olarak çevrim içi sistemler üzerinden yürütülecek. Böylece yapay zekanın kamu hizmetlerinde kullanımı için ortak bir bilgi ve güvenlik standardı oluşturulacak.

EĞİTİMLER KAMU PERSONELİ İÇİN ZORUNLU OLACAK

Yeni sistemde yapay zeka eğitimi isteğe bağlı bir mesleki gelişim programı olarak bırakılmayacak. Eğitimler kamu kurumlarının insan kaynakları sistemlerine entegre edilerek personelin tamamlaması gereken programlar arasına alınacak. Çalışanlara önce temel yapay zeka bilgisi verilecek, ardından görev yaptıkları birime ve sorumluluklarına göre farklı uygulama modülleri sunulacak. Böylece aynı eğitim içeriğinin tüm personele uygulanması yerine ihtiyaca göre farklılaştırılmış bir model kullanılacak. Kamu personelinin teknolojiyi günlük iş süreçlerinde doğru ve kontrollü biçimde kullanabilmesi amaçlanacak.

SADECE KATILIM DEĞİL BAŞARI DA ÖLÇÜLECEK

Yeni dönemin dikkat çeken yönlerinden biri eğitimlerin yalnızca tamamlanıp tamamlanmadığının kontrol edilmemesi olacak. Personelin program içerisindeki sınav, ölçme ve değerlendirme sonuçları da düzenli biçimde takip edilecek. Böylece kamu çalışanlarının yapay zeka konusunda gerçekten gerekli temel becerileri kazanıp kazanmadığı ortaya konulacak. Başarılı olan çalışanlara ulaştıkları yetkinlik seviyesini gösteren mikro sertifikalar verilecek. Sertifika sisteminin ilerleyen süreçte personelin görev alanına göre farklı seviyelerde uygulanması öngörülüyor.

YAPAY ZEKA, KİŞİSEL VERİ VE DERİN SAHTE EĞİTİMİN PARÇASI OLACAK

Eğitim programlarının içeriği yalnızca yapay zeka araçlarının nasıl kullanılacağını anlatmakla sınırlı kalmayacak. Çalışanlara üretken yapay zeka sistemlerinin güvenli şekilde kullanılması, kişisel ve kurumsal verilerin korunması ile etik sınırlar konusunda eğitim verilecek. Yanlış bilgi üreten sistemler ve yapay zeka kullanılarak hazırlanan sahte görüntü, ses ve videolara karşı farkındalık da programın önemli bölümleri arasında yer alacak. Kamu personeline yapay zeka tarafından üretilen her çıktının doğrudan doğru kabul edilmemesi gerektiği konusunda bilinç kazandırılması hedeflenecek. Böylece teknolojinin sağladığı hızdan yararlanılırken kamu bilgilerinin güvenliği de korunmaya çalışılacak.

HER KURUMDA YAPAY ZEKADAN SORUMLU YÖNETİCİ OLACAK

Kamudaki dönüşüm yalnızca personel eğitimleriyle sınırlı tutulmayacak. Kamu kurumlarında yapay zeka çalışmalarını yönetecek birim amirleri veya doğrudan üst yönetime bağlı sorumlular görevlendirilecek. Bu yöneticiler kurum içerisindeki yapay zeka projelerini tek merkezden takip edecek, uygulamaların hangi aşamada olduğunu inceleyecek ve sonuçları yönetime raporlayacak. Kurum içinde geliştirilen veya satın alınan yapay zeka sistemlerinin birbirinden kopuk biçimde ilerlemesinin önüne geçilmesi hedeflenecek. Böylece her kurumda yapay zeka yatırımlarının kontrol edildiği belirli bir yönetim yapısı oluşturulacak.

