Yerebatan Sarnıcı Vakıflara Devredildi

İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nin mülkiyetinde bulunan tarihi Yerebatan Sarnıcı, Vakıflar Genel Müdürlüğü’ne devredildi. Kasım 2025’te yasalaşan tartışmalı “Vakıflar Kanunu” değişikliğiyle, sarnıcın ana gövdesi de İBB’den alındı. Belediye, yıllar süren restorasyon ve bakım yatırımlarının ardından gelen bu karara tepki gösteriyor.

İstanbul’un tarihi ve turistik simgelerinden Yerebatan Sarnıcı, uzun süredir süren mülkiyet tartışmalarının ardından resmen Vakıflar Genel Müdürlüğü’ne devredildi. Mart 2022’de başlayan süreç, sarnıcın giriş kısmının ve Talat Paşa Konağı’nın Tapu Müdürlüğü ve Vakıflar Bölge Müdürlüğü yazışmasıyla devredilmesiyle başlamıştı. İBB, devre karşı hukuki süreç başlatsa da, Kasım 2025’te TBMM’de kabul edilen “Vakıflar Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik” ile sarnıcın ana gövdesi de merkezi idareye geçmiş oldu. Belediye yetkilileri, yapıda son yıllarda yapılan restorasyon ve bakım çalışmalarının ardından alınan bu kararın haksız olduğunu belirtiyor.

Mülkiyet Transferinin Tarihçesi

Yerebatan Sarnıcı’nın mülkiyet devri süreci, Mart 2022’de sarnıcın giriş yapısı ve Talat Paşa Konağı ile başlamıştı. Tapu Müdürlüğü ile Vakıflar Bölge Müdürlüğü arasındaki yazışma sonucunda, mahkeme kararı olmadan sarnıç kısmen devredilmişti. Bu adım, İstanbul’daki tarihi yapıların merkezi idareye devri operasyonunun ilk halkasını oluşturdu.

Vakıflar Kanunu Değişikliği

Kasım 2025’te TBMM’de yasalaşan “Vakıflar Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik” teklifi, Yerebatan Sarnıcı’nın ana gövdesinin İBB’den alınmasına yasal zemin hazırladı. Kanun değişikliği, merkezi idarenin tarihi ve kültürel miras üzerindeki yetkilerini genişletirken, belediyelerin kontrolünü ciddi şekilde kısıtladı.

İBB’nin Hukuki Mücadelesi

İBB, mülkiyet devrine karşı hukuki süreç başlattı. Belediye yetkilileri, sarnıcın ana gövdesinin devri konusunda yasal haklarının korunmasını talep ederken, mahkemelerin kararları ve yasadaki değişiklikler sürecin sonucunu belirleyecek.

Tepkiler ve Kamuoyu

Sarnıcın devri, İstanbul kamuoyunda ve yerel siyasette büyük tartışmalara yol açtı. Belediye ve bazı kültür kuruluşları, restorasyon ve bakım yatırımlarının hemen ardından alınan bu karara tepki gösterdi ve sürecin şeffaf olmadığını belirtti.

İBB’nin Yaptığı Restorasyonlar

İBB, Yerebatan Sarnıcı’nda tarih boyunca en kapsamlı restorasyon çalışmalarını gerçekleştirdi. 1985-1987 yıllarında yapılan temizlik ve restorasyon sırasında dünyaca ünlü Medusa başları gün yüzüne çıkarıldı. 2020’li yıllarda yapılan bakım ve güçlendirme çalışmaları ise sarnıcın korunmasını sağladı.

Tarihi ve Kültürel Önemi

Yerebatan Sarnıcı, 6. yüzyılda Doğu Roma İmparatoru I. Justinianus tarafından yaptırıldı. 336 mermer sütunla inşa edilen yapı, hem mimari hem de kültürel açıdan İstanbul’un en önemli tarihi mekanlarından biri olarak kabul ediliyor. Sarnıcın korunması, UNESCO ve uluslararası kültürel miras bağlamında büyük önem taşıyor.

Galata ve Gezi Örneği

Yerebatan Sarnıcı’nın devri, daha önce Galata Kulesi ve Gezi Parkı gibi simge yapıların merkezi idareye devri sürecinin bir parçası olarak görülüyor. Bu operasyon, İstanbul’un tarihi ve kültürel mekanlarının yönetiminde merkezi idarenin yetkilerini artırıyor.

Turizm ve Ekonomik Etkiler

Sarnıcın mülkiyet değişikliği, turizm gelirleri ve kültürel etkinlikler açısından da etkili olabilir. İBB, ziyaretçi yönetimi ve etkinlik planlamasında söz sahibi iken, yeni yönetim farklı politikalar uygulayabilir. Bu durum hem yerel ekonomi hem de kültürel faaliyetleri etkileyebilir.

Talat Paşa Konağı ile Birlikte Devri

Sarnıcın girişinde bulunan tarihi Talat Paşa Konağı da devre dahil edildi. Konağın geçmişi ve mimarisi, İstanbul’un tarihsel dokusunu temsil ediyor ve mülkiyet değişikliği ile merkezi idareye geçti.

Yerel Siyasette Yankıları

Sarnıcın alınması, İstanbul siyaseti ve yerel yönetimler arasında da tartışmalara yol açtı. Belediye yetkilileri, bu tür devri işlemlerinin şeffaf yapılması gerektiğini vurgularken, muhalefet partileri sürecin eleştirisini yaptı.

Restorasyon ve Koruma Geleceği

İBB’nin yaptığı restorasyon ve güçlendirme çalışmaları sonrası, sarnıcın korunması artık merkezi idarenin sorumluluğunda olacak. Uzmanlar, bakım ve koruma politikalarının sürdürülebilir olması gerektiğini belirtiyor.

Uluslararası Perspektif

Yerebatan Sarnıcı, dünya kültürel mirası açısından büyük önem taşıyor. UNESCO ve uluslararası kültürel miras kurumları, mülkiyet değişikliklerini ve koruma politikalarını yakından takip ediyor. Yeni yönetim politikalarının uluslararası standartlara uygun olması bekleniyor.

Yerebatan Sarnıcı’nın İBB’den alınması, İstanbul’un tarihi yapılarına merkezi idarenin müdahalesini artıran bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor. Belediye tarafından yapılan kapsamlı restorasyonlar ve yılların birikimi, bu devrin ardından merkezi idarenin sorumluluğuna geçecek. Süreç, İstanbul’un kültürel miras politikaları ve yerel yönetim- merkezi idare ilişkileri açısından uzun vadeli etkiler yaratacak.