Bakanlık dışı deneme sınavları yasaklandı

Millî Eğitim Bakanlığı, 2026-2027 eğitim ve öğretim yılı öncesinde milyonlarca öğrenci, veli ve öğretmeni ilgilendiren yeni genelgeyi yayımladı. Bakan Yusuf Tekin imzasıyla 81 ile gönderilen genelgenin en dikkat çeken maddelerinden biri, okullarda yapılan deneme ve tarama sınavlarına ilişkin oldu. Bakanlığın belirlediği ortak sınavlar ve hazırladığı ölçme-değerlendirme araçlarının dışındaki sınav niteliğindeki uygulamalara okullarda izin verilmeyecek. Öğrencileri birbirleriyle yarıştıran, sıralamaya tabi tutan veya velilere ek mali yük getiren deneme sınavları da bu kapsamda değerlendirilecek. Yeni eğitim öğretim yılı ise 14 Eylül 2026 Pazartesi günü başlayacak.

BAKANLIK DIŞINDAKİ DENEME SINAVLARINA İZİN YOK

MEB’in yayımladığı genelgeye göre tüm eğitim kademelerinde ölçme ve değerlendirme süreçleri Bakanlığın belirlediği esaslara göre yürütülecek. Bakanlık tarafından belirlenen ortak sınavların ve hazırlanan ölçme araçlarının dışında il, ilçe, okul veya sınıf genelinde deneme sınavları düzenlenemeyecek. Karar yalnızca belirli sınıfları değil, Bakanlığa bağlı eğitim kurumlarındaki bütün eğitim kademelerini kapsayacak. Öğrencilerin birbirleriyle yarıştırılmasına veya başarı sıralamasına tabi tutulmasına yönelik sınav uygulamalarına da izin verilmeyecek. Böylece okullarda Bakanlık dışında hazırlanan deneme sınavlarının uygulanmasının önüne geçilecek.

ÖZEL YAYINEVLERİNİN SINAVLARI DA KAPSAMDA

Düzenleme yalnızca okulların kendi hazırladığı sınavlarla sınırlı olmayacak. Özel yayınevleri, şirketler, kişiler veya farklı kuruluşlar tarafından hazırlanan deneme ve tarama sınavları da aynı kapsamda değerlendirilecek. Bu kuruluşların hazırladığı sınavların okullarda uygulanmasına izin verilmeyecek. Bakanlık, adı veya niteliği ne olursa olsun kendi ölçme ve değerlendirme politikalarıyla örtüşmeyen sınav uygulamalarının eğitim kurumlarına girmesini istemiyor. Dolayısıyla özel yayınevlerinin Türkiye genelinde veya okul bazında düzenlediği ücretli deneme sınavları da yeni eğitim yılında okullarda yapılamayacak.

ÖĞRENCİLERE DENEME SINAVI SATILAMAYACAK

Genelgedeki önemli ayrıntılardan biri de deneme sınavlarının öğrencilere satın aldırılmasının önüne geçilmesi oldu. MEB, Bakanlık dışında hazırlanan deneme, tarama ve benzeri sınavların öğrencilere okul aracılığıyla satın aldırılmasına izin vermeyecek. Düzenlemenin gerekçelerinden biri, velilerin eğitim sürecinde ilave mali yüklerle karşı karşıya bırakılmaması olarak gösterildi. Bakanlık ayrıca ücretsiz dağıtılan kaynakların dışında materyallerin okullarda kullandırılmaması yönündeki uygulamanın da sürdürüleceğini açıkladı. Böylece okul üzerinden veli ve öğrencilerin belirli yayınevleri veya ticari ürünlere yönlendirilmesinin önlenmesi hedefleniyor.

ÖĞRENCİLERİ YARIŞTIRAN SINAVLARA SINIRLAMA

Bakanlık kararında yalnızca sınavların kim tarafından hazırlandığına değil, sınavların öğrenci üzerindeki etkisine de dikkat çekildi. Öğrencileri birbirleriyle yarıştıran ve sıralamaya tabi tutan uygulamalar yeni dönemde okullarda yapılamayacak. Akademik başarının tek başına sürekli deneme sınavları ve sıralamalar üzerinden değerlendirilmesinin öğrencilerin sosyal ve duygusal gelişimleri üzerinde olumsuz sonuçlar doğurabileceği yaklaşımı genelgede öne çıktı. MEB, ölçme ve değerlendirmenin kendi belirlediği politika ve araçlar üzerinden yürütülmesini istiyor. Bakanlık dışında organize edilen ve sınav niteliği taşıyan uygulamalara bu nedenle açık bir sınırlama getirildi.

HAZIR BULUNUŞLUK VE TARAMA SINAVLARI DA YASAK KAPSAMINDA

Yeni düzenleme kamuoyunda yalnızca “deneme sınavı yasağı” olarak gündeme gelse de kapsam bundan daha geniş tutuldu. Bakanlık; hazır bulunuşluk uygulaması, tarama sınavı ve benzeri sınav niteliğindeki çalışmaların da aynı esaslara tabi olacağını açıkladı. İl, ilçe, okul veya sınıf genelinde öğrencileri sıralamaya sokan bu tür uygulamalara izin verilmeyecek. Uygulamanın adına farklı bir ifade verilmesi de yasağın dışında kalmasını sağlamayacak. MEB, Bakanlık dışında hazırlanmış ve organize edilmiş sınav niteliğindeki hiçbir uygulamanın okullarda yapılmasına izin verilmeyeceğini açık şekilde bildirdi.

CEP TELEFONU UYGULAMASI DEVAM EDECEK

Genelgede öğrencilerin cep telefonu kullanımına ilişkin mevcut uygulamanın yeni eğitim yılında da devam edeceği belirtildi. Öğrencilerin sınıf içerisinde cep telefonu bulundurmamalarına yönelik uygulama sürdürülecek. Bakanlık, öğrencilerin dijital bağımlılık konusunda bilinçlendirilmesi ve dijital teknolojileri doğru kullanmasına yönelik rehberlik çalışmalarına da ağırlık verilmesini istedi. Öğretmenlerin de sınıf içerisinde cep telefonu kullanmaması gerektiği genelgede açıkça belirtildi. Ödev ve öğrenci bilgilendirmelerinde ise Bakanlığın belirlediği dijital platformların dışındaki uygulamaların kullanımından kaçınılacak.

OKUL KAYITLARINDA PARA TALEP EDİLEMEYECEK

MEB, yeni eğitim yılı için okul kayıtları konusunda da velileri yakından ilgilendiren önemli bir hatırlatma yaptı. Öğrenci kayıtlarının e-Okul üzerinden elektronik ortamda otomatik olarak gerçekleştirileceği belirtildi. Bu nedenle velilerin kayıt işlemi için ayrıca okul idaresiyle görüşmesine gerek bulunmayacak. Okullarda kayıt parası veya başka bir isim altında zorunlu ücret talep edilmesine izin verilmeyecek. Velilerden kayıtla bağlantılı ücret talep edildiğine ilişkin şikâyetlerin ise millî eğitim birimleri tarafından takip edilerek gerekli işlemlerin yapılacağı açıklandı.

OKULLAR 14 EYLÜL’DE AÇILACAK

2026-2027 eğitim ve öğretim yılında öğrenciler 14 Eylül 2026 Pazartesi günü ders başı yapacak. Yeni dönem başlamadan önce okulların fiziki güvenliği, öğrenci giriş ve çıkışları ile acil durum planları yeniden gözden geçirilecek. Okullara veli ziyaretlerinin de ülke genelinde Okul Randevu Sistemi üzerinden gerçekleştirilmesi öngörülüyor. Velilerin randevusuz ziyaretlerine ve öğrencinin velisi ya da vasisi olmayan kişilerin okullara girişine izin verilmeyecek. MEB’in yayımladığı genelgeyle deneme sınavlarından cep telefonu kullanımına, okul güvenliğinden kayıt ücretlerine kadar birçok konuda 2026-2027 eğitim yılı için uygulanacak kurallar netleştirildi.