Erken seçim mi geliyor ?

Ekonomi yönetiminin sıkı para politikasında bazı alanlarda esnemeye hazırlanabileceğine yönelik iddialar Ankara ve piyasa çevrelerinde yeni bir tartışma başlattı. KOBİ’lerin finansmana erişiminin kolaylaştırılması, Türk lirasının mevcut değerlenme politikasının yeniden ele alınması ve piyasa faizlerinin Merkez Bankası’nın yüzde 37 seviyesindeki politika faizine yaklaştırılması olasılığı öne çıkan başlıklar arasında yer aldı. Henüz resmi bir karar açıklanmamasına rağmen söz konusu beklentiler, ekonomi politikalarında yeni bir döneme girilip girilmediği sorusunu gündeme taşıdı. Bazı ekonomistler olası değişikliklerin ekonomik aktiviteyi desteklemeye yönelik olabileceğini değerlendirirken, bazı isimler ise süreci seçim öncesi politikalara geçiş işareti olarak yorumladı.

EKONOMİ YÖNETİMİNDE “KALİBRASYON” BEKLENTİSİ

Ekonomi yönetiminin uzun süredir uyguladığı sıkı para politikasında tamamen yön değiştirmek yerine bazı alanlarda ayarlamaya gitmesinin değerlendirildiği öne sürüldü. Bu kapsamda özellikle reel sektörün finansmana erişiminde yaşadığı sıkıntıların hafifletilmesinin gündeme gelebileceği belirtiliyor. Kredi maliyetlerinin yüksek seyretmesi ve işletmelerin işletme sermayesine ulaşmakta zorlanması, ekonomi çevrelerinin son dönemde en fazla üzerinde durduğu konular arasında bulunuyor. Gündemde olduğu belirtilen düzenlemelerin temel amacının üretim ve ticaret üzerindeki finansman baskısını azaltmak olduğu değerlendiriliyor. Ancak ekonomi yönetiminden iddiaları doğrulayan kapsamlı bir resmi açıklama henüz gelmiş değil.

KOBİ KREDİLERİNDE YENİ DÖNEM İDDİASI

Olası değişikliklerin en önemli ayağını küçük ve orta ölçekli işletmelere kullandırılan kredilerin oluşturabileceği belirtiliyor. KOBİ’lerin yüksek faizler ve kredi koşulları nedeniyle finansman bulmakta zorlanması, özellikle üretim yapan şirketlerin nakit akışını olumsuz etkiliyor. Kredilere erişimin kolaylaştırılması durumunda işletmelerin yatırım, stok ve işletme sermayesi ihtiyaçlarını daha rahat karşılayabileceği değerlendiriliyor. Böyle bir adımın iç piyasadaki ekonomik hareketliliği artırması mümkün olmakla birlikte kredi genişlemesinin enflasyon üzerindeki etkisi de yakından izlenecek. Bu nedenle olası düzenlemenin kapsamı ve hangi sektörlere uygulanacağı ekonomi politikası açısından belirleyici olacak.

“DEĞERLİ TL” POLİTİKASINDA DEĞİŞİKLİK TARTIŞMASI

Gündeme gelen bir diğer önemli başlık ise Türk lirasının reel olarak değerlenmesini destekleyen mevcut kur politikasının yeniden değerlendirilmesi ihtimali oldu. İhracatçı şirketler uzun süredir üretim maliyetlerindeki artışla döviz kurundaki yükseliş arasındaki farkın rekabet güçlerini azalttığını dile getiriyor. Kur artışının kontrollü biçimde hızlanması halinde ihracatçıların fiyatlama konusunda daha fazla hareket alanına kavuşabileceği belirtiliyor. Buna karşılık döviz kurunda daha hızlı yükseliş yaşanmasının ithalat maliyetleri ve enflasyon üzerinde yeni baskılar oluşturabileceği değerlendiriliyor. Bu nedenle kur politikasında atılabilecek herhangi bir adımın fiyat istikrarı ile ihracatçıların rekabet gücü arasındaki denge gözetilerek şekillendirilmesi bekleniyor.

PİYASA FAİZLERİNDE YÜZDE 37 SEVİYESİ GÜNDEMDE

Tartışmaların üçüncü ayağında piyasalarda oluşan kredi ve mevduat faizleri ile Merkez Bankası’nın politika faizi arasındaki fark bulunuyor. Piyasa faizlerinin yüzde 37 seviyesindeki politika faizine daha fazla yaklaşmasının hedeflenebileceği iddia ediliyor. Böyle bir gelişme kredi maliyetlerinin mevcut seviyelere göre aşağı yönlü hareket etmesine ve finansman koşullarının kısmen rahatlamasına yol açabilir. Ancak faizlerde hızlı bir gevşemenin iç talebi yeniden güçlendirmesi halinde enflasyonla mücadele sürecinin zorlaşabileceğine yönelik değerlendirmeler de bulunuyor. Bu nedenle faiz tarafında olası bir değişikliğin Merkez Bankası’nın enflasyon görünümüne ilişkin değerlendirmeleriyle birlikte ilerlemesi önem taşıyor.

EKONOMİSTLERİN DİKKATİNİ “SEÇİM EKONOMİSİ” İHTİMALİ ÇEKTİ

Ekonomist Altuğ Özaslan, kurda enflasyona paralel ölçüde yükselişe izin verilmesi ihtimalini siyasi takvim açısından dikkatle izlediğini belirtti. Özaslan’a göre bu yönde kapsamlı bir politika değişikliği yapılması, ekonomi yönetiminin önceliklerinin değişmeye başladığı şeklinde değerlendirilebilir. Özellikle kredi koşullarının gevşetilmesiyle kur politikasındaki esnemenin aynı dönemde gerçekleşmesi seçim tartışmalarının güçlenmesine yol açabilir. Bununla birlikte gündemde bulunan iddiaların tek başına erken seçim kararı anlamına gelmediğinin altını çizmek gerekiyor. Erken seçime ilişkin siyasi bir karar veya resmi takvim bulunmadığı için yapılan değerlendirmeler şu aşamada ekonomi politikalarından çıkarılan yorumlarla sınırlı.

KUR POLİTİKASININ SÜRESİ DE TARTIŞILIYOR

Karadeniz Teknik Üniversitesi’nden Prof. Dr. Yakup Küçükkale ise gündeme gelen ekonomi politikası değişikliklerinin zamanlama bakımından değerlendirilebileceğini düşünüyor. Küçükkale, uzun süre devam eden kontrollü kur politikasının ekonomi üzerindeki etkilerinin yeniden ele alınması gerektiği görüşünde. Mevcut uygulamanın benzer kur rejimleri için ekonomi literatüründe öngörülen sürelerin üzerine çıktığını belirten ekonomist, yeni bir dengelemenin faydalı olabileceğini değerlendiriyor. Kur, kredi ve faiz politikalarının birlikte ele alınması halinde ekonomi yönetiminin hem üretim hem de fiyat istikrarı açısından yeni bir denge kurmaya çalışabileceği belirtiliyor. Önümüzdeki dönemde Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Merkez Bankası’ndan gelecek açıklamalar, iddiaların gerçek bir politika değişikliğine dönüşüp dönüşmeyeceğini gösterecek.