Kirada e- Devlet zorunluluğu geliyor

Konut ve iş yeri kiralamalarında yeni bir dijital düzenleme gündemde. Hazine ve Maliye Bakanlığı, kira sözleşmelerinin e-Devlet üzerinden yapılmasını tüm kiralamaları kapsayacak şekilde zorunlu hale getirmek için çalışma yürütüyor. Hazırlığın tamamlanması durumunda ev sahibi ile kiracı arasındaki sözleşme süreci elektronik ortam üzerinden gerçekleştirilecek. Zorunluluğun başlayacağı tarih ise henüz açıklanmadı.

KÂĞIT SÖZLEŞMELERİN YERİNİ DİJİTAL KAYIT ALABİLİR

Hazırlanan sistemle kiralama işlemlerinde kullanılan geleneksel sözleşme yönteminin büyük ölçüde dijital ortama taşınması hedefleniyor. Böylece sözleşmenin hazırlanması, tarafların onayı ve daha sonra doğrulanması tek bir sistem üzerinden yapılabilecek. Bakanlığın üzerinde çalıştığı model hayata geçirilirse e-Devlet, kiralama işlemlerinin temel noktalarından biri haline gelecek. Düzenlemenin özellikle kayıt ve belge güvenliğini artırması bekleniyor.

SİSTEM ASLINDA İKİ YILDIR KADEMELİ OLARAK KURULUYOR

Elektronik kira sözleşmelerine ilişkin altyapının ilk bölümü Kasım 2024’te vatandaşların kullanımına sunuldu. Bu sistem sayesinde taşınmaz sahibi sözleşmeyi elektronik ortamda oluşturabiliyor ve kiracıya onay için gönderebiliyor. Sözleşmede kefil bulunması halinde onun onayı da aynı sistem üzerinden alınabiliyor. Böylece tarafların aynı ortamda bulunmadan sözleşme işlemini tamamlamasının önü açılmış oldu.

EMLAKÇILAR DA DİJİTAL SÖZLEŞME DÜZENLEYEBİLİYOR

Uygulama daha sonra yalnızca ev sahibi ve kiracı arasında kullanılan bir hizmet olmaktan çıkarıldı. Mayıs 2025’te yapılan genişlemeyle yetkili emlak danışmanları da sistem üzerinden kira sözleşmesi hazırlayabilir hale geldi. Hazırlanan belgeler taşınmaz sahibi, hissedar, kiracı ve gerekli durumlarda kefilin elektronik onayına sunulabiliyor. Böylelikle emlak işletmelerinin dahil olduğu kiralamaların da aynı dijital altyapı üzerinden yürütülmesi mümkün hale getirildi.

AMAÇ KİRALAMA İŞLEMLERİNİ DAHA KONTROLLÜ HALE GETİRMEK

Yeni model yalnızca kâğıt kullanımını azaltmayı hedeflemiyor. Elektronik sistem sayesinde kiralanacak taşınmaz ile mülkiyet bilgilerinin kontrol edilmesi daha kolay hale geliyor. Yetkisi bulunmayan kişilerin kiralama işlemlerine aracılık etmesine karşı da daha güçlü bir kayıt mekanizması oluşturulması amaçlanıyor. Tarafların onaylarının sistemde bulunması, ileride yaşanabilecek uyuşmazlıklarda sözleşmenin doğrulanmasını da kolaylaştırabilecek.

VATANDAŞIN KURUMLARA BELGE TAŞIMASI AZALACAK

Kira sözleşmelerinin merkezi bir dijital sistemde tutulması kamu işlemlerini de etkileyebilir. Kurumlar arasındaki elektronik bağlantıların geliştirilmesiyle vatandaşın aynı sözleşmeyi farklı işlemler için tekrar tekrar sunmasının önüne geçilmesi hedefleniyor. Bu yöntem, hem ev sahibi hem kiracı açısından zaman kaybını azaltabilecek. Bürokratik işlemlerin daha az belgeyle tamamlanması da sistemden beklenen sonuçlar arasında bulunuyor.

72 BİNİ AŞKIN SÖZLEŞME DİJİTAL ORTAMDA ONAYLANDI

Mevcut uygulamanın kullanım rakamları da giderek yükseliyor. Açıklanan verilere göre e-Devlet üzerinden onaylanan kira sözleşmesi sayısı 72 bin 581’e ulaştı. Elektronik kira sözleşmesi hizmetinin Türkiye’nin 81 ilinde kullanıldığı bildirildi. Bu tablo, zorunlu uygulama başlamadan önce sistemin ülke çapında kullanılmaya başlandığını gösteriyor.

VATANDAŞ İÇİN EK ÜCRET ÖNGÖRÜLMÜYOR

Elektronik kira sözleşmesi sisteminin vatandaşlara ilave bir maliyet oluşturmadan kullanılabilmesi esas alınıyor. Hazine ve Maliye Bakanlığı, işlemlerin mekândan bağımsız şekilde daha hızlı tamamlanmasını amaçlıyor. Kullanıcıların sistemi daha kolay kullanabilmesi için e-Devlet içerisinde yönlendirme ve bilgilendirme içerikleri de bulunuyor. Bakanlık teknik altyapının geliştirilmesine yönelik çalışmalarını sürdürüyor.

EN ÖNEMLİ AYRINTI: ZORUNLULUK HENÜZ BAŞLAMADI

Gündeme gelen çalışma, mevcut kira sözleşmelerinin bugün itibarıyla e-Devlet üzerinden yapılmasının zorunlu olduğu anlamına gelmiyor. Bakanlık bütün kira sözleşmelerini kapsayacak bir zorunluluk üzerinde çalışıyor ancak uygulamanın başlangıç tarihi ve ayrıntılı şartları henüz duyurulmadı. Bu nedenle vatandaşların şu anda “kağıt sözleşmeler geçersiz oldu” şeklinde bir değerlendirme yapması doğru değil. Yeni dönemin kapsamı, hazırlanacak düzenlemenin tamamlanmasının ardından kesinleşecek.