Nisan’da Maaşlar %3 Düşecek: Zorunlu TES

Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi (TES) ile çalışma hayatında yeni bir dönem başlıyor. Nisan ayı itibarıyla zorunlu olarak uygulanacak sistem kapsamında, çalışanların maaşlarından yüzde 3 oranında ek kesinti yapılacak. Uzmanlar, uygulamanın özellikle düşük ve orta gelirli çalışanlar üzerinde doğrudan etkiler yaratacağına dikkat çekiyor.

Türkiye’de emeklilik sistemine üçüncü bir ayak olarak tasarlanan Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi (TES), zorunlu yapısıyla tartışmaları da beraberinde getirdi. Çalışma yaşamı uzmanı Hüseyin İrfan Fırat’ın açıklamalarıyla sistemin kapsamı ve çalışanlara etkisi daha net hale geldi.

TES Nedir, Neyi Amaçlıyor?

Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi, mevcut Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) emekliliğine ek bir gelir oluşturmayı hedefleyen yeni bir model olarak tanımlanıyor. Amaç, emeklilikte yaşanan gelir kaybını azaltmak ve çalışanlara ikinci bir maaş benzeri ödeme sağlamak. Ancak sistemin zorunlu olması, gönüllülük esasına dayanan mevcut modellerden ayrılmasına neden oluyor.

BES ile TES Arasındaki Temel Fark

Bireysel Emeklilik Sistemi (BES), çalışanın isteğiyle sisteme dahil olduğu bir yapı sunarken TES tamamen zorunlu olacak. Çalışanlar sisteme girip girmeme konusunda tercih yapamayacak. Bu yönüyle TES, sosyal güvenlik sisteminin fiili bir uzantısı olarak değerlendiriliyor.

Zorunlu Kesinti Nisan Ayında Başlıyor

Uzman Hüseyin İrfan Fırat’a göre TES, nisan ayı itibarıyla tüm çalışanlar için zorunlu olarak yürürlüğe girecek. Bu tarihten sonra özel sektör ve kamu çalışanlarının maaşlarından otomatik olarak kesinti yapılacak. Sisteme katılım için ayrıca bir başvuru gerekmeyecek.

Maaşlardan Yüzde 3 Ek Kesinti Yapılacak

Yeni uygulamayla birlikte çalışanların brüt maaşlarından yüzde 3 oranında ilave kesinti yapılacak. Bu kesinti; SGK primi, gelir vergisi ve diğer yasal kesintilere ek olarak uygulanacak. Net maaşlarda doğrudan düşüş yaşanması bekleniyor.

Yıllık Kesinti Tutarı Dikkat Çekiyor

Hesaplamalara göre TES kapsamında yapılacak kesinti, asgari ücretli bir çalışan için yılda yaklaşık 11 bin 890 TL’ye ulaşıyor. Maaş seviyesi arttıkça kesinti tutarı da paralel şekilde yükseliyor. Bu durum özellikle geçim sıkıntısı yaşayan çalışanlar açısından eleştirilere neden oluyor.

Düşük Gelirliler Daha Fazla Etkilenecek

Uzmanlar, yüzde 3’lük kesintinin düşük gelirli çalışanlar üzerinde daha ağır bir yük oluşturacağını belirtiyor. Sabit giderlerin yüksek olduğu bir dönemde, net maaşta yaşanacak düşüşün hane bütçelerini zorlayabileceği ifade ediliyor. Sosyal denge tartışmaları da bu noktada yoğunlaşıyor.

İşveren Katkısı Tartışma Konusu

TES kapsamında işverenlerin sisteme ne ölçüde katkı sağlayacağı netlik kazanmış değil. Mevcut bilgiler, yükün büyük ölçüde çalışan üzerinde kalacağı yönünde. Bu durum, “zorunlu tasarruf” modelinin adil olup olmadığı tartışmasını gündeme taşıyor.

Biriken Paraya Ne Zaman Ulaşılacak?

TES’te biriken tutarlara emeklilik yaşına gelmeden erişim sınırlı olacak. Erken çıkış durumunda ise çeşitli kesintiler uygulanması bekleniyor. Bu nedenle sistem, kısa vadeli bir birikim değil, uzun vadeli bir emeklilik fonu olarak kurgulanıyor.

Çalışma Hayatında Yeni Tartışma Başlığı

Zorunlu kesinti uygulaması, sendikalar ve çalışan temsilcileri tarafından yakından izleniyor. Bazı kesimler sistemi “örtülü vergi” olarak nitelendirirken, bazıları ise uzun vadede emeklilik güvencesi sağlayabileceği görüşünde. Tartışmaların önümüzdeki dönemde artması bekleniyor.

Uygulamanın Kapsamı Genişleyebilir

Uzmanlara göre TES, ilerleyen süreçte oran ve kapsam açısından güncellenebilir. Kesinti oranlarının artırılması veya sistemin farklı çalışan gruplarına özel düzenlenmesi ihtimali de masada bulunuyor. Bu nedenle çalışanların süreci yakından takip etmesi önem taşıyor.

Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi, Türkiye’de çalışma hayatını doğrudan etkileyecek yapısal bir değişim olarak öne çıkıyor. Zorunlu kesinti modeli, emeklilikte ek gelir hedefi sunsa da kısa vadede çalışanların alım gücünü azaltma riski barındırıyor. Sistemin sosyal dengeyi nasıl etkileyeceği ve kamuoyundan nasıl bir karşılık göreceği önümüzdeki aylarda netleşecek.