KURUMLARA 12 HAFTALIK SÜRE

Yapay zekadan sorumlu yöneticilerin belirlenmesinin ardından kamu kurumları için önemli bir takvim başlayacak. Kurumlardan 12 hafta içerisinde üç yıllık yapay zeka yol haritalarını hazırlamaları istenecek. Bu yol haritalarında kurumun hangi hizmetlerinde yapay zekadan yararlanabileceği, öncelikli projelerin hangileri olacağı ve yıllık hedeflerin nasıl uygulanacağı belirlenecek. Kurumlar ayrıca başarı göstergelerini ve uygulama takvimlerini de ortaya koyacak. Böylece yapay zeka kullanımı merkezi hedeflerin yanı sıra her kurumun kendi ihtiyaçlarına göre planlanacak.

10’DAN FAZLA BAKANLIKTA EN AZ 30 PİLOT PROJE

Yapay zeka dönüşümünde doğrudan büyük çaplı uygulamalara geçilmesi yerine pilot projelerle ilerlenmesi planlanıyor. İlk 12 ay içerisinde en az iki farklı pilot uygulama dalgasının hayata geçirilmesi hedefleniyor. Bu süreçte 10 veya daha fazla bakanlıkta toplam en az 30 yapay zeka pilot projesinin başlatılması öngörülüyor. Pilot projelerde başarılı sonuç veren sistemlerin 6 ila 12 ay içerisinde daha geniş kapsamda kullanılmaya başlanması planlanıyor. En az 10 kritik kamu hizmetinin pilot aşamasından yaygın uygulamaya kadar taşınması hedefler arasında bulunuyor.

KAMU ALIMLARINDA YAPAY ZEKA ŞİRKETLERİNE YENİ KRİTERLER

Kamu kurumlarının yapay zeka projelerinde kullanacağı teknoloji ve hizmetlerin satın alınmasında da yeni bir yaklaşım uygulanacak. İlk aşamada küçük ve orta ölçekli alımlara öncelik verilerek sistemlerin sahada denenmesi sağlanacak. Başarısız veya beklenen sonucu vermeyen projelerin büyük bütçelere dönüşmeden durdurulabilmesi amaçlanıyor. Yapay zeka projelerine ilişkin kamu ihalelerinde yer almak isteyen girişimler açısından teknogirişim belgesinin önemli bir kriter haline gelmesi planlanıyor. Böylece kamu ile teknoloji girişimleri arasındaki iş birliğinin daha sistematik hale getirilmesi hedefleniyor.

E-DEVLET YAPAY ZEKA DÖNÜŞÜMÜNÜN MERKEZİNDE OLACAK

Vatandaşların yeni yapay zeka uygulamalarını doğrudan görebileceği en önemli alanlardan biri e-Devlet olacak. Kamu hizmetlerinde kişiye özel yönlendirme, başvuruların ilk aşamada otomatik kontrol edilmesi ve belge hazırlama süreçlerinde akıllı destek sistemlerinin kullanılması planlanıyor. İlk etapta bu uygulamaların pilot olarak devreye alınması ve sonuçlarının ölçülmesi hedefleniyor. Başarılı sistemlerin daha sonra daha fazla kamu hizmetine entegre edilmesi gündemde olacak. Böylece vatandaşların işlem sürelerinin kısaltılması ve kamu hizmetlerine erişimin kolaylaştırılması amaçlanıyor.

KAMUDA YAPAY ZEKA İÇİN YENİ DÖNEM BAŞLIYOR

Planın hayata geçirilmesiyle kamu çalışanlarının yapay zeka bilgisi, kurumların teknoloji kullanımı ve vatandaşlara sunulan dijital hizmetlerde önemli değişiklikler yaşanması bekleniyor. Zorunlu eğitim, başarı takibi, mikro sertifika, kurumsal yapay zeka yöneticileri ve pilot projeler aynı dönüşüm planının parçaları olarak uygulanacak. Bakanlıklarda yapay zekanın kullanılabileceği hizmet alanları tek tek taranacak ve yüksek potansiyele sahip alanlar önceliklendirilecek. Başarılı projeler belirlenen performans sınırlarını geçmeleri halinde kısa sürede daha geniş ölçekte kullanılacak. Böylece yapay zekanın kamuda deneme aşamasından çıkarılarak günlük kamu hizmetlerinin bir parçası haline getirilmesi hedefleniyor.