Kentsel Dönüşümde Yeni Kural: Ya Yıkılacak Ya Satılacak

Kentsel dönüşüm sürecinde karar alma ve yıkım aşamalarını kökten değiştiren düzenleme Resmi Gazete’de yayımlandı. Yeni kurallara göre bir hak sahibinin talebiyle süreç başlayacak, çoğunluğa uymayanların payı devlet eliyle satılabilecek.
Kentsel Dönüşüm Başkanlığı tarafından 6306 sayılı Kanunun uygulama yönetmeliğinde yapılan değişiklikle, riskli yapıların dönüşüm süreci hızlandırıldı. Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren düzenleme, özellikle anlaşmazlık nedeniyle yıllarca bekleyen binalar için kritik sonuçlar doğuracak.
Bir Hak Sahibinin Talebi Süreci Başlatmaya Yetecek
Yeni düzenlemeyle birlikte riskli yapıların bulunduğu parsellerde, maliklerden yalnızca birinin talebiyle toplantı yapılabilecek. Daha önce çoğunluk şartı nedeniyle tıkanan süreçler, bu değişiklikle resmen açılmış oldu. Toplantı çağrısı, muhtarlık ilanı veya noter yoluyla yapılabilecek.
Salt Çoğunlukla Kritik Kararlar Alınabilecek
Riskli alanlarda ve rezerv yapı alanlarında, yapı yıkılmış olsun ya da olmasın, parsel bazında alınacak kararlar için artık salt çoğunluk yeterli olacak. Bu kararlar; yıkım, yeniden bina yapımı, kat karşılığı anlaşma, hasılat paylaşımı ve pay satışını kapsayacak.
Karara Uymayanların Payı Satılabilecek
Salt çoğunlukla alınan karara katılmayan maliklerin hisseleri, diğer paydaşlara açık artırma yöntemiyle satılabilecek. Satış işlemi devlet eliyle yürütülecek. Bu düzenleme, dönüşüme karşı çıkan azınlığın süreci kilitlemesini fiilen sona erdiriyor.
Devlet de Hisseyi Satın Alabilecek
Yeni yönetmelikle birlikte satışa çıkarılan payları yalnızca diğer maliklerin değil, devletin de satın alabilmesi mümkün hale geldi. Kentsel Dönüşüm Başkanlığı, ilgili idareler veya TOKİ, bu hisselerin alıcısı olabilecek.
Yıkımdan Sonra Arsa Haline Gelen Taşınmazda Öncelik Kamunun
Riskli yapı yıkıldıktan sonra arsa haline gelen taşınmazın satılmasına karar verilmesi halinde, satış öncelikle Kentsel Dönüşüm Başkanlığı’na, Bakanlığa bağlı kuruluşlara, idareye veya TOKİ’ye teklif edilecek. Kamu alım yapmazsa satış diğer paydaşlara açılacak.
Tapudaki Riskli Yapı Şerhi Otomatik Kaldırılacak
Riskli yapının yıkılmasıyla birlikte tapu kütüğünde yer alan “riskli yapı” şerhi, ilgililerin talebi veya idarenin bildirimi üzerine tapu müdürlüğü tarafından terkin edilecek. Bu adım, arsa üzerindeki hukuki belirsizliği ortadan kaldıracak.
Muhtarlıkta İlan Süreleri Hayati Önem Taşıyor
Toplantı ve karar bildirimleri muhtarlıkta ilan yoluyla yapıldığında, ilanın son günü tüm paydaşlara tebliğ edilmiş sayılacak. Elektronik bildirimlerde ise tebliğ, bildirimin gönderilmesinden beş gün sonra geçerli olacak. Süreyi kaçıranların payları satış riskiyle karşı karşıya kalacak.
Karara Katılmayanlar Belgeleri İnceleyebilecek
Karara itiraz eden maliklerin, muhtarlıkta veya belirlenen adreste; imzalı karar tutanaklarını, vekâletnameleri ve anlaşma şartlarını inceleme hakkı bulunacak. Bu düzenleme, sürecin hukuki şeffaflığını sağlamayı amaçlıyor.
Parsel Birleştirme ve Yeni Yapı Yetkisi Genişletildi
Yönetmelik değişikliğiyle, riskli yapı yıkılmadan dahi parsel birleştirme, ifraz, taksim ve tapuya tescil işlemleri yapılabilecek. İmar adası bazında uygulama yolu da açıldı.
Zemin Uygun Değilse Başka Parsele Taşınabilecek
Zemin etüdü veya afet riski nedeniyle yapılaşma mümkün değilse, hak sahiplerinin yeni konutları uygulama alanı dışındaki başka bir parselde inşa edilebilecek. Bu düzenleme, özellikle fay hattı üzerindeki bölgeler için kritik önem taşıyor.
Dönüşüm Sürecinde Tıkanan Dosyalar Açılacak
Uzmanlar, yeni düzenleme sayesinde yıllardır anlaşmazlık nedeniyle ilerleyemeyen kentsel dönüşüm projelerinin hızlanacağını belirtiyor. Özellikle büyük şehirlerde bekleyen binlerce dosyanın yeniden gündeme gelmesi bekleniyor.
Kentsel dönüşümde yapılan bu değişiklik, mülkiyet hakkı ile kamu güvenliği arasındaki dengeyi yeniden tanımlıyor. “Ya yıkılacak ya satılacak” anlayışıyla hazırlanan düzenleme, süreci hızlandırırken hak sahipleri için ciddi sorumluluklar da getiriyor. Uzmanlar, maliklerin ilan ve bildirim sürelerini yakından takip etmesi gerektiği konusunda uyarıyor.