Vize randevularında “BOT” operasyonu

İstanbul merkezli 6 ilde vize randevu sistemlerine bot yazılımlarla müdahale ederek randevuları toplu şekilde aldığı ve daha sonra yüksek ücretlerle sattığı belirlenen yapılara yönelik geniş çaplı operasyon gerçekleştirildi. İstanbul, Ankara, Antalya, Balıkesir, Bursa ve İzmir’de 63 adrese düzenlenen eş zamanlı baskınlarda 49 şüpheli hakkında işlem yapıldı. Soruşturma kapsamında incelenen şirket hesaplarında 2,8 milyar lirayı aşan para hareketi tespit edilirken, vize randevularının 300 ila 500 euro, acil taleplerde ise 1.000 euroya kadar çıkan ücretlerle satıldığı belirlendi.

VİZE RANDEVULARINA YÖNELİK GENİŞ ÇAPLI SORUŞTURMA

Vize başvurularında uzun süredir yaşanan randevu sorunlarıyla ilgili yürütülen çalışmalar önemli bir operasyona dönüştü. İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı koordinesindeki soruşturmada, bazı vize danışmanlık şirketlerinin çalışma yöntemleri incelemeye alındı. Yapılan teknik ve mali incelemelerde çevrim içi randevu sistemlerinin normal işleyişini etkileyen yöntemler kullanıldığı tespit edildi. Şüphelilerin özellikle randevuların erişime açıldığı anlarda otomatik işlemler gerçekleştirdiği belirlendi. Soruşturma, bu yöntemle oluşturulduğu belirtilen ekonomik yapının ve bağlantılarının ortaya çıkarılmasına yönelik genişletildi.

BOT YAZILIMLARLA RANDEVULAR TOPLU ŞEKİLDE ALINDI

Soruşturmanın merkezinde vize randevularını otomatik olarak alan bot yazılımların bulunduğu belirtildi. Şüphelilerin konsolosluklar ile yetkili aracı kurumların çevrim içi sistemlerindeki boşlukları yazılım aracılığıyla takip ettiği tespit edildi. Yeni randevular sisteme açıldığı anda otomatik işlemlerle çok sayıda randevunun kısa sürede alındığı belirlendi. Bu yöntem nedeniyle bireysel kullanıcıların sisteme girerek uygun tarih bulma imkanının ciddi biçimde kısıtlandığı değerlendirildi. Yetkililer, sistemin vatandaşların doğrudan başvuru yapmasını zorlaştıracak biçimde kullanıldığı üzerinde duruyor.

RANDEVULAR KARABORSAYA DÜŞÜRÜLDÜ

Toplu şekilde alınan randevuların daha sonra ücret karşılığında başvuru sahiplerine sunulduğu tespit edildi. Soruşturmadaki bulgulara göre standart işlemlerde talep edilen rakamların 300 ila 500 euro arasında değiştiği belirlendi. Acil vize randevusu isteyen kişilerden ise 1.000 euroya kadar ücret talep edildiği kaydedildi. Böylece normal şartlarda başvuru sistemi üzerinden alınması gereken randevuların ticari kazanç aracına dönüştürüldüğü değerlendirildi. Soruşturmanın mali boyutunda bu yöntemle elde edildiği düşünülen gelirlerin izinin sürülmesine başlandı.

“DANIŞMANLIK” VE “HİZMET BEDELİ” ADI ALTINDA ÜCRET

Şüphelilerin vatandaşlardan tahsil ettikleri paraları farklı hizmet kalemleri üzerinden gösterdiği belirlendi. Ödemelerin bir bölümünün yazılım, danışmanlık veya hizmet bedeli adı altında alındığı tespit edildi. Bu yöntemle randevuya erişmek isteyen vatandaşlardan normal başvuru masraflarının dışında yüksek miktarlarda para toplandığı değerlendiriliyor. Bazı işlemlerde vaat edilen hizmetin yerine getirilmemesine rağmen alınan ücretlerin geri ödenmediği de soruşturma dosyasına yansıdı. Savcılık, şirketlerin sunduğu hizmetlerle tahsil edilen paralar arasındaki bağlantıları ayrıntılı şekilde inceliyor.

2,8 MİLYAR LİRAYI AŞAN PARA HAREKETİ TESPİT EDİLDİ

Operasyonun en dikkat çekici ayrıntılarından biri şüpheli şirketlerin mali hesaplarında ortaya çıktı. Soruşturma kapsamında incelenen hesaplarda toplam 2,8 milyar lirayı aşan para hareketi belirlendi. Yetkililer bu hareketlerin kaynağını, hangi işlemlerden oluştuğunu ve kimler arasında gerçekleştirildiğini araştırıyor. Mali incelemenin soruşturmanın kapsamını ve olası bağlantıları ortaya çıkarması açısından kritik önem taşıdığı değerlendiriliyor. Hesaplardaki para trafiği ile vize danışmanlığı faaliyetleri arasındaki ilişkinin ayrıntılı şekilde incelenmesi bekleniyor.

KİŞİSEL VERİLER DE İNCELEME ALTINDA

Soruşturma yalnızca randevular ve para hareketleriyle sınırlı kalmadı. Vize başvurusu yapan kişilere ait bazı kişisel bilgilerin özel dijital sistemlere aktarıldığı da belirlendi. Bu verilerin hangi amaçlarla toplandığı ve kimlerin erişimine açıldığı araştırılıyor. Operasyonda ele geçirilen bilgisayar, telefon ve diğer dijital materyaller üzerinde incelemelerin sürdüğü bildirildi. Dijital incelemeler sonucunda sistemin çalışma biçimi ve kişisel verilerin kullanımına ilişkin yeni bulgulara ulaşılması bekleniyor.

6 İLDE 63 ADRESE EŞ ZAMANLI BASKIN

Soruşturma kapsamında operasyon için İstanbul merkezli geniş bir çalışma gerçekleştirildi. İstanbul’un yanı sıra Ankara, Antalya, Balıkesir, Bursa ve İzmir’de belirlenen adreslere eş zamanlı baskınlar düzenlendi. Operasyonların toplam 63 adrese yönelik gerçekleştirildiği açıklandı. İstanbul İl Jandarma Komutanlığı ekiplerinin yürüttüğü çalışmada şüphelilere ait iş yerleri ve bağlantılı adreslerde aramalar yapıldı. Ele geçirilen belge ve dijital materyaller soruşturma dosyasına dahil edildi.

49 ŞÜPHELİ HAKKINDA İŞLEM YAPILDI

Altı ili kapsayan operasyon sonucunda 49 şüpheli hakkında gözaltı ve adli işlem süreci uygulandı. Şüphelilerin vize danışmanlığı faaliyetlerindeki rolleri ayrı ayrı araştırılıyor. Soruşturma birimleri özellikle bot yazılımların kimler tarafından kullanıldığı ve sistemin nasıl organize edildiği üzerinde duruyor. Şirketler arasındaki olası bağlantılar da mali ve dijital kayıtlar üzerinden inceleniyor. Şüphelilerin ifade ve delil incelemelerinin ardından haklarındaki adli sürecin şekillenmesi bekleniyor.

VATANDAŞIN RANDEVUYA DOĞRUDAN ERİŞİMİ ZORLAŞTI

Soruşturmadaki tespitler, operasyonun doğrudan vatandaşların yaşadığı vize randevusu sorunlarıyla bağlantısını ortaya koydu. Bot sistemlerinin randevuları çok kısa süre içerisinde toplaması nedeniyle bireysel başvuruların uygun tarih bulmakta zorlandığı değerlendirildi. Bu durum vatandaşları ücretli aracılık hizmetlerine yönelten bir ortam oluşturdu. Randevu bulamayan kişilerin seyahat planları da yaşanan süreçten doğrudan etkilendi. Yetkililerin üzerinde durduğu temel konulardan biri, ücretsiz veya standart yollarla erişilebilecek randevuların ticari bir piyasaya dönüştürülmesi oldu.

VİZE RANDEVUSU SORUNU DAHA ÖNCE TBMM’YE TAŞINDI

Türkiye’den yapılan vize başvurularında yaşanan randevu sıkıntıları daha önce de kamuoyunun gündemine gelmişti. Özellikle bazı Avrupa ülkeleri için uygun randevu tarihi bulunamaması vatandaşlardan yoğun şikâyet alınmasına neden olmuştu. Sorun ve bot yazılımların kullanıldığı yönündeki iddialar TBMM gündemine kadar taşındı. Vize danışmanlığı alanında faaliyet gösteren bazı şirketler hakkında incelemeler başlatıldığı da daha önce açıklanmıştı. Son operasyon, uzun süredir tartışılan randevu sistemindeki sorunların adli soruşturma boyutunu ortaya çıkardı.

7 DANIŞMANLIK ŞİRKETİ DAHA ÖNCE İNCELEMEYE ALINDI

Vize danışmanlığı sektöründeki uygulamalar Ticaret Bakanlığı tarafından da mercek altına alınmıştı. Ticaret Bakanı Ömer Bolat, 7 danışmanlık şirketinin incelemeye alındığını açıklamıştı. Bu çalışmaların odağında tüketicilere sunulan hizmetler ve şirketlerin uyguladığı yöntemler bulunuyordu. Son soruşturmayla birlikte sektördeki bot kullanımı ve yüksek ücret talepleri yeniden gündemin ilk sıralarına taşındı. Adli ve idari incelemelerin sektördeki uygulamalar üzerinde önemli sonuçlar doğurabileceği değerlendiriliyor.

VİZE BAŞVURULARINDAKİ DÜŞÜŞ DE DİKKAT ÇEKMİŞTİ

Randevu bulma konusunda yaşanan sıkıntılar yalnızca başvuru sahiplerinin şikâyetleriyle sınırlı kalmadı. Türkiye Seyahat Acentaları Birliği verilerinde bazı ülkelere yönelik vize başvurularında düşüş yaşandığı ortaya konulmuştu. Özellikle İtalya ve Fransa gibi yoğun talep gören ülkeler için randevu erişimindeki problemlerin başvuru sayılarını etkilediği belirtilmişti. Randevu sistemlerinin botlarla toplu biçimde kullanıldığına ilişkin tespitler, yaşanan sorunun nedenlerinden birine ilişkin önemli bulgular ortaya koydu. Operasyonun ardından randevu sistemlerindeki benzer uygulamalara yönelik denetimlerin nasıl şekilleneceği de yakından izlenecek.

SORUŞTURMADA DİJİTAL VE MALİ İNCELEME SÜRÜYOR

Operasyon gerçekleştirilmiş olsa da soruşturmanın delil inceleme aşaması devam ediyor. Adreslerde ele geçirilen dijital materyaller üzerinde teknik çalışmalar yürütülüyor. Şirketlerin banka hesaplarındaki milyarlarca liralık hareketlerin kaynağı ve bağlantıları da mali yönden araştırılıyor. İncelemeler sonucunda yeni şüphelilerin veya bağlantılı şirketlerin tespit edilip edilmeyeceği soruşturmanın ilerleyen aşamalarında ortaya çıkacak. Elde edilecek yeni deliller, dosyanın kapsamının genişleyip genişlemeyeceği konusunda belirleyici olacak.

Vize randevularına yönelik operasyon, uzun süredir vatandaşların karşı karşıya kaldığı randevu bulamama sorununun arkasındaki iddia edilen yöntemleri adli soruşturmanın merkezine taşıdı. Bot yazılımlarla randevuların toplu şekilde alınması, bunların yüzlerce euro karşılığında satılması ve şirket hesaplarında 2,8 milyar lirayı aşan para hareketinin belirlenmesi dosyanın dikkat çeken başlıklarını oluşturuyor. Altı ilde gerçekleştirilen operasyonla 49 şüpheli hakkında işlem yapılırken, ele geçirilen dijital veriler ve mali kayıtlar üzerindeki incelemeler sürüyor. Soruşturmanın bundan sonraki aşamasında şirketlerin para trafiğinin yanı sıra kişisel verilerin nasıl kullanıldığı ve bot sistemlerinin nasıl işletildiğinin ayrıntılı biçimde ortaya çıkarılması bekleniyor. Dosyadan çıkacak yeni sonuçlar, Türkiye’de vize danışmanlığı ve randevu aracılığı alanındaki denetimlerin geleceği açısından da önem taşıyor.