Trump: İran’la İş Yapanlara Ek Vergi

ABD Başkanı Donald Trump, İran’dan mal veya hizmet alan ülkelere ek gümrük vergisi uygulanmasını öngören kararnameyi imzaladı. 7 Şubat 2026’da yürürlüğe girecek karar, küresel ticarette yeni gerilimlerin kapısını aralarken Trump’ın İran’la müzakerelere dair verdiği mesajlar dikkat çekti.

ABD Başkanı Donald Trump’ın imzaladığı yeni kararname, İran’la ticari ilişkisi bulunan ülkeleri doğrudan etkileyecek nitelikte görülüyor. Karar, yalnızca İran’ı değil, İran’la dolaylı ya da doğrudan ekonomik bağ kuran tüm ülkeleri kapsaması açısından küresel yankı uyandırdı. Ek gümrük vergileriyle birlikte ticaret dengelerinde önemli değişiklikler yaşanabileceği değerlendiriliyor.

ABD’den İran’a Ekonomik Baskı Hamlesi

Trump yönetimi, İran’a yönelik ekonomik baskıyı artıracak yeni bir adım attı. İmzalanan kararname, askeri ya da diplomatik değil, doğrudan ticareti hedef alan bir yaptırım niteliği taşıyor. Bu hamlenin, İran’ın küresel ticaret ağını daraltmayı amaçladığı ifade ediliyor. Washington’un, ekonomik araçları dış politika unsuru olarak kullanmayı sürdürdüğü görülüyor.

İran’la İş Yapan Ülkeler Mercek Altında

Kararnameye göre, İran’dan doğrudan ya da dolaylı olarak mal veya hizmet alan ülkeler ABD’nin yakın takibine girecek. Bu ülkelerden ABD’ye ithal edilen ürünler ek vergilere tabi tutulabilecek. Böylece İran’la ticaret yapan ülkeler için maliyetlerin ciddi şekilde artması bekleniyor. Bu durumun, ülkelerin ticaret tercihlerini yeniden gözden geçirmesine yol açabileceği belirtiliyor.

Yüzde 25’e Varan Ek Gümrük Vergisi

Kararnamede, ek gümrük vergisinin oranına dair net bir üst sınır belirtilmezken, örnek olarak yüzde 25 oranı öne çıkıyor. Bu oranın, bazı sektörlerde daha da yukarı çekilebileceği ihtimali kulislerde konuşuluyor. Vergilerin ürün bazlı uygulanabileceği ifade ediliyor. Böyle bir artışın küresel piyasalarda fiyatlara yansıması bekleniyor.

Ticaret ve Dışişleri Bakanlıklarına Yetki

ABD Ticaret Bakanlığı ve Dışişleri Bakanlığı, İran’la ticari ilişkisi bulunan ülkelerin tespitinde birlikte çalışacak. Yapılacak analizler sonucunda hangi ülkelere ek vergi uygulanacağı belirlenecek. Bakanlıkların, Başkan’a düzenli rapor sunacağı ifade ediliyor. Nihai karar yetkisi ise doğrudan Başkan’a ait olacak.

Başkana Değişiklik Yetkisi Tanındı

İmzalanan kararnamede Trump’a geniş bir takdir yetkisi verildiği dikkat çekiyor. Başkan, İran’ın ya da ilgili ülkelerin atacağı adımlara göre kararnamede değişiklik yapabilecek. Bu durum, kararın esnek bir yapıya sahip olduğunu gösteriyor. Sürecin siyasi gelişmelere bağlı olarak şekillenmesi bekleniyor.

Kararname 7 Şubat 2026’da Yürürlükte

Beyaz Saray’dan yapılan bilgilendirmeye göre kararname, 7 Şubat 2026 itibarıyla resmen yürürlüğe girecek. Bu tarihe kadar ülkelerin pozisyonlarını gözden geçirmesi bekleniyor. Özellikle ABD ile yoğun ticaret yapan ülkelerin risk analizleri yaptığı ifade ediliyor. Küresel şirketler de olası etkiler için hazırlık sürecine girdi.

Küresel Ticarette Yeni Gerilim Riski

Uzmanlara göre kararname, küresel ticarette yeni bir gerilim dalgasını tetikleyebilir. İran’la enerji, ulaşım ve sanayi alanlarında iş yapan ülkeler için süreç daha karmaşık hale gelebilir. Ek vergilerin, tedarik zincirlerinde kırılmalara yol açabileceği belirtiliyor. Dünya piyasalarında belirsizlik algısının güçlendiği ifade ediliyor.

Trump’tan Saatler Sonra Dikkat Çeken Açıklama

Kararnameyi imzalamasının ardından Trump’ın İran’la görüşmelere ilişkin yaptığı açıklama dikkat çekti. Trump, müzakerelerin “çok iyi geçtiğini” belirterek tarafların önümüzdeki hafta yeniden bir araya geleceğini söyledi. Bu açıklama, sert karar ile yumuşak mesajın aynı gün gelmesi açısından çelişkili bulundu. Diplomatik denge arayışı olarak yorumlandı.

Yaptırım mı, Pazarlık Aracı mı?

Siyasi analistler, kararın sadece bir yaptırım değil, aynı zamanda pazarlık aracı olabileceğini dile getiriyor. Trump’ın geçmişte de benzer yöntemleri kullandığı hatırlatılıyor. Ekonomik baskı ile diplomatik müzakerenin eş zamanlı yürütüldüğü bir strateji izlendiği belirtiliyor. İran tarafının vereceği tepki merak konusu.

Enerji Piyasaları Alarmda

İran’ın enerji piyasalarındaki rolü nedeniyle kararname petrol ve doğalgaz fiyatlarını da etkileyebilir. İran’la enerji ticareti yapan ülkelerin yeni risklerle karşı karşıya kalabileceği ifade ediliyor. Bu durumun küresel enerji fiyatlarına yukarı yönlü baskı oluşturabileceği değerlendiriliyor. Piyasalar gelişmeleri yakından izliyor.

ABD İç Siyasetinde Yankıları

Trump’ın imzaladığı kararname, ABD iç siyasetinde de tartışma yarattı. Bazı çevreler kararı sert ve riskli bulurken, bazıları ise kararlı bir dış politika hamlesi olarak değerlendiriyor. Kararın seçim sürecine etkisi olabileceği yorumları yapılıyor. Trump’ın tabanına güçlü mesaj verdiği ifade ediliyor.

Uluslararası Tepkiler Bekleniyor

Kararnamenin yürürlüğe girmesiyle birlikte birçok ülkeden resmi açıklamaların gelmesi bekleniyor. Özellikle İran’la yoğun ticari ilişkileri bulunan ülkelerin Washington’la temas kuracağı öngörülüyor. Diplomatik trafik önümüzdeki günlerde hız kazanabilir. Uluslararası arenada yeni müzakere başlıkları oluşabilir.

Trump’ın İran’la iş yapan ülkelere yönelik ek gümrük vergisi kararı, küresel ticaret ve diplomasi açısından kritik bir dönemece işaret ediyor. Sert ekonomik baskı adımı ile müzakere mesajlarının aynı anda verilmesi, ABD’nin çok yönlü bir strateji izlediğini gösteriyor. Kararın etkileri yalnızca İran’la sınırlı kalmayacak, birçok ülkenin ticaret politikalarını yeniden şekillendirecek. Önümüzdeki süreçte atılacak diplomatik adımlar, bu kararın kalıcı mı yoksa geçici bir baskı unsuru mu olacağını belirleyecek.