Savaşın kazananı Kim Joung Un

Rusya-Ukrayna savaşı uzarken, Kuzey Kore ile Rusya arasındaki askeri iş birliği Pyongyang yönetimine önemli bir ekonomik kaynak sağlamış olabilir. Bloomberg Economics’in hesaplamasına göre Kuzey Kore, 2022-2025 döneminde 22 milyar dolara kadar döviz geliri elde etti. Bu paranın yaklaşık 14 milyar dolarlık bölümünün Rusya’ya sağlanan askeri destekten geldiği tahmin ediliyor.

Uluslararası yaptırımlar nedeniyle ekonomik hareket alanı daralan Kuzey Kore, Rusya-Ukrayna savaşıyla birlikte Moskova ile geliştirdiği ilişkilerden önemli bir gelir elde etmeye başladı. Bloomberg Economics tarafından hazırlanan analiz, Pyongyang’ın son üç yıllık dönemde önceki yıllara kıyasla çok daha yüksek miktarda dövize ulaşmış olabileceğini ortaya koydu.

Analize göre 2022 ile 2025 arasındaki dönemde Kuzey Kore’nin toplam döviz kazancı 22 milyar dolara kadar çıkmış olabilir. Bu rakamın yaklaşık 14 milyar dolarlık kısmının Rusya ile yürütülen askeri iş birliği kapsamında elde edildiği tahmin ediliyor.

Kuzey Kore’nin Moskova’ya özellikle topçu mühimmatı ve çeşitli askeri sistemler sağladığı, ayrıca Rusya’ya asker gönderdiği yönündeki değerlendirmeler uzun süredir uluslararası kamuoyunun gündeminde. Pyongyang açısından savaşın yarattığı ihtiyaç, yıllardır yaptırımlarla mücadele eden ülke için önemli bir döviz kaynağı oluşturmuş görünüyor.

Bloomberg Economics’in hesaplamasında askeri gelirlerin yanı sıra Çin ile ticaret, yurt dışında çalışan Kuzey Kore vatandaşları, bilişim faaliyetleri ve farklı ihracat kanallarından sağlanan kaynaklar da dikkate alınıyor.

Ortaya çıkan tablo, savaşın yalnızca cephedeki askeri dengeleri değil, Kuzey Kore gibi ülkelerin ekonomik imkanlarını da değiştirdiğini gösteriyor. Pyongyang’ın bu kaynakları özellikle nükleer ve füze programlarının geliştirilmesinde kullanması ise bölgesel güvenlik açısından dikkat çekici bir sonuç ortaya çıkarıyor.

Pyongyang’ın döviz kaynaklarında dikkat çekici artış

Kuzey Kore’nin son yıllarda elde ettiği dış kaynaklarda önemli bir yükseliş yaşandığı tahmin ediliyor. Bloomberg Economics, 2022-2025 arasındaki toplam döviz gelirinin 22 milyar dolara kadar ulaşmış olabileceğini hesaplıyor. Bu rakam, önceki dört yıllık döneme ilişkin tahminlerle karşılaştırıldığında yaklaşık dört katlık bir artış anlamına geliyor. Pyongyang açısından bu büyüklükte bir döviz akışı, yaptırımlar nedeniyle sınırlanan ekonomik imkanlar düşünüldüğünde oldukça önemli. Ancak söz konusu rakamın resmi bir Kuzey Kore bilançosu değil, mevcut veriler üzerinden oluşturulmuş bir tahmin olduğu unutulmamalı.

En büyük kaynak Rusya ile askeri iş birliği

Kuzey Kore’nin gelirlerindeki yükselişin merkezinde Rusya ile geliştirilen askeri ilişkiler bulunuyor. Moskova’nın Ukrayna savaşı nedeniyle yüksek miktarda mühimmat ve askeri malzemeye ihtiyaç duyması, Pyongyang’ın sahip olduğu üretim kapasitesini daha değerli hale getirdi. Bloomberg Economics, Kuzey Kore’nin Rusya’ya sağladığı askeri desteğin ülkeye 14 milyar doların üzerinde gelir kazandırmış olabileceğini hesaplıyor. Bu rakam toplam döviz gelirinin önemli bir bölümünü oluşturuyor. Böylece iki ülke arasındaki askeri iş birliği, Pyongyang için aynı zamanda önemli bir ekonomik kanal haline gelmiş durumda.

Mühimmat ticareti hesabın en büyük kalemini oluşturuyor

Kuzey Kore’nin Rusya’ya sağladığı askeri ürünler arasında topçu mühimmatı başı çekiyor. Bloomberg Economics’in tahmininde bu kalemin yaklaşık 9,1 milyar dolarlık ekonomik değer oluşturduğu belirtiliyor. Ağır topçu sistemleri için yaklaşık 2,3 milyar dolarlık, balistik füzeler için ise yaklaşık 1,2 milyar dolarlık değer hesaplanıyor. Rusya’ya gönderilen askerlerin de yaklaşık 849 milyon dolarlık bir ekonomik karşılık oluşturduğu tahmin ediliyor. Bu hesaplama, Pyongyang’ın Moskova’ya verdiği desteğin yalnızca silah sevkiyatından ibaret olmadığını ortaya koyuyor.

Kuzey Kore asker göndererek de gelir sağlıyor

Pyongyang’ın Rusya ile iş birliğinde insan gücü de önemli bir unsur haline geldi. Kuzey Kore’nin Rusya’ya asker gönderdiği ve bu personelin Ukrayna savaşının farklı aşamalarında kullanıldığına ilişkin uluslararası değerlendirmeler bulunuyor. Bloomberg Economics, asker gönderilmesinin de Kuzey Kore açısından ekonomik bir karşılığı olduğunu hesaplıyor. Bu kalemin tahmini değeri yaklaşık 849 milyon dolar seviyesinde gösteriliyor. Böylece Kuzey Kore’nin Moskova’ya sağladığı destek, mühimmat ve askeri ekipmanın yanı sıra doğrudan personel katkısını da kapsıyor.

22 milyar dolarlık hesabın tamamı Moskova’dan gelmiyor

Kuzey Kore’nin üç yıllık dönemde elde ettiği tahmini döviz gelirinin tamamını Rusya ile ilişkiler açıklamıyor. Yaklaşık 8 milyar dolarlık bölümün farklı kaynaklardan sağlandığı değerlendiriliyor. Çin ile ticaret, yurt dışında çalışan Kuzey Korelilerin gelirleri ve bilişim hizmetleri bu kaynaklar arasında gösteriliyor. Ülkenin yasal ve yasa dışı bazı ihracat faaliyetlerinden elde ettiği gelirler de toplam hesaplamaya dahil ediliyor. Bu nedenle 22 milyar dolarlık rakamı doğrudan Rusya’nın Kuzey Kore’ye yaptığı ödeme olarak değerlendirmek doğru olmaz.

Çin ticareti Pyongyang için önemini koruyor

Kuzey Kore ekonomisinin dış dünyayla bağlantısında Çin önemli bir konumda bulunmaya devam ediyor. Pyongyang’ın ticari ilişkilerinin önemli bir bölümü Çin üzerinden yürütülüyor. Savaş sonrasında Rusya ile yakınlaşma hızlansa da Çin, Kuzey Kore açısından ekonomik açıdan vazgeçilmez ortaklardan biri olmayı sürdürüyor. Dolayısıyla Kuzey Kore’nin döviz gelirlerindeki yükseliş değerlendirilirken Moskova ile ilişkilerin yanı sıra Pekin ile ticaretin de hesaba katılması gerekiyor. Bu iki ülke arasındaki ekonomik bağlantılar, Pyongyang’ın yaptırımlar altında dış kaynak yaratmasında önemli rol oynuyor.

Siber faaliyetler de Pyongyang’ın gelir kapılarından biri

Kuzey Kore’nin dış kaynak elde ettiği alanlardan biri de siber faaliyetler olarak öne çıkıyor. Pyongyang bağlantılı hacker gruplarının özellikle kripto para piyasalarını hedef alan operasyonları uzun süredir uluslararası kuruluşların raporlarında yer alıyor. Bu faaliyetlerden elde edilen kaynakların ülkenin ekonomik ve askeri programlarına aktarıldığı yönünde değerlendirmeler bulunuyor. Dolayısıyla Kuzey Kore’nin döviz kaynakları yalnızca geleneksel ticaret ve askeri ihracattan oluşmuyor. Siber faaliyetler de yaptırımlar altındaki yönetimin alternatif finansman yöntemlerinden biri haline gelmiş durumda.

Savaş Kuzey Kore’nin stratejik değerini artırdı

Ukrayna’daki savaşın uzaması, Kuzey Kore’nin Rusya açısından taşıdığı önemi artırdı. Moskova’nın mühimmat ihtiyacının devam etmesi, Pyongyang’ın sahip olduğu üretim kapasitesini daha değerli hale getiriyor. Kuzey Kore ise karşılığında uzun süredir ulaşmakta zorlandığı döviz kaynaklarına ve çeşitli ekonomik imkanlara erişebiliyor. İki ülke arasındaki ilişki böylece karşılıklı ihtiyaçların şekillendirdiği daha kapsamlı bir ortaklığa dönüşüyor. Bu durum, savaşın Asya’daki aktörlerin ekonomik ve askeri hesaplarını da değiştirdiğini gösteriyor.

Kazançların nükleer programa aktarılması bekleniyor

Pyongyang yönetiminin elde ettiği kaynakları askeri kapasitesini geliştirmek için kullanması uluslararası kamuoyunda en fazla tartışılan konular arasında yer alıyor. Kuzey Kore, nükleer silah programını ve balistik füze çalışmalarını sürdürmeye devam ediyor. Ülke ayrıca son dönemde deniz gücünü geliştirmeye yönelik yeni projelerini de kamuoyuna duyurdu. Ekonomik kaynakların artması, bu projelerin finansman imkanlarını genişletebilir. Bu nedenle Kuzey Kore’nin Rusya ile ekonomik ve askeri yakınlaşması yalnızca iki ülke arasındaki ilişkiler açısından değil, Doğu Asya güvenliği açısından da önem taşıyor.

Kim Jong Un yönetimi için önemli bir finansman fırsatı

Kim Jong Un yönetimi, uzun yıllardır uluslararası yaptırımların oluşturduğu ekonomik baskıyla karşı karşıya. Buna rağmen son yıllarda farklı kanallardan döviz elde etme imkanlarını artırdığı görülüyor. Rusya ile askeri iş birliği bu kanalların en dikkat çekici olanlarından biri haline geldi. Savaşın devam etmesi halinde Moskova’nın Kuzey Kore’den aldığı desteğin ekonomik karşılığının daha da büyümesi ihtimali bulunuyor. Ancak elde edilen paranın ülke ekonomisinin tamamına ne ölçüde yansıdığı konusunda dışarıdan kesin bir değerlendirme yapmak mümkün değil.

Rusya-Kuzey Kore ilişkisi artık yalnızca diplomatik değil

Moskova ile Pyongyang arasındaki yakınlaşma son yıllarda askeri ve ekonomik boyutlarıyla daha belirgin hale geldi. Kuzey Kore’nin Rusya’ya mühimmat ve personel desteği sağladığına ilişkin değerlendirmeler, ilişkilerin geleneksel diplomatik temasların çok ötesine geçtiğini gösteriyor. Rusya tarafının da Pyongyang’a ekonomik ve askeri alanlarda çeşitli destekler sağladığı yönünde uluslararası değerlendirmeler bulunuyor. Böylece iki ülke arasında karşılıklı faydaya dayalı yeni bir ilişki modeli oluşuyor. Bu modelin savaş sonrasında da devam edip etmeyeceği ise bölgedeki gelişmelere bağlı olacak.

Savaşın faturası kadar kazananları da tartışılıyor

Rusya-Ukrayna savaşı milyonlarca insanı etkileyen ağır bir insani ve ekonomik tablo oluştururken, bazı ülkeler açısından yeni stratejik fırsatlar da ortaya çıkardı. Kuzey Kore’nin Rusya ile kurduğu askeri ortaklıktan elde ettiği tahmin edilen milyarlarca dolarlık gelir bu durumun en dikkat çekici örneklerinden biri. Pyongyang bu ilişki sayesinde ekonomik kaynak elde ederken Moskova da savaşta ihtiyaç duyduğu askeri desteğe ulaşabiliyor. Ancak bu alışverişin bölgesel silahlanmayı hızlandırması ve Kuzey Kore’nin askeri kapasitesini güçlendirmesi uluslararası güvenlik açısından yeni riskler yaratabilir. Bu nedenle Kuzey Kore’nin savaş ekonomisinden elde ettiği tahmini gelir, yalnızca ekonomik bir rakam değil, aynı zamanda küresel güvenlik dengelerini ilgilendiren bir gelişme olarak değerlendiriliyor.

Bloomberg Economics’in ortaya koyduğu tahmini rakamlar, Rusya-Ukrayna savaşının Kuzey Kore açısından beklenmedik ölçekte bir döviz kaynağı yaratmış olabileceğine işaret ediyor. Yaklaşık 22 milyar dolarlık toplam gelir tahmininin önemli bölümünün Rusya ile askeri iş birliğinden kaynaklanması, savaşın iki ülke arasındaki ilişkileri ne kadar değiştirdiğini gösteriyor. Ancak bu rakamların kesinleşmiş resmi gelir verileri değil, farklı kaynaklardan elde edilen bilgiler üzerinden yapılan hesaplamalar olduğu özellikle vurgulanmalı. Pyongyang’ın elde ettiği kaynakları nükleer, füze ve diğer askeri projelere yöneltmesi halinde savaşın etkileri Ukrayna sınırlarının çok daha uzağında hissedilebilir. Rusya ile Kuzey Kore arasındaki bu ekonomik ve askeri ortaklığın önümüzdeki dönemde ne kadar derinleşeceği, bölgesel güvenlik dengeleri açısından yakından izlenecek.