İRAN’da GERİLİM TIRMANIYOR: PROTESTOLAR KANLI BİLANÇOYA DÖNÜŞTÜ

İran’da 28 Aralık’ta başlayan ve günlerdir aralıksız süren protestolar ülke genelinde gerilimi tırmandırıyor. ABD merkezli insan hakları kuruluşu İran İnsan Hakları Aktivistleri (HRA), protestolar kapsamında on binlerce kişinin gözaltına alındığını ve yüzlerce kişinin hayatını kaybettiğini öne sürerken, İran makamları ise güvenlik güçlerine yönelik saldırılara dikkat çekiyor.

İran’ın farklı kentlerinde ekonomik sıkıntılar ve yönetim karşıtı tepkilerle başlayan protestolar, güvenlik güçlerinin müdahaleleriyle birlikte daha sert bir sürece girdi. İnsan hakları örgütlerinin paylaştığı rakamlar ile İran’a yakın kaynakların verdiği bilgiler arasında ciddi farklılıklar bulunurken, yaşanan gelişmeler ülke içindeki tansiyonu daha da yükseltiyor. Hem sivil kayıplar hem de güvenlik güçlerine yönelik saldırılar, protestoların seyrine ilişkin endişeleri artırıyor.

Protestolar Günlerdir Aralıksız Sürüyor

İran’da protestoların başlamasının ardından birçok şehirde gösteriler kesintisiz şekilde devam ediyor. Özellikle büyük kentlerde yoğunlaşan eylemler, zaman zaman güvenlik güçleriyle göstericiler arasında sert çatışmalara sahne oluyor. Gösterilerin süresi uzadıkça can kaybı ve gözaltı sayılarının da arttığı görülüyor.

HRA’dan Yüksek Gözaltı İddiası

ABD merkezli İran İnsan Hakları Aktivistleri, protestolar kapsamında 10 bin 675 kişinin gözaltına alındığını iddia etti. Bu rakam, protestoların boyutunun yalnızca sokaklarla sınırlı kalmadığını, ülke genelinde geniş çaplı operasyonların yürütüldüğünü ortaya koyuyor. Örgüt, gözaltıların büyük bölümünün gösteriler sırasında gerçekleştiğini savunuyor.

Çocuk Gözaltılar İddiaların Merkezinde

HRA’nın paylaştığı bilgilere göre gözaltına alınanlar arasında 169 çocuk bulunuyor. Bu iddia, protestoların insan hakları boyutunu daha da tartışmalı hâle getiriyor. Çocukların gözaltına alınması, uluslararası kamuoyunda İran’a yönelik eleştirilerin sertleşmesine yol açabilecek bir başlık olarak öne çıkıyor.

Hayatını Kaybedenlerin Sayısı Artıyor

İnsan hakları örgütleri, protestolar sırasında en az 490 kişinin hayatını kaybettiğini ileri sürüyor. Bu kayıplar arasında 8 çocuğun da bulunduğu iddia ediliyor. Açıklanan rakamlar, protestoların yalnızca siyasi değil, insani bir krize de dönüştüğü yorumlarına neden oluyor.

Resmî Kaynaklardan Güvenlik Gücü Vurgusu

İran’a yakın medya kuruluşları ise protestolarda güvenlik güçlerinin hedef alındığını belirtiyor. Devrim Muhafızları’na bağlı Tasnim Haber Ajansı, İsfahan eyaletindeki olaylarda 30 güvenlik görevlisinin hayatını kaybettiğini duyurdu. Bu açıklama, olayların tek taraflı olmadığına işaret ediyor.

Ülke Genelinde Güvenlik Kayıpları

Tasnim’in aktardığı bilgilere göre, İran genelindeki protestolarda hayatını kaybeden güvenlik personelinin sayısı 109’a ulaştı. İran makamları, bu kayıpların göstericiler tarafından gerçekleştirilen saldırılar sonucu yaşandığını savunuyor. Bu durum, protestoların giderek daha şiddetli bir boyuta evrildiğini gösteriyor.

Bilgi Kirliliği ve Rakam Çelişkileri

Protestolara ilişkin paylaşılan rakamlar arasında ciddi farklar bulunuyor. İnsan hakları örgütleri ile İran’a yakın kaynakların açıkladığı veriler, olayların boyutuna dair net bir tablo ortaya koymayı zorlaştırıyor. Bu durum, uluslararası kamuoyunda bilgi kirliliği tartışmalarını da beraberinde getiriyor.

Gözaltılar Yargı Sürecini Gündeme Taşıdı

Gözaltına alınan binlerce kişiyle ilgili hukuki süreçlerin nasıl işleyeceği belirsizliğini koruyor. İnsan hakları kuruluşları, adil yargılanma ve kötü muamele iddialarına dikkat çekiyor. İran yönetimi ise yargı sürecinin yasal çerçevede yürütüldüğünü savunuyor.

Sokak Gerilimi Toplumsal Kırılmayı Derinleştiriyor

Uzayan protestolar, İran toplumunda kutuplaşmayı derinleştiriyor. Bir yanda ekonomik ve siyasi taleplerle sokağa çıkan kitleler, diğer yanda kamu düzenini sağlama gerekçesiyle sert müdahaleler bulunuyor. Bu tablo, toplumsal tansiyonun kolay kolay düşmeyeceğine işaret ediyor.

Uluslararası Tepkiler Yakından İzleniyor

Protestolar ve can kaybı iddiaları, uluslararası aktörlerin de dikkatini İran’a çevirmiş durumda. Olası yaptırım ve diplomatik baskı ihtimalleri, Tahran yönetimi açısından yeni riskler doğurabilir. Gelişmeler, küresel ölçekte de yakından takip ediliyor.

Krizin Seyri Belirsizliğini Koruyor

Protestoların ne zaman sona ereceği ya da nasıl bir sonuç doğuracağına dair net bir öngörü bulunmuyor. Hem güvenlik önlemlerinin artması hem de gösterilerin devam etmesi, krizin daha da derinleşebileceği ihtimalini güçlendiriyor.

İran’da günlerdir süren protestolar, yalnızca siyasi taleplerin ötesine geçerek insan hakları, güvenlik ve toplumsal istikrar başlıklarını bir araya getiren çok boyutlu bir krize dönüşmüş durumda. Gözaltı ve can kaybı iddialarının artması, uluslararası baskıyı artırabilecek nitelikte. Mevcut tablo, İran’ın önümüzdeki süreçte hem iç dengeler hem de dış ilişkiler açısından zor bir sınavdan geçeceğini gösteriyor.