1 YIL SÜRENİZ VAR! TADİLAT ETMEYEN EV SAHİBİNE YIKIM

Orta hasarlı binalarla ilgili kritik düzenleme Resmi Gazete’de yayımlandı. AFAD tarafından hazırlanan yeni yönetmeliğe göre, belirlenen süre içinde güçlendirme yapılmayan evler yıktırılacak. Uygulamanın başlayacağı tarih de netleşti.

Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD) tarafından hazırlanan ve orta hasarlı binaları doğrudan ilgilendiren yönetmelik değişikliği Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Düzenleme, deprem sonrası hasar tespiti süreçlerini ve orta hasarlı binalar için uygulanacak yıkım kriterlerini yeniden tanımlıyor.

Daha önce 25 Haziran’da yayımlanan ve yürürlük tarihi 6 ay sonrası olarak belirlenen yönetmelikte, uygulamanın 22 Aralık 2025’te başlaması öngörülüyordu. Yeni düzenlemeyle birlikte bu tarih 22 Aralık 2026’ya ertelendi. Ancak erteleme, orta hasarlı binalar için getirilen zorunlulukları ortadan kaldırmıyor

Orta hasarlı binalar için kritik kavram değişikliği

Yeni yönetmelikle birlikte hasar tespiti sürecinde önemli bir değişikliğe gidildi. Önceki uygulamada yıkım süresinin başlaması için “kesin hasar tespiti” esas alınırken, yeni düzenlemede bu kriter “ilk hasar tespiti” olarak değiştirildi. Bu durum, yıkım sürecinin daha erken başlamasının önünü açıyor.

Yıkım süresi artık ilk hasar tespitiyle başlayacak

Daha önce itiraz ve kesinleşme süreçlerinin tamamlanması beklenirken, artık ilk hasar tespitinin ilan edilmesiyle birlikte süre işlemeye başlayacak. Uzmanlar, bu değişikliğin süreci hızlandıracağını ancak mülk sahipleri açısından daha dikkatli olunması gerektiğini vurguluyor.

1 yıl içinde güçlendirme yapılmazsa yıkım zorunlu

Yönetmeliğe göre, orta hasarlı olarak tespit edilen binalar belirlenen tarihten itibaren 1 yıl içinde tamir edilmez veya güçlendirilmezse yıktırılacak. Bu süre içinde gerekli işlemleri yapmayan bina sahipleri için herhangi bir ek uzatma öngörülmüyor.

Süre hangi tarihten itibaren hesaplanacak?

Yıkım süresinin başlangıcı için birden fazla tarih esas alınabilecek. Bunlar;
– İlk hasar tespit ilan tarihi
– İtiraz yapılmışsa itiraz hasar tespit ilan tarihi
– İdari yargı kararı varsa mahkeme kararı tarihi
– Güçlendirme için yapı ruhsatı alınmışsa ruhsat tarihi

Bu tarihlerden hangisi geçerliyse, 1 yıllık süre o tarihten itibaren başlayacak.

İtiraz edenler için de süre netleşti

Hasar tespitine itiraz eden bina sahipleri açısından da belirsizlik giderildi. Yeni düzenleme, itiraz sürecinin tamamlanmasının ardından sürenin otomatik olarak işlemeye başlayacağını hükme bağlıyor. Böylece itiraz, yıkımı süresiz olarak ertelemenin bir yolu olmaktan çıkıyor.

Yönetmelikte madde madde değişiklik

Yönetmeliğin 15’inci maddesinin altıncı fıkrasında yer alan “kesin” ifadesi “ilk” olarak değiştirildi. Aynı şekilde 24’üncü maddenin üçüncü fıkrasındaki “kesin/itiraz” ibaresi de “ilk/itiraz” şeklinde yeniden düzenlendi. Bu değişiklikler, uygulamanın temelini oluşturuyor.

22 Aralık 2026 kritik tarih olarak belirlendi

Yönetmeliğin 35’inci maddesi kapsamında, yapılan değişikliklerin 22 Aralık 2026 tarihinde yürürlüğe gireceği açıklandı. Ancak bazı maddeler, Resmi Gazete’de yayımlandığı tarihten itibaren uygulanmaya başlandı.

Amaç: Deprem riskini azaltmak

Yetkililer, düzenlemenin temel amacının deprem riski taşıyan yapıların uzun süre kullanılmasının önüne geçmek olduğunu belirtiyor. Orta hasarlı binaların güçlendirilmeden kullanılmasının can güvenliği açısından ciddi risk oluşturduğu vurgulanıyor.

Ev sahiplerini zorlu bir süreç bekliyor

Yeni düzenleme, özellikle maddi imkânları sınırlı olan bina sahipleri için ciddi bir yük oluşturabilir. Güçlendirme maliyetleri ve ruhsat süreçleri, önümüzdeki dönemde en çok tartışılacak başlıklar arasında yer alacak.

Belediyelere ve idarelere yeni sorumluluklar

Yıkım ve denetim süreçlerinde belediyelerin rolü daha da artacak. Yönetmelik, yerel idarelere hasar tespiti ve yıkım kararlarının uygulanması konusunda daha net yetkiler tanıyor.

Resmi Gazete’de yayımlanan bu düzenleme, orta hasarlı binalar için yeni bir dönemin başlangıcı anlamına geliyor. “İlk hasar tespiti” esasına geçilmesiyle birlikte yıkım süreçleri hızlanacak, bina sahipleri ise zamanla yarışmak zorunda kalacak. 22 Aralık 2026’ya kadar gerekli güçlendirmeleri yapmayanlar için yıkım kaçınılmaz hale gelirken, düzenlemenin hem şehir güvenliği hem de sosyal etkileri önümüzdeki dönemde yoğun şekilde tartışılacak